Кіріспе
Американдық ғарышкер және NASA-ның 12-ші әкімшісі (1946 жылы туған), джаз музыканты Чарльз Фрэнк Болден-младший (19 тамыз, 1946 жылы туған) – NASA-ның бұрынғы әкімшісі, АҚШ Теңіз корпусының зейнеткер генерал-майоры және төрт ғарыш сапарына қатысқан бұрынғы ғарышкер. Ол 1968 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген. Болден Теңіз корпусының ұшқышы және сынақшы ұшқышы болды. Ғарышкер қызметтен кейін ол Әскери-теңіз академиясының курсанттарының орынбасары болды. 2009 жылдың 23 мамырында президент Барак Обама Болденді NASA әкімшігіне, ал Лори Гарверді NASA әкімшісінің орынбасары етіп ұсынды. Екеуі де 2009 жылдың 15 шілдесінде Сенаттың бірауыздан мақұлдауымен бекітілді. Болден – агенттікті тұрақты түрде басқарған алғашқы афроамерикалық. Ол 1968 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясынан Электр ғылымдары бакалавры дәрежесін алды, онда ол болашақ Теңіз корпусы офицерлері Оливер Норт, Джим Уэбб және Майкл Хеги, сондай-ақ болашақ Біріккен штабтар төрағасы Майкл Маллен және адмиралдар Деннис К. Блэр мен Джей Л. Джонсонмен бірге оқыды. Кейіннен 1977 жылы Оңтүстік Калифорния университетінен Жүйелерді басқару магистрі дәрежесін алды. Ол «Омега Пси Фи» студенттік ұйымының мүшесі.
the jazz musician
Charles Frank Bolden Jr. (born August 19, 1946) is a former Administrator of NASA, a retired United States Marine Corps Major General, and a former astronaut who flew on four Space Shuttle missions. He graduated from the United States Naval Academy with the class of 1968. Bolden became a Marine aviator and test pilot. After his service as an astronaut, he became Deputy Commandant of Midshipmen at the Naval Academy. On May 23, 2009, President Barack Obama announced the nomination of Bolden as Administrator of NASA and Lori Garver as deputy NASA administrator. Both were confirmed by the Senate by unanimous consent on July 15, 2009. Bolden was the first African American to head the agency on a permanent basis. He earned a Bachelor of Science degree in Electrical Science from the United States Naval Academy in 1968, where he was a contemporary of future Marine officers Oliver North, Jim Webb and Michael Hagee and future Chairman of the Joint Chiefs of Staff Michael Mullen, and Admirals Dennis C. Blair, and Jay L. Johnson, and later earned a Master of Science degree in Systems Management from the University of Southern California in 1977. He is a member of Omega Psi Phi fraternity.
Әскери мансап
Жоғарғы мектепте Болденнің АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылдануына Оңтүстік Каролинаның Конгресс делегациясы, оның ішінде сол кездегі сегрегацияшыл сенатор Сторм Турмонд тарапынан бас тартылды. Болден жоғары мектептің соңғы курсында президент Линдон Б. Джонсонға жеке хат жазғаннан кейін қабылдануға ие болды. Бірнеше аптадан кейін оның үйіне рекрутер келді, нәтижесінде Болден Иллинойс штатының Чикаго қаласынан АҚШ өкілі Уильям Л. Доусоннан тағайындама алды. Кейіннен ол мансабының әртүрлі кезеңдерінде Турмондтан құттықтау хаттарын алды. Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін Болден Лос-Анджелесте, Калифорнияда Теңіз корпусы офицерлерін іріктеу және жұмысқа алу офицері ретінде екі жыл қызмет етті, содан кейін үш жыл Калифорниядағы Эль-Торо Теңіз корпусы әуе станциясында түрлі тапсырмалар орындады. 1979 жылдың маусым айында ол Мэриленд штатының Патуксент-Ривер әскери-теңіз станциясындағы АҚШ Әскери-теңіз сынақ пилоттары мектебін бітіріп, Әскери-теңіз сынақ орталығының жүйелік инженерия және шабуылдық авиацияны сынау басқармаларына тағайындалды. Ол артиллерияны сынау пилоты болып қызмет етті және A-6E, EA-6B және A-7C/E ұшақтарында көптеген сынақ жобаларын жүзеге асырды. Ол 6000 сағаттан астам ұшу уақытын жинады. Болден 1980 жылы NASA астронавт кандидаты болып таңдалды. 1994 жылға дейін NASA астронавттар корпусының мүшесі болды, содан кейін 1994 жылдың 27 маусымынан бастап Теңіз корпусына қайта оралды, алғашқыда Теңіз академиясының міндетті курсанттардың орынбасары болып тағайындалды. 1997 жылдың шілдесінде ол I Теңіз экспедициялық күшінің бас қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. 1998 жылдың ақпан айынан маусым айына дейін Кувейттегі "Desert Thunder" операциясын қолдаған I MEF (Forward) бас қолбасшысы болып қызмет етті. 1998 жылдың шілдесінде ол генерал-майор шеніне көтеріліп, Жапониядағы АҚШ күштерінің қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды. Содан кейін ол 2000 жылдың 9 тамызынан 2002 жылдың тамызына дейін 3-ші Теңіз авиациялық қанатының бас қолбасшысы болды. 2004 жылдың тамызында ол әскери қызметтен зейнетке шықты.
NASA мансабы
1980 жылы мамыр айында НАСА таңдаған Болден 1981 жылы тамызда ғарышкер болды. Ол НАСА-ның азшылық өкілдері мен әйелдер арасынан ғарышкерлердің санын арттыру мақсатында Нишель Николс шақыртқан бірнеше ғарышкердің бірі болды. Оның техникалық міндеттеріне мыналар кірді: Астронавт кеңсесінің қауіпсіздік инспекторы; Ұшу экипажы операциялары директорының техникалық көмекшісі; Джонсон ғарыш орталығы директорының арнайы көмекшісі; Астронавт кеңсесінің Маршалл ғарыш ұшу орталығының (MSFC) және Кеннеди ғарыш орталығының (KSC) қауіпсіздік, сенімділік және сапаны қамтамасыз ету басқармаларымен байланыс жауапкері; JSC-дегі қауіпсіздік бөлімінің бастығы; Кеннеди ғарыш орталығындағы көлік құралдарын сынау және тексеруге жауапты бас астронавт; және НАСА штаб-пәтерінде әкімшіліктің орынбасарының көмекшісі. Ол төрт ғарыш сапарында болды, ғарышта 680 сағаттан астам уақыт өткізді. Болден STS 61 C (12–18 қаңтар 1986) және STS 31 (24–29 сәуір 1990) миссияларында ұшқыш, ал STS 45 (24 наурыз – 2 сәуір 1992) және STS 60 (3–11 ақпан 1994) миссияларында миссия командирі болды. Болден 39-шы ұшыру кешеніндегі сырғытқыш себеттерге (slidewire baskets) отырып, ғарыш кемесінен ұшыру алаңында жылдам қашуға мүмкіндік берген алғашқы адам болды. STS 41 D миссиясындағы ұшыру тоқтатылғаннан кейін, бақылаушылар сынақтан өтпеген эвакуация жүйесін пайдалануға экипажға бұйрық беруден қорқып, адамдық сынақ қажеттігі анықталды. Президент Барак Обаманың НАСА әкімшісі етіп тағайындалуына бірнеше жыл бұрын, Болден Флорида штатының Меррит аралындағы Кеннеди ғарыш орталығындағы НАСА-ның «Shuttle Launch Experience» білім беру орталығының виртуалды жүргізушісі рөліне кәсіби актерлермен бірге кастингке қатысты.
Ғарышқа ұшу
STS 61 C-де Болден алты күндік ұшу кезінде экипаж мүшелері SATCOM Ku жолағындағы спутнигін іске қосты және астрофизика мен материалдарды өңдеу бойынша тәжірибелер жүргізді. 1986 жылғы 12 қаңтарда Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған миссия Жерді 96 рет айналдырды және 1986 жылғы 18 қаңтарда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе күштері базасына сәтті түнгі қонумен аяқталды. Болден STS 31 барысында пилот болды. 1990 жылғы 24 сәуірде Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған экипаж бес күндік миссияны Хаббл ғарыш телескобын іске қосу және орта палубадағы әртүрлі тәжірибелерді жүргізумен өткізді. Олар сондай-ақ Жерді бақылау үшін рекордтық 400 мильден астам биіктіктен әртүрлі камераларды, соның ішінде кабинадағы IMAX және жүк камераларын қолданды. Жерді 75 рет 121 сағат ішінде айналып шыққаннан кейін, "Дискавери" 1990 жылғы 29 сәуірінде Эдвардс әуе базасына қонды. STS 45-те Болден 1992 жылғы 24 наурызда Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған жеті адамнан тұратын экипажға басшылық етті. STS 45 - NASA-ның "Жер планетасына миссиясы" үшін арналған Spacelab-тың алғашқы миссиясы болды. Тоғыз күндік миссия кезінде экипаж ATLAS 1 (Атмосфералық қолданбалар мен ғылым зертханасы) жүгін құрайтын он екі эксперимент жүргізді. ATLAS 1 атмосфераның химиялық және физикалық қасиеттерін егжей-тегжейлі өлшеді. Сонымен қатар, бұл алғаш рет жарық сәулесін пайдаланғаны үшін жасалма электронды сәуле пайда болған жағдай еді. Жерді 143 рет айналғаннан кейін, 1992 жылғы 2 сәуірінде "Атлантис" Кеннеди ғарыш орталығына қонды. Болден "Дискавери" кемесіндегі STS-60-тың алты адамнан тұратын экипажына басшылық етті. Бұл американдық-орыс ғарыш айлағының бірлескен алғашқы миссиясы болды, оған Ресей ғарышкері Сергей Крикалев арнайы маман ретінде қатысты. 1994 жылғы 3 ақпанда Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған ұшақпен Space Habitation Module 2 (SPACEHAB 2) және Wake Shield Facility (Уэйк Шилд) қондырғысы ұшырылды. Екіпаж америкалық-орыс ғылыми іс-шараларын бірлесіп жүргізді. Миссия Жердің 130 орбитасын айналып, 1994 жылғы 11 ақпанда Кеннеди ғарыш орталығына қонумен аяқталды. 2010 жылғы 28 сәуірде НАСА жариялаған "НАСА-ның жаңа инновациялық дәуірі" атты видеосында Болден: "Біз ғылыми фантастиканы ғылыми фактіге айналдырамыз" деді. Сол күні Джонсон ғарыш орталығының қызметкерлерімен сұрақ-жауап сессиясында Болден Констеллация бағдарламасын АҚШ-тың теңіз жауынгерлері түйенің құрсағынан алып шыққан өлі туған бұзауға теңеді. Болден: "Бізде өлі туған бұзаулар бар, біз оларды қайта тірілту үшін бір-бірімізге көмектесудің жолын табуымыз керек" деді. 2010 жылғы маусымда "Аль-Джазира" телеарнасына берген сұхбатында Болден президент Обаманың өзіне тапсырған үш басты мақсаты балаларды ғылым мен математикаға қызықтыру, НАСА-ның халықаралық байланыстарын кеңейту және "бәлкім, ең бастысы" "мусылман әлеміне қол жеткізу, оларға ғылым, математика және инженерлік салаларға тарихи үлес қосқанына риза болуларына көмектесу" екенін айтты. Ақ үй Болденнің мәлімдемесімен келіспеді, баспасөз хатшысы Болденнің сөзін қате айтқан болуы мүмкін және "Бұл оның міндеті емес, және бұл НАСА-ның міндеті емес" деді. Болден өзінің агенттігінің ұзақ мерзімді мақсаты - Марсқа астронавттарды жіберу екенін айтты. Ол NASA-ның ірі жобаларына арналған шығындарды қысқарту мәселесін қозғайды. 2012 жылғы 28 тамызында ол Марс бетінде өз дауысын таратушы алғашқы адам болды. Роверде динамик болмаса да, оның дауысын қабылдап, Жерге жіберді. 2013 жылы ол NASA әкімшісі ретінде Ұлттық аэроғарыш апталығын атап өтті. 2015 жылғы 28 қазанында Болден Вашингтондағы Американың прогрессі орталығында Марсқа адам сапарының келесі қадамдарын ұсынды. 2017 жылғы 12 қаңтарында Болден Вашингтондағы NASA штаб-пәтерінде өткен Town Hall кездесуінде NASA-дан отставкаға кетуін жариялады. Оның соңғы күні 19 қаңтар болды, ал Роберт М. Лайтфут кіші NASA әкімшісінің міндетін атқарушы ретінде жарияланды. НАСА-дан кеткеннен кейін Болден Біріккен Араб Әмірліктерінің ғарыш кеңесші комитетінде қызмет етті.
On January 12, 2017, Bolden announced his resignation from NASA during a Town Hall meeting at NASA Headquarters in Washington D. C. His last day would be January 19, and Robert M. Lightfoot Jr. was announced as acting NASA Administrator. After leaving NASA, Bolden has served on the United Arab Emirates Space Advisory Committee.
Жеке өмір
Болден Вирджиния штатының Александрия қаласында тұрады және Алексисқа (туған тегі Уокер) үйленген; олардың екі баласы бар. Болден христиан дінін ұстанады, ол 2010 жылдың мамыр айындағы сұрақ-жауап кездесуінде былай деді: