Кіріспе

Астронавттарға берілетін американдық награда – Конгресс ғарыш құрмет медалі. 1969 жылы АҚШ Конгресі бұл медальды «өз қызмет барысында ерекше еңбек еткен және Ұлт пен адамзаттың игілігіне зор үлес қосып, өзін ерекше көзге көрсеткен кез келген астронавтты» марапаттау үшін бекітті. Қорғаныс министрлігінің саясаты ерлік немесе қызмет көрсеткені үшін әскери емес наградаларды тағуға тыйым салады, бірақ Конгресс ғарыш құрмет медалі тек еңбекті мойындайды, сондықтан бұл тыйымға жатпайды. Конгресс ғарыш құрмет медалімен марапатталу үшін астронавт НАСА-ның басқаруымен ғарышқа ұшу кезінде ерекше табыстарға қол жеткізуі керек. Әдетте, бұл медаль ғылыми жаңалықтар жасағаны үшін немесе адамзатқа зор пайда келтірген іс-әрекеттері үшін беріледі. Сонымен қатар, бұл медаль ғарыш апат кезінде немесе ірі ғарыш апатын болдырмау үшін көрсеткен батылдығы үшін, немесе АҚШ ғарыш миссиясын орындау кезінде қаза тапқан астронавттарға берілуі мүмкін. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ миссияларында қаза болған барлық 17 астронавт бұл медальмен марапатталған. Президент Джордж Буш 16 CSMOH медалін тапсырды, олардың 14-і Challenger және Columbia ғарыш кемелерінің экипаждарына арналған, олар жойылды. Президент Джо Байден 2023 жылдың 31 қаңтарында Crew Dragon Demo 2 экипажының мүшелері Даг Херли мен Боб Бенкенге CSMOH медалін табыс етті. 2006 жылдың сәуірінен 2023 жылдың қаңтарына дейінгі 16 жылдық үзіліс – бұл медальдар тапсырылған аралықтағы ең ұзақ кезең.

Алушылар

Медаль 28 ғарышкерге табысталды, оның 17-сі американдық ғарышқа ұшуға дайындалу кезінде немесе оның барысында қаза тапқандары үшін берілді. Олардың үшеуі «Аполлон-1» апатында, жетісі «Челленджер» ғарыш кемесінің апатында, ал тағы жетісі «Колумбия» ғарыш кемесінің апатында қаза тапты. Айға барған он екі ғарышкердің төртеуі (Армстронг, Конрад, Шепард және Янг) бұл медальмен марапатталды, бірақ Айға жасаған миссиясы үшін тек Нейл Армстронг ғана марапатталды. АҚШ-тың «Жаңа тоғыз» тобы (НАСА-ның таңдаған екінші ғарышкерлер тобы) бұл медальды ең көп алғандардың қатарында, жеті ғарышкер марапатталды. Екінші орында NASA Astronaut Group 8 тобы тұр, олар бес марапат алды, оның төртеуі «Челленджер» апатында қаза тапқан ғарышкерлер үшін болды (Челленджер апатында қаза таппаған және бұл сыйлықты алған 8-ші топтың жалғыз ғарышкері). Жеті марапат алған ғарышкер әлі тірі, олардың төртеуі 80 жастан асқан. Фрэнк Борман 1978 жылы CSMOH медалін алған алғашқы алты ғарышкердің соңғысы болды. Төмендегі кестеде жұлдызша (*) белгісі қайтыс болғаннан кейін берілген марапатты көрсетеді.

Сурет Аты Күні Тағайындалған жазбалар Сілтеме(лер)
(1930–2012) 1 қазан 1978 ж. «Аполлон-11» (алғашқы Айға қонған командир, Айға бірінші аяқ басқан адам)
(1928–2023) 1 қазан 1978 ж. «Аполлон-8» (алғашқы Ай орбитасының командирі)
(1930–1999) 1 қазан 1978 ж. «Skylab-2» (алғашқы Skylab командирі; қиын жағдайдағы станцияны құтқаруға жауапты)
(1921–2016) 1 қазан 1978 ж. «Mercury Atlas 6» (орбитадағы алғашқы американдық)
* (1926–1967) 1 қазан 1978 ж. «Mercury Redstone 4», «Gemini 3» (алғашқы адаммен жүргізілген «Gemini» миссиясының командирі), «Аполлон-1» (ғарыш кемесінің командирі); «Аполлон-1» бортында қаза тапты
(1923–1998) 1 қазан 1978 ж. «Mercury Redstone 3» (ғарышқа ұшқан алғашқы американдық)
(1930–2018) 19 мамыр 1981 ж. «STS-1» миссиясының командирі (алғашқы ғарыш кемесі миссиясы)
(1930–2024) 19 қаңтар 1993 ж. «Apollo Soyuz Test Project» (АҚШ командирі)
(1928–) 26 шілде 1995 ж. «Apollo 13» (сәтті аяқталмаған миссияның командирі)
(1943–) 2 желтоқсан 1996 ж. Ұзақ әйел ғарышқа ұшуы (Сунита Уильямс бұл көрсеткішті жаңартты)
* (1935–1967) 17 желтоқсан 1997 ж. «Аполлон-1» бортында қаза тапты
* (1930–1967) 17 желтоқсан 1997 ж. «Gemini 4» (алғашқы АҚШ ғарыш серуені) және «Аполлон-1»; «Аполлон-1» бортында қаза тапты
* (1957–2003) 3 ақпан 2004 ж. «STS-107» («Колумбия» бортында қаза тапты)
* (1961–2003) 3 ақпан 2004 ж. «STS-107» («Колумбия» бортында қаза тапты)
* (1939–1986) 23 шілде 2004 ж. «STS 51-L» («Челленджер» бортында қаза тапты)
* (1945–1986) 23 шілде 2004 ж. «STS 51-L» («Челленджер» бортында қаза тапты)
(1966–) 31 қаңтар 2023 ж. «Crew Dragon Demo 2» (коммерциялық көлікте орбитаға шыққан алғашқы ғарышкерлер экипажы, командир)
(1970–) 31 қаңтар 2023 ж. «Crew Dragon Demo 2» (коммерциялық көлікте орбитаға шыққан алғашқы ғарышкерлер экипажы, пилот)