Кіріспе

Американдық иллюстратор (1874–1944)

Роуз Сесил О'Нилл (25 маусым 1874 – 6 сәуір 1944) – американдық карикатурист, иллюстратор, суретші және жазушы. Ол 1909 жылы танымал комикс кейіпкерлері – Кьюпилерді жасауымен әйгілі болды, сонымен қатар АҚШ-та жарияланған тұңғыш әйел карикатурист атанды. Кітап сатушы мен үй шаруасындағы әйелдің қызы О'Нилл Небраска штатының ауылдық аймағында өскен. Ол өнерге ерте жасынан қызығушылық танытып, Нью-Йоркте иллюстратор болып жұмыс істеуді армандады. Оның 1909 жылы «Ladies’ Home Journal» журналында жарық көрген Kewpie карикатуралары 1912 жылы неміс ойыншық компаниясы J. D. Kestner тарапынан бисквиттен жасалған қуыршақтар түрінде шығарылды, одан кейін композициялық материалдан және целлулоидтан да жасалды. Бұл қуыршақтар 20-ғасырдың басында өте танымал болды және АҚШ-тағы алғашқы көптеп сатылған ойыншықтардың бірі саналады. О'Нилл бірнеше роман мен өлеңдер жинағын жазды және әйелдердің сайлау құқығы үшін күресте белсенділік танытты. Kewpie қуыршақтарының табысынан кейін ол бір кезде әлемдегі ең көп жалақы алатын әйел иллюстратор болды. О'Нилл Ұлттық Әйелдер Даңқы залына енгізілді. 2022 жылы Сан-Диего комик-конында Роуз О'Нилл комикстерді дамытуға үлкен үлес қосқан пионер ретінде Эйснер сыйлықтарының Даңқы залына қабылданды.

Ерте өмір

О'Нилл 1874 жылғы 25 маусымда Пенсильвания штатының Вилкс-Барре қаласында ирланд иммигранты Уильям Патрик пен Элис Асенаф "Мими" Смит О'Ниллдің қызы ретінде дүниеге келді. Оның екі кіші әпкесі – Ли және Каллиста, үш кіші інісі болды: Хью, Джеймс және Кларенс. О'Нилл кішкентай кезінде отбасы Небрасканың ауылдық аймағына көшіп кетті. Ол бала кезінен бастап өнерге жоғары қызығушылық танытып, сурет салу, бояу және мүсін жасаумен шұғылданды.

Ертедегі суреттер

1892 жылы Омахада О'Нилл Грей Лэтам есімді жас вирджиниялықпен танысты және 1896 жылы оған тұрмысқа шықты. Ол Нью-Йорктегі О'Ниллге келді, ал ол Миссуриге отбасына баруға кеткенде оған хат жазуын жалғастырды. Латамның әкесі Мексикаға фильм түсіруге кеткен соң, ол 1896 жылы Боннибрукке келді. О'Нилл отбасының жағдайына алаңдап, табысының көп бөлігін үйіне жіберді. Келесі жылдары О'Нилл Лэтамнан көңілі тоймады, себебі ол "әсем өмір сүруді" және құмар ойнауды жақсы көретін, әрі әйгілі ойнақы адам болды. О'Нилл Лэтамның өте талғампаздығының арқасында, оның жалақысын өзіне жұмсап жатқанын байқады. Содан кейін О'Нилл Миссури штатының Тейни округіне көшіп, 1901 жылы ажырасуға өтініш берді және Боннибрукке қайтып оралды. Латам сол жылы қайтыс болды, ал кейбір дереккөздерде О'Нилл жесір қалғанын айтады. 1904 жылы О'Нилл өзінің алғашқы романы "Эдуидің махаббатын" жариялады және оны өзі суреттеді. 1905 жылы "Book News" басылымында жарияланған рецензияда О'Ниллдің суреттері "адамзатқа деген сирек кездесетін терең сезім мен түсінікке ие" деп бағаланды.

Кеупилер және жаңашылдық

19-ғасырда білім беру мүмкіндіктері кеңейгенде, әйел суретшілер кәсіби өнеркәсіптерге қатысып, өздерінің өнер бірлестіктерін құрды. Әйелдер салған туындылар нашар сапалы деп есептелді, ал осы стереотипті жеңуге көмектесу үшін, өнер тарихшысы Лаура Приетоның сөзіне сәйкес, әйелдер өз жұмыстарын насихаттауда «көбірек дауыс беретін және сенімді» болды. Көптеген әйел суретшілер, О’Нилл сияқты, сол кезде пайда болған гендерлік үлгінің – білімді, заманауи және тәуелсіз «Жаңа әйелдің» бейнесін көрсететін мысал ретінде сипатталуы мүмкін. Приетоның айтуынша, суретшілер «Жаңа әйелді бейнелеуде маңызды рөл атқарды, олар осы бейнеге суреттер салып, өз өмірлерімен осы жаңа үлгіні көрсетті». 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басында 11 мың журнал мен мерзімді басылымның 88 пайызына әйелдер жазылған. Әйелдер суретшілер қауымдастығына енген кезде, баспагерлер әйелдерді әлемді әйел көзқарасымен бейнелейтін иллюстрациялар жасау үшін жалдады. Басқа да сәтті суретшілер: Дженни Огуста Браунскомб, Джесси Уиллкокс Смит, Элизабет Шиппен Грин және Вайолет Оукли. «Жаңа әйел» және суфражист қозғалысының күшеюі кезінде, 1908 жылы О’Нилл түпнұсқа туындылар жасауға белсенді кірісті, осы кезеңде ол өзінің танымал болған Kewpie кейіпкерлерін жасады. Олардың «Кевпи» деген аты римдік махаббат құдайы Купидоннан шыққан. О’Ниллдің айтуынша, ол херубим кейіпкерлері туралы идеямен мазаланған, тіпті олар туралы түс көрген: «Мен Кеупилер туралы соншалықты ойладым, олар туралы түсімде төсегімнің жамылғысында акробатикалық трюктар жасап жүрді. Біреуі менің қолымда отырды». Ол оларды «адамдарды бір уақытта қуанышты және мейірімді болуға үйретуді мақсат тұтқан кішкентай дөңгелек феялар» деп сипаттады. О’Нилл қуыршақ өндірушілерді бақылау үшін Германияға бірнеше рет сапар шекті. О’Нилл атаққа ие болған кезде ол богемиялық өмір салтымен танымал болды және әйелдер құқықтарын жақтады. Kewpie-нің табысы оған 1,4 миллион долларлық байлық әкелді, ол Bonniebrook, Гринвич-Виллидждегі Вашингтон-сквер паркіндегі пәтер, Коннектикут штатындағы Карабос сарайы және Италиядағы Капри аралындағы Вилла Нарцисс (Чарльз Карил Коулменнен сатып алынған) сияқты жылжымайтын мүліктерді сатып алуға мүмкіндік берді. Kewpie-нің табысының шарықталу кезінде О’Нилл әлемдегі ең көп жалақы алатын әйел суретші болды. О’Нилл Нью-Йорк қаласының өнер ортасында белгілі болды, және оның байланысы арқылы ол «Вашингтон скверінің гүлі» әніне шабыт берді.

Париж және кейінгі мансабы

О'Нилл тіпті ең бай кезінде де әртүрлі өнер түрлерін зерттей отырып, жұмысын жалғастырды. Ол Огюст Роденнің жетекшілігімен мүсін жасауды үйренді және Париж мен АҚШ-та мүсіндер мен суреттерден бірнеше көрмелер ұйымдастырды. Бұл туындылар көбінесе тәжірибелік сипатта болды және армандар мен мифологияның күшті ықпалында жаралды. О'Нилл 1921 жылдан 1926 жылға дейін Парижде тұрды. Ол онда жүргенде 1921 жылы Société Coloniale des Artistes Français мүшесі болып сайланды, ал оның мүсіндерінің көрмелері 1921 және 1922 жылдары сәйкесінше Париждегі Galerie Devambez және Нью-Йорктегі Wildenstein Galleries-те өтті. Бонибрук шаруашылығы 1997 жылы тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді.