Кіріспе

Американдық ғарышкер (1949 жылы туған)

Дэвид Корнелл Листма (6 мамыр 1949 жылы туған) – бұрынғы американдық ғарышкер және АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі зейнеткер капитан.

Жеке деректер

1949 жылы 6 мамырда Мичиган штатының Мускегон қаласында дүниеге келген. Әйелімен бірге алты балалары бар. Бос уақытында гольф ойнауды, теннис, авиация және балық аулауды ұнатады.

Білім

1967 жылы Калифорния штатының Тустин қаласындағы Тустин орта мектебін бітірді; 1971 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясынан әуе-ғарыш инженериясы саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін, ал 1972 жылы АҚШ Әскери-теңіз аспирантурасынан әуе-ғарыш инженериясы саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды.

Ұйымдар

Американдық аэронавтика және астронавтика институтының (AIAA) қауымдастырылған ғылыми қызметкері; Әскери-теңіз авиациясы қауымдастығының өмір бойы мүшесі.

Арнайы марапаттар

Аспаздық ұшу кресі, Ардагерлік легион, Қорғаныс жоғары қызмет медалі, Қорғаныс ардагерлік қызмет медалі, Әскери-теңіз күштерінің мақтау медалі, Әскери-теңіз күштерінің жетістік медалі, Ардагерлік бөлімше мақтауы (VX 4), Ұлттық қорғаныс қызметі медалі, «Е» шайқасы сыйлығы (VF 32), Контр-адмирал Тёрстон Джеймс сыйлығы (1973), НАСА ғарыш ұшу медалі (1984, 1989, 1992), НАСА ерекше қызмет медалі (1985, 1988, 1991, 1992) және НАСА ерекше басшылық медалі (1993, 1994). 1998 және 2004 жылдары Президенттік «Құрметті атқарушы» орденімен марапатталды.

Тәжірибе

Листма 8-сыныпта АҚШ Әскери-теңіз кадеттер корпусына қосылды. Листма: "[Теңіз кадеттері] әскери қызметтегі менің алғашқы тәжірибем болды және ол маған қатты ұнады. [Теңіз кадеттері] – Әскери-теңіз күштерімен өмір бойы есте қалатын саяхатымның бастауы болды" деді.

НАСА тәжірибесі

1980 жылы НАСА-ның астронавты болып таңдалды және НАСА Астронавт тобының 9-шы мүшесі ретінде ғарышқа ұшқан алғашқы адам болды. Алғашқы ұшуынан кейін Листма STS 51 C-ден STS 61 A-ға дейін капсулалық коммуникатор (CAPCOM) қызметін атқарды. Содан кейін ол ғарыш кемесімен (Space Shuttle) ұшуға арналған жүктердің операциялық интеграция талаптарын бағалауға жауапты Миссияны дамыту бөлімінің бастығы болып тағайындалды. 1990 жылдың ақпан айынан 1991 жылдың қыркүйегіне дейін, үшінші ғарыш миссиясына дайындық бастаған кезде, Листма Ұшу Экипажы Операциялары директорының орынбасары қызметін атқарды. Осы ұшудан кейін ол Астронавттар кеңсесінің бастығының орынбасары және міндетін атқарушысы болып қызмет етті. 1992 жылдың қарашасында Лестма Ұшу Экипажы Операциялары Дирекциясының директоры болып таңдалды. FCOD директоры ретінде ол Астронавттар кеңсесінің және Джонсон Ғарыш Орталығының (JSC) Ұшақ Операцияларының жалпы жауапкершілігін иеленді. Оның директорлық қызметі кезеңінде 41 шаттл рейсі және 7 Мир миссиясы сәтті орындалды. Ол 15, 16 және 17-астронавт топтарын іріктеуге жауапты болды. Директор болып жұмыс істеген кезінде ол T 38A-дан T 38N авиациясына өтудің талаптарын, дамуын және модификацияларын бақылады. 1998 жылдың қыркүйегінде Листма Джонсон Ғарыш Орталығының мемлекеттік жабдықталған жабдықтар (GFE) жобаларын басқаруға жауапты Инженерлік Директордың орынбасары болып қайта тағайындалды. 2001 жылдың тамызында ол жаңа ұшыру жүйесін әзірлеуге байланысты JSC-ның барлық жұмысына жауапты Space Launch Initiative жобасының JSC Менеджері болып тағайындалды. Қазіргі уақытта Листма Орбиталық Ғарыш Көлігі Бағдарламасының Бағдарлама Менеджерінің көмекшісі болып қызмет етеді, ол Халықаралық Ғарыш Станциясына ғарыш экипаждарын тасымалдау үшін арналған жаңа экипаждық көлік құралының жүйелері мен операцияларына жауапты. Үш рет ғарышқа ұшқан Лестма ғарышта барлығы 532,7 сағат өткізді. Ол STS 41 G (5 қазан 1984), STS 28 (8 тамыз 1989) және STS 45 (24 наурыз - 2 сәуір 1992) миссияларында маман болды.

Ғарыш ұшу тәжірибесі

STS 41 G Challenger, 1984 жылғы 5 қазанда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Бұл «Челленджер» орбиталық кемесінің алтыншы ұшысы және ғарыш шаттл жүйесінің он үшінші ұшысы болды. Жеті адамнан тұратын экипаж құрамында екі жүк маманы да болды: біреуі Канададан, ал екіншісі – Әскери-теңіз күштерінің океанографы. Миссия барысында экипаж ERBS спутнигін қашықтан басқару жүйесі (RMS) арқылы орбитаға шығарды, OSTA 3 жүк бөлімін (ішінде SIR B радары, FILE және MAPS эксперименттері) және Үлкен форматты камераны (LFC) пайдаланды, орбиталық отын құю жүйесін (ORS) қолданып гидразин отынымен спутникке отын құю демонстрациясын жүргізді, сондай-ақ кабина ішінде көптеген эксперименттер жасады және сегіз «Getaway Special» контейнерін іске қосты. Дэйв Листма және Кэтрин Салливан спутниктерді отынмен толықтыру мүмкіндігін көрсету үшін 3,5 сағаттық кеңістіктегі жұмыс (EVA) сәтті орындады. STS 28 Columbia, 1989 жылғы 8 тамызда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Миссия Қорғаныс министрлігінің жүктерін және бірқатар қосымша жүктерін алып жүрді. Жерді 80 рет айналғаннан кейін, бұл бес күндік миссия 1989 жылғы 13 тамызда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасының 17-ші жолағына көлге қонды. STS 45 Atlantis, 1992 жылғы 24 наурызда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Тоғыз күндік миссия барысында экипаж ATLAS 1 (Атмосфералық қолданбалар мен ғылым зертханасы) жүгін құрайтын он екі экспериментті жүргізді. ATLAS 1 атмосфераның, химиялық және физикалық қасиеттерінің толыққанды және егжей-тегжейлі өлшемдерін алды, бұл біздің климатымыз бен атмосферамызды жақсырақ түсінуге маңызды үлес қосады. STS 45 Жерді 142 рет айналғаннан кейін 1992 жылғы 2 сәуірде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығының 33-ші жолағына қонды.