Кіріспе
Американдық әскери-теңіз офицері, авиатор, авиациялық инженер және астронавт (1931 жылы туған)
Вэнс ДеВо Брэнд (9 мамыр 1931 жылы туған) – американдық әскери-теңіз офицері, авиатор, авиациялық инженер, сынақ ұшқышы және НАСА астронавты. Ол 1975 жылы АҚШ пен КСРО арасындағы алғашқы бірлескен ғарыш сапарында командалық модульдің пилоты, ал үш ғарыш шаттлы миссиясының командирі болды. Брэндтің ұшу тәжірибесі 9 669 сағатты құрайды, оның ішінде реактивтік ұшақтарда 8 089 сағат, тікұшақтарда 391 сағат, ғарыш кемесінде 746 сағат және 30-дан астам әскери ұшақта сынақтан өтуді қамтиды. 2024 жылдың 18 наурызына қарай, ол «Аполлон-Союз» сынақ жобасының соңғы тірі қалған экипаж мүшесі болып табылады.
Ерте өмір және білім
Брэнд 1931 жылдың 9 мамырында Колорадо штатының Лонгмонт қаласында дүниеге келді. Ол Американың Лонгмонттағы бойскауттарының 64-ші тобында белсенді болды, онда ол екінші ең жоғары атаққа, "Өмірлік скаут" атағына қол жеткізді. Брэнд 1949 жылы Лонгмонт орта мектебін бітірді, ал Колорадо университетінің Боулдер қаласындағы бөлімінде 1953 жылы бизнес саласында ғылым бакалавры дәрежесін, ал 1960 жылы авиациялық инженерия саласында тағы бір ғылым бакалавры дәрежесін алды. Ол "Сигма Ну" студенттік братствосының және ДеМолай халықаралық ұйымының мүшесі болды. 1964 жылы ол UCLA-да бизнес-әкімшілік саласында ғылым магистрі дәрежесін аяқтады.
Әскери қызмет
Брэнд 1953 жылдан 1957 жылға дейін АҚШ Теңіз жаяу әскерінің офицері және әскери-теңіз авиаторы болды. Брэнд бастапқыда командалық модуль прототипінің термиялық вакуум камерасында сынақтан өткізілуіне қатысқан экипаж мүшесі (астронавттар Джо Энгл және доктор Джозеф Кервинмен бірге) және «Аполлон-8» және «Аполлон-13» миссияларында экипажға көмекші болды. «Аполлон-13» дағдарысы кезінде Брэнд ПК+2 жанасуы кезінде CAPCOM қызметін атқарды. Кейіннен ол «Аполлон-15» миссиясының командалық модулінің қосалқы пилоты болды және бұл миссия тоқтатылғанға дейін «Аполлон-18» миссиясының негізгі экипажына енгізілуі мүмкін еді. Брэнд «Skylab-3» және «Skylab-4» ғарыш кемелерінің қосалқы командирі болды. «Skylab-3» CSM-нің реакциялық басқару жүйесінде ақаулар туындағанда, Брэнд резервтік пилот Дон Линдпен бірге құтқару миссиясын басқаруға дайындыққа келді; алайда, мәселенің құтқару миссиясын іске қосуды қажет етпейтіні анықталған соң, экипаж күшін сақтап қалды. Астронавт ретінде ол ғарыш кемелерін әзірлеу, сатып алу, ұшу қауіпсіздігі және миссиялық операциялар саласындағы басқарушылық лауазымдарды атқарды. Брэнд төрт ғарыш миссиясына қатысты: «Аполлон-Союз», STS-5, STS-41B және STS-35. Ол ғарышта 746 сағат өткізіп, үш миссияны басқарды. Брэнд өзінің астронавттар тобының соңғы белсенді мүшесі болды және «Челленджер» трагедиясынан кейін ғарыш шаттлын пилоттаған «Аполлон» дәуірінің жалғыз астронавты болды. Брэнд 1992 жылы Астронавттар кеңсесінен кетіп, Райт-Паттерсон әуе базасындағы Ұлттық аэроғарыш ұшағы (NASP) бірлескен бағдарлама кеңсесінің жоспарлау басшысы болды. 1994 жылдың қыркүйегінде ол Калифорнияға көшіп, Драйден ұшу зерттеу орталығында ұшу операциялары жөніндегі көмекші бастық, содан кейін бас инженер, аэроғарыш жобалары жөніндегі директордың орынбасары және бағдарламалар жөніндегі орталық директорының орынбасары қызметтерін атқарды. 2008 жылдың қаңтар айында НАСА-дан зейнеткерлікке шықты.
"Аполлон" "Союз" сынақ жобасы
Брэнд 1975 жылғы 15 шілдеде Аполлон-Союз сынақ жобасы миссиясында Аполлон командалық модулінің пилоты ретінде алғашқы ғарыш сапарына ұшырылды. Оның экипажында командир Роберт Л. Гибсон, ұшқыш және 3 миссия маманы – капитан Брюс МакКэндлес II, доктор Рональд МакНейр және подполковник Роберт Л. Стюарт болды. Ұшу барысында екі Хьюз HS 376 байланыс спутнигі іске қосылды, бірақ жоғары сатыдағы зымыранның істен шығуына байланысты қалаған геосинхронды орбитаға жетпеді. Бұл миссияда адам басқарумен маневр жасау құрылымы және МакКэндлес пен Стюарттың екі рет сыртқы кеңістікте жұмыс істеуі алғаш рет сынақтан өтті. Шатлдың кездесу сенсорлары мен компьютерлік бағдарламалары да алғаш рет ұшу сынағынан өтті. «Челленджердің» 8 күндік ұшуы 1984 жылғы 11 ақпанда Кеннеди ғарыш орталығының ұшу-қону жолағына алғаш рет қонған кезде аяқталды. Брэнд бастапқыда 1985 жылғы қарашада «Атлантис» ғарыш кемесімен STS-51H миссиясына дайындалды. Алайда, бұл миссия тоқтатылып, STS-61K ретінде қайта жаңартылды, ол Spacelab миссиясы болды және 1986 жылғы қазан айында «Колумбия» ғарыш кемесімен ұшуға жоспарланған. Бірақ «Челленджер» апаты салдарынан бұл миссия да тоқтатылды.
STS-35
Брэнд тағы да 38-ші рейс барысында «Колумбия» ғарыш кемесіне басшылық етті, бұл жолы STS-35 аясында жеті адамнан тұратын экипажбен. Экипаж құрамына ұшқыш, полковник Гай Гарднер; үш миссия маманы – Джон М. Лаундж, доктор Роберт А. Паркер және доктор Джеффри А. Хоффман; сондай-ақ екі жүк маманы – доктор Сэмюэл Т. Дурранс және доктор Рональд А. Париз кірді. 13 тонналық жүк үш ASTRO-1 ультракөк сәуле (УКC) телескопынан және кең жолақты рентген телескопынан тұрды. Телескоптарды дұрыс бағыттау үшін 200-ден астам орбиталық маневр қажет болды. Астрономияға арналған алғашқы рейстердің бірі болған бұл ғарыш сапары, аса белсенді әсем денелерді бақылауға ерекше назар аударған, мол ғылыми деректерді қамтамасыз етті. 10 желтоқсанда Эдвардс әуе базасының 22-ші ұшу-қону жолағына түнгі қону жасалды. Миссияның ұзақтығы 215 сағатты құрады.
Жеке өмір
Брэнд бұрынғы Беверли Энн Уитнелге үйленген және екі қызы мен төрт ұлы бар: Сьюзан Нэнси (1954 жылдың 30 сәуірінде туған), Стефани Брэнд Лоуэрри (1955 жылдың 6 тамызында туған), Патрик Ричард (1958 жылдың 22 наурызында туған), Кевин Стивен (1963 жылдың 1 желтоқсанында туған), Эрик Райан (1981 жылдың 11 мамырында туған) және Дэйн Вэнс (1985 жылдың 1 қазанында туған). Қазіргі уақытта ол әйелімен бірге Калифорния штатының Техачапи қаласында тұрады.
Қайырымдылық
2019 жылы Брэнд өмірі бойы барып тұрған ұлттық паркті кеңейту ниетімен Рокки-Маунтин ұлттық паркінің коммерциялық емес ұйымы – Рокки-Маунтин консервациясына 40 акр жер сыйлады. Ол бұл жерді 1967 жылы сатып алған. Эстес Коун жанында және Лонгс Пик тауынан шамамен 4 миль қашықтықта орналасқан, қиын-қыстау 40 акрлық жер, екі жағынан Рокки-Маунтин ұлттық паркімен шектеседі. Бұл жердің ұлттық парктің құрамына ресми түрде қосылуы үшін АҚШ Конгресінің шекара өзгертуін бекітуі қажет.