Кіріспе

Теңіз жүзуде, қар, шнау немесе снау – екі мачтасы бар, тік төртбұрышты желкендері бар кеме, ол бас мачтаның тікелей артында орналасқан қар немесе үшбұрышты мачтамен толықтырылады.

Тарих

"Сноу" сөзі "snauw" сөзінен туындаған, бұл ежелгі голланд тілінде "мүңкіш" деген мағынаны білдіреді, кеменің ерекше қалыпты, өткір жалынды бөлігіне сілтеме жасайды. "Сноу" кемелері 17 ғасырдың соңында пайда болған және бастапқыда бос аяқты гафф желкендерімен жабдықталған; бум 18 ғасырда енгізілген. Бұл кеме Балтық теңізінде танымал болды және сол кезде көптеген елдерде қолданылды. "Сноу" кемелері ыңғайлы және жылдам кемелер саналды, әдетте екі мачталы кемелердің арасында ең ірісі болып есептелді және әскери-теңіз флотында да, саудада да пайдаланылды. 18 ғасырдың басында әскери-теңіз кемелері әдетте 5-тен 16-ға дейін зеңбірекпен жабдықталған. Әскери-теңіз "Сноу" кемелері көбінесе жағалау күзетіне және каперлікке қолданылса, сауда кемелері Жерорта теңізіне дейін сауда жасады, ал кейде тіпті Батыс Ұлыбританияға дейін де жүзіп барды.

Бригпен салыстыру

Қар мен бриг бір-бірімен тығыз байланысты болып көрінсе де, бұл шын мәнінде олай емес. Екі кеме әр түрлі бағытта дамыды, бриг жалпы алғанда кіші бригантиннен пайда болды, ал әлдеқайда ескі қар үлкен үш мачталы кемеден дамыды. Бригте бұрыштағы қақпақ пен бам тікелей басты мачтаға бекітілетін болса, қарда қақпақ, ал кейіннен бамы қар мачтасына бекітілді. Осы ерекше қар мачтасын пайдалану, қақпақты тікелей басты мачтаға бекітуден бірнеше артықшылықтар берді. Қардағы қақпақтың иектері (немесе жақтары) мен қақпақ желкенін байлау қар мачтасында еркін қозғала алады, (басты) мачтаны біріктіретін темір ленталармен кедергісіз, сондай-ақ басты ауламен шектелмейді. Қар мачтасындағы қақпақты басты ауладан жоғарырақ және одан тәуелсіз көтеруге болады. Бұл еркіндік қарға, бригке қарағанда, негізгі курс желкенін қиындықсыз көтеруге мүмкіндік берді, олар көбінесе солай істеген. Алайда, 18 ғасырдың соңында бригтер де негізгі курс желкендерін қолдана бастады, соның нәтижесінде «қар бригі» деген термин пайда болды. Қар мачтасы болат кабельмен ауыстырылған кезде айырмашылықтар одан да азайды, сол кезде «қар бригі» термині «бриг» терминімен бірте-бірте алмастырыла бастады, ал «қар» термині қолданыстан шықты. 1813 жылы Эри көліндегі шайқасқа қатысқан американдық әскери кемелері – Лоренс және Ниагара егіз бригтері екеуі де қар бригтері болды.