Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1982 жылы американдық экипажды ғарышқа ұшқан миссия, байланыс спутниктерін орналастыру мақсатында. Space Shuttle миссиясы STS 5.
1982 American crewed spaceflight to deploy communications satellites
the Space Shuttle mission STS 5
STS 5 – НАСА-ның бесінші ғарыш көлігі миссиясы және Space Shuttle Columbia-ның бесінші ұшуы. Ол 1982 жылдың 11 қарашасында ұшырылып, бес күннен кейін, 16 қарашада жерге қонды. STS 5 – байланыс спутниктерін орбитаға шығарған алғашқы Space Shuttle миссиясы және ресми түрде алғашқы "жұмысқа кіріскен" Space Shuttle миссиясы.
STS 5 was the fifth NASA Space Shuttle mission and the fifth flight of the Space Shuttle Columbia. It launched on November 11, 1982, and landed five days later on November 16, 1982. STS 5 was the first Space Shuttle mission to deploy communications satellites into orbit, and the first officially "operational" Space Shuttle mission.
Экипаждың отыру орындары
Ұшу-қону орындары 1–4 Ұшу палубасында орналасқан. 5–7 орын Ортаңғы палубада. S1 Бренд Бренд S2 Овермейер Овермейер S4 Леноар Аллен S5 Аллен Леноар
Seat Launch Landing Seats 1–4 are on the Flight Deck. Seats 5–7 are on the Middeck. S1 Brand Brand S2 Overmyer Overmyer S4 Lenoir Allen S5 Allen Lenoir
Миссияның қысқаша мазмұны
Колумбия ғарыш кемесі Кеннеди ғарыш орталығынан (KSC) 1982 жылдың 11 қарашасында EST уақыты бойынша 07:19:00-де жоспар бойынша ұшырылды. Шаттл төрт адамнан тұратын экипажды алып жүрді – сол кезге дейін ғарыш кемесіндегі ең ірі экипаж, сондай-ақ шаттлмен ұшырылған алғашқы екі коммерциялық байланыс спутнигі. Коммерциялық спутниктер сәтті іске қосылды және кейін Макдоннелл Дуглас PAM D қозғалтқыштарының көмегімен өздерінің жұмыс істейтін геосинхронды орбиталарына жеткізілді. Спутниктердің бірі SBS 3, ол Satellite Business Systems компаниясына тиесілі болса, екіншісі Anik C3, ол Telesat Canada компаниясының меншігінде болды; екеуі де Hughes компаниясы жасаған HS 376 сериялы спутниктер еді. Бұдан өзге, STS 5 миссиясы барт жүктемесінде Батыс Германияның демеушілігімен жүзеге асырылған микрогравитациялық Getaway Special (GAS) эксперименттік контейнерін алып жүрді. Экипаж ұшу барысында студенттер жасаған үш экспериментті де жүргізді. Леноар мен Аллен жаңа жасалған ғарыш костюмдерін сынау үшін ғарышқа шығуға, яғни ғарыш бағдарламасының алғашқы сапарына дайындалып жатты. Ғарыш костюмдері Аполлон бағдарламасының костюмдеріне қарағанда арзан әрі аз күрделі балама ретінде әзірленген. Алайда, Леноардың денсаулығына байланысты, сынақ бір күнге кейінге шегерілді, себебі ол қозғалысқа байланысты ауруға шалдықты. Содан кейін Леноардың костюміндегі нашар жұмыс істейтін оттегі реттегіші мен Алленнің костюміндегі бұзылған айналым желдеткіші сыртқы кеңістікке шығу (EVA) іс-шарасын толығымен жоюға мәжбүр етті. Ғарыш бағдарламасының тарихында ғарыш костюміне байланысты EVA тоқтатылған алғашқы жағдай осы болды. Колумбия 1982 жылдың 16 қарашасында PST уақыты бойынша 06:33:26-да Эдвардс әуе базасының 22-ші ұшу жолағына қонды. Миссия 5 күн, 2 сағат, 14 минут және 26 секундке созылды, осы уақытта ғарыш кемесі 81 орбитадан өтті. 1982 жылдың 22 қарашасында Колумбия KSC-ге қайтарылды. STS 5 – экипаж ұшыру, атмосфераға қайта кіру және қону кезеңдерінде қысымды костюм кимеген алғашқы ғарыш сапары болды, бұл 1971 жылғы тағдырлы Soyuz 11 миссиясына дейінгі советтік Восход және Союз миссияларымен ұқсас еді.
Columbia launched on schedule from Kennedy Space Center (KSC) at 07:19:00a. m. EST, on November 11, 1982. The shuttle carried a crew of four – the largest spacecraft crew up to that time – and the first two commercial communications satellites to be flown aboard a shuttle. The commercial satellites were deployed successfully and subsequently propelled into their operational geosynchronous orbits by McDonnell Douglas PAM D kick motors. The two satellites were SBS 3, owned by Satellite Business Systems, and Anik C3, owned by Telesat Canada; both were Hughes built HS 376 series satellites. In addition, STS 5 carried a West German sponsored microgravity Getaway Special (GAS) experiment canister in the payload bay. The crew also conducted three student designed experiments during the flight. Lenoir and Allen were to perform a spacewalk, the first of the Space Shuttle program, to test newly developed space suits. The space suits were developed as cheaper and less complicated alternatives to the Apollo versions. The test was delayed by one day due to Lenoir succumbing to motion sickness. Then a poorly functioning oxygen regulator in Lenoir's suit and a broken recirculation fan in Allen's caused them to cancel the extravehicular activity (EVA) entirely. It was the first time in the history of the space program that an EVA had been cancelled due to space suit issues. Columbia landed on Runway 22 at Edwards Air Force Base on November 16, 1982, at 06:33:26a. m. PST, having traveled in 81 orbits during a mission that lasted 5days, 2hours, 14minutes and 26seconds. Columbia was returned to KSC on November 22, 1982. STS 5 was the first Space Shuttle flight in which the crew did not wear pressure suits for the launch, reentry, and landing portions of the flight, similar to the Soviet Voskhod and Soyuz missions prior to the ill fated Soyuz 11 mission in 1971.
Операциялық күйі
Ғарыш шаттлы STS-4 рейсінен кейін ресми түрде "қызметке дайын" деп жарияланды. Алайда, Колумбия апатын тергеу комиссиясы (CAIB) 2003 жылы STS-107 рейсінде Колумбияның барлық экипажымен бірге жоғалғаны туралы есебінде орбиталық аппаратты ешқашан қызметке дайын деп санауға болмағандығын, және ол қауіпсіз болмаса да, шын мәнінде тәжірибелік көлік екенін мәлімдеді. CAIB-ның түсіндіруінше, азаматтық және әскери ұшақтар қызметке дайын деп есептелуі үшін, олардың соңғы қызметтік конфигурациясында мыңдаған қауіпсіз ұшулармен сынақтан өтуі керек, ал шаттл 200-ден аз ұшу жасады және олар үздіксіз түрде өзгертіліп келді. НАСА бағдарламаның соңына дейін ғарыш шаттлын тәжірибелік көлік ретінде пайдаланды.
The Space Shuttle was formally declared "operational" after STS 4. However, the Columbia Accident Investigation Board (CAIB), in its report on the loss with all crew aboard of Columbia during STS 107 in 2003, asserted that the orbiter should never have been considered operational and that, while not intrinsically unsafe, it was in fact an experimental vehicle. The CAIB's rationale was that civilian and military aircraft that are considered operational must have been tested and proven over thousands of safe flights in their final operational configurations, whereas the shuttle had conducted under 200 flights, with continuous modification. NASA operated the Space Shuttle as an experimental vehicle for the remainder of the program.
Миссияның белгісі
Миссия таңбасының көк жұлдызындағы бес қабырға ғарыш көлігі жүйесіндегі миссиялар тізбегіндегі ұшудың нөмірін көрсетеді.
The five points of the blue star of the mission patch indicate the flight's numerical designation in the Space Transportation System's mission sequence.