Кіріспе
Филиппиндік саясаткер және бұрынғы Филиппин полициясының бастығы Панфило "Пинг" Морена Лаксон аға (; 1948 жылдың 1 маусымында туған) – филиппиндік бұрынғы саясаткер және полиция генералы, 2001 жылдан 2013 жылға дейін және 2016 жылдан 2022 жылға дейін үш мерзімге сенатор болып қызмет етті. 1999 жылдан 2001 жылға дейін Филиппин Ұлттық Полициясының (PNP) бас директоры болды және 2004 және 2022 жылғы Филиппин президенттік сайлауларына үміткер болды. PNP басшысы қызметін атқарган кезінде ұйым ішінде түрлі реформаларды енгізгенімен танылды. Кейбір дау-дамайларға қарамастан, оның жоғары беделі және жемқорлыққа қарсы күрестің жоғары деңгейдегі науқандары 2001 жылы Сенатқа үміткер болуына мүмкіндік берді, нәтижесінде ол жеңіске жетіп, сайлауда оныншы орын алды. 2001 жылдың қаңтар айында Лаксонның президент Жозеф Эстрадаға полиция тарапынан қолдау көрсетуін тоқтатуы Эстраданың EDSA II-дегі құлауына ықпал етті. Алайда, Эстрада 2001 жылдың 25 сәуірінде тұтқындалғаннан кейін, Лаксон 1 мамырдағы Малакананг сарайының маңында өткен наразылықтар алдында оның қызметтен алынуына қарсы сөйлеген саясаткерлердің қатарында болды. Ол 2004 жылы президенттікке үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады, алайда 2007 жылға дейін сенатор ретінде қызметін жалғастырды. 2007 жылы ол тағы алты жылға сайланды. Сенаттағы алғашқы екі мерзімінен кейін Лаксон 2013 жылдың желтоқсанында сол кездегі президент Бениньо Акино III тарапынан Президенттің оңалту және қалпына келтіру жөніндегі көмекшісі болып тағайындалды. Ол Филиппиннің орталық провинцияларында «Йоланда» тайфунынан зардап шеккендерді басқару және қалпына келтіру жұмыстарын ұйымдастырды. Бастапқыда 2016 жылы президенттікке қайта үміткер болуды жоспарлаған, бірақ 2016 жылғы сайлауда Сенатқа үміткер болуды жөн көрді. Ол бұл сайлауда жеңіске жетіп, төртінші орын алды. Лаксон 2022 жылғы Филиппин президенттік сайлауында Филиппин президенттігіне тағы да үміткер болды, бірақ ол дауыс берудің 1,66%-ын алып, жарыста бесінші орынға ие болды. Сайлаудан кейін Лаксон агро-аква бизнес арқылы азық-түлік қауіпсіздігіне үлес қосатынын мәлімдеді. Оның полиция қызметкері ретіндегі мансабы екі отандық әрекет фильмнің негізі болды: «Task Force Habagat» (1993) және «Ping Lacson: Super Cop» (2000).
Panfilo "Ping" Morena Lacson Sr. (; born June 1, 1948) is a Filipino former politician and police general who served as a Senator for three terms: from 2001 to 2013 and from 2016 to 2022. He was the Director General of the Philippine National Police (PNP) from 1999 to 2001, and was a candidate in the 2004 and 2022 Philippine presidential elections. During his tenure as the chief of the PNP, he was known for instituting various reforms within the organization. Despite some controversies, his high approval rating and high profile anti corruption campaigns paved the way for his Senate bid in 2001, where he won and placed tenth in the elections. In January 2001, Lacson's withdrawal of police support for President Joseph Estrada was critical to Estrada's ouster in EDSA II. However, after Estrada was arrested on April 25, 2001, Lacson was among the politicians who spoke against his removal from office at pro Estrada rallies that preceded the May 1 riots near Malacañang Palace. He ran for the presidency in 2004 but lost, though he continued to serve as senator until 2007. He won another six year term in 2007. After his first two terms in the Senate, Lacson was appointed by then President Benigno Aquino III as Presidential Assistant for Rehabilitation and Recovery in December 2013. He led the management and rehabilitation efforts of the central provinces in the Philippines affected by Typhoon Yolanda. While he initially planned to run for president again in 2016, he opted to run for the Senate in the 2016 elections. He won and ranked fourth in the said elections. Lacson went on for another attempt for the Presidency of the Philippines during the 2022 Philippine presidential election, however he placed 5th in the race receiving 1.66% of the total vote. After the elections, Lacson said he would contribute to food security through an agri aqua business. His career as a police officer became the basis for two local action films: Task Force Habagat (1993) and Ping Lacson: Super Cop (2000).
Ерте өмір және білім
Панфило Морена Лаксон 1948 жылғы 1 маусымда Кавите провинциясының Имус қаласында дүниеге келген. Оның қайтыс болған анасы Максима базарда сатушы болған және балаларына дұрыс пен бұрысты ажырата білуді қатаң талап еткен. Оның марқұм әкесі Буэнавентура джип көлігінің жүргізушісі болған, ол "котонг полицейлерімен" (пара алуға тырысатын полицейлермен) болған тәжірибесінен кейін парақорлықтың және оның басқа да түрлерімен күресуге шабыс алған. 2024 жылғы мамыр айында X/Twitter әлеуметтік желісінде жариялаған хабарламасында Лаксон өзінің "тәртібін, адалдығын және тірі қалу инстинктін" анасынан алғанын айтты. 1960 жылы Баян-Лума бастауыш мектебін, ал 1964 жылы Имус институтын бітірді. Лаксон бастапқыда Ұлттық Тергеу бюросының (NBI) агенты болғысы келген, бірақ оның сыныптасы Филиппин Әскери академиясына (PMA) емтихан тапсыруға шақырған. Лаксон емтиханды тапсырды, ал оны шақырған сыныптасы қабылдамады. 1971 жылы PMA-ны бітіргеннен кейін Лаксон Филиппин констебуляр корпусына (PC) офицер болып тағайындалды, ол сол кезде Филиппин Қарулы Күштерінің (AFP) елдегі бейбітшілік пен тәртіпті сақтауға және заңдарды орындауға жауапты маңызды құрылымы болған.
Еңбек жолының алғашқы жылдары: ПК, ПНП, ПАКК (1971-1999)
Лаксон 1971 жылдан 1986 жылға дейін Филиппин қалалық командасының (Metrocom) барлау және қауіпсіздік тобында (MISG) жұмыс істеді. Оның жұмысы негізінен ақпарат жинаумен айналысты, 1980 жылдардың ортасында лейтенант-полковник шеніне көтерілді. 1986 жылғы Халық төңкерісінен кейін, ол 1986 жылдан 1988 жылға дейін ПК ИНП-ның көлік ұрлығына қарсы күрес тобының командирі, 1988 жылдан 1989 жылға дейін Исабела провинциясының провинциялық командирі, ал 1989 жылдан 1992 жылға дейін Себу қалалық округінің командасының (Metrodiscom) командирі болып қызмет етті. 1991 жылы ол әскери Филиппин қарулы күштері мен азаматтық Біріктірілген Ұлттық Полициясының (INP) бірігуі нәтижесінде құрылған, жаңа құрылған Филиппин Ұлттық Полициясына (PNP) қосылды. (INP 1975 жылы құрылды, ол кезде ПК оперативтік бақылауындағы елдің барлық жергілікті полиция күштерін біріктіру мақсатында құрылды.) Бірден Лаксон 1992 жылдың ақпан айынан шілде айына дейін Лагуна провинциясының провинциялық директоры болды. Содан кейін, ол 1992 жылдан 1995 жылға дейін Президенттік Қылмысқа Қарсы Комиссияның «Хабагат» жедел тобының бастығы болып тағайындалды. 1996 жылдан 1997 жылдың сәуір айына дейін оған «Арнайы жоба Альфа» жобалық офицері міндеті жүктелді. Лаксон 1999 жылдың 18 қарашасында ПНП басшысы болып тағайындалды. Америкалық тарихшы Альфред У. Маккой 1999 жылғы «Ағалардан да жақын» атты кітабында Лаксонның 1970 жылдардағы әскери диктатура кезінде МИСГ-дегі тұтқындарды азаптағандардың бірі болғанын мәлімдеді, бірақ Лаксон бұл айыптауды қатты жоққа шығарды. 1983 жылы Лаксон мен басқа да әскери шенеуніктерге қарсы әскери диктатура кезінде азапталған деген шағыммен сотқа берілген іс, 2012 жылы Жоғарғы Сот Апелляциялық соттың 2003 жылғы шешімін бекітіп, Кэзон қалалық аймақтық сотының әскери шенеуніктерге «процессуалдық талаптар сақталмағандықтан» құрбандарына өтемақы төлеу туралы бұйрығын күштен шығарғаннан кейін жабылды.
Ұшып кетулерге қарсы және алып кетуді болдырмау саясаты
Филиппин полициясының қалалық командасында қызмет еткенде Лаксонның жұмысы негізінен қылмыстарды шешумен, соның ішінде, төлем үшін адам ұрлау оқиғаларын ашумен байланысты болды. 1981 жылы Лаксон ПК Метрокомының подполковнигі болып, бизнесмен Джон Гоконгвейдің қызы, қазіргі кездегі магнат Робина Гоконгвей Педі төлем үшін ұрланған топтан құтқарған топты жетекшілік етті. Робинаның отбасы Лаксонға және оның командасына сыйақы ұсынды, бірақ Лаксон одан бас тартты, өйткені ол сыйақы қабылдамайтын саясатын ұстанды. Лаксон өз қызметкерлерінің "gusgusin" (мүсірленген, кедей) шағымданушыларға көмектеспеуге бейімделуін қаламайтынын түсіндірді, себебі олар сыйақы бере алмайтын жағдайда болуы мүмкін. Гоконгвейлер ақырында ризашылықтарын білдіру үшін ПК-ге мобильді патрульдік көліктерді сыйға тартты, оны сол кездегі ПК басшысы, генерал-майор Фидель Рамостың арқылы өткізді. Twitter-дегі жазбасында Лаксон Гоконгвей ағаға ұрлаушылармен келіссөздер жүргізу кезінде үрейленбеуге кеңес бергенін еске алды. Ол Робинаны құтқарудан кейін Гоконгвей ағасы 400 000 песо сыйлық ретінде ұсынғанын, бірақ ол одан бас тартқанын айтты. Оның орнына Гоконгвей ПК Метрокомына 10 автокөлікті сыйға тартты. Робина әкесіне арналған сөздерінде оқиғаның мән-жайларын баяндады. Кейін 1999 жылдан 2001 жылға дейін Филиппин Ұлттық Полициясын басқарған Лаксон 2000 жылы PNP Foundation-ды құрды, бұл азаматтық саналы адамдардың PNP институтының игілігі үшін үлес қосуының бір жолы болды. Себудегі қызмет кезінде Лаксон Себудегі сауда магнатының ұлын құтқарды. Жәбірленушінің отбасы, олар дайындаған құны төлем ретінде берілген ақшаны Лаксонға және оның қызметкерлеріне сыйлық ретінде беруді жоспарлады, бірақ Лаксон одан бас тартты. Лаксон жәбірленушінің отбасына қарапайым "рахмет" айтудың өзі оған жеткілікті екенін айтқан. 1992 жылы Лаксон президенттік қылмысқа қарсы комиссияға қабылданды, оған сол кездегі вице-президент Жозеф Эстрада төрағалық етті. Лаксон PACC-тің "Хабагат" жедел тобын басқарды, ол төлем үшін бірнеше адам ұрлау қылмыстарын ашуға кірісті.
Ютегтерге қарсы науқан
Қамауға алудан басқа, ютеген және басқа да заңсыз құмар ойындар Лаксон ПК-де қызмет еткен кезде, содан кейін Филиппин Ұлттық Полициясында да назарында болды. 1992 жылы ол Лагунадағы жергілікті ютеген операторларының айына 1,2 миллион песо көлемінде пара беру әрекетін жария етті. Ол бұл ұсыныстан бас тартты. Лаксон ютегенге қарсы күресті толыққанды жүргізді, тіпті осы процесте болашақ президент Жозеф Эстрадамен қарым-қатынасы қиындыққа тап болды.
PAOCTF басшысы (1998-2001)
Эстрада әкімшілігі кезінде Лаксон Ұйымдасқан қылмысқа қарсы президенттік жұмыс тобының (PAOCTF) басшысы болды, соның нәтижесінде төлемдік үшін ұрлау қылмыстарының саны нөлге дейін төмендеді. ПАОКТФ есірткі тасымалы, контрабанда, көлік ұрлығы, қару-жарақтарды заңсыз иелену және басқа да заңбұзушылықтармен күресте де үлкен табысқа жетті.
PNP басшысы: Реформалар және котонг полицейлері (1999-2001)
ПНП басшысы ретінде Лаксон полиция қызметкерлері арасындағы "котонг мәдениетін" (пара алу мәдениетін) жойды. Ол қаржылық және логистикалық ресурстарды бөлуді ұйымдастырды, 85 пайызын полицияның жедел бөлімшелеріне жіберді, ал 15 пайызын полиция штабында қалдырды. Барлық ПНП мүшелеріне қатаң дене шынықтыру тестін енгізді, полиция қызметкерлері үшін максималды бел шеңбері 34 дюйм деп белгіледі. Лаксон заңсыз құмар ойындарымен айналысатын операторлардан, келісім-шарт жасаушылар мен ПНП-мен іс-қағаздар жүргізетін жеткізушілерден пара алудан бас тартты, сондай-ақ, құтқарылған соң, кешіріп беру үшін төленген ақысы бар құрбандардан ақшалай сыйлықтарды қабылдамады. Сонымен қатар, Лаксон басқаруды жақсарту үшін ПНП бюджетінің 85 пайызын жедел бөлімшелерге жіберді, жоғары полиция шенеуніктерінің артық жеңілдіктерін жойды. Бірақ ең бастысы, Лаксон "котонг полицейлерінің" әрекетін тоқтатты, олар қоғамдық көлік жүргізушілерінен, көкөніс және күріш сатушылардан, сондай-ақ саудагерлерден пара талап ететін. Лаксон басшылығымен ПНП 2000 жылдың шілдесінде және қазанында 64% мақұлдау рейтингісіне ие болды, бұл филиппин халқынан алынған ең жоғары көрсеткіш. Лаксонның өзі 2000 жылдың шілдесінде ПНП басшысы ретінде 73% мақұлдау рейтингісіне ие болды, осылайша полицияға деген сенімді қалпына келтіріп, ПНП-нің даңқты жылдарын қайта жаңғыртты. Лаксон 2001 жылдың 16 ақпанында сенаторлыққа үміткер болу үшін өз еркімен зейнетке шықты.
Куратонг Балеңге ісі
1990 жылдардағы Куратонг Балеленг – адам ұрлау және банк тонаулары сияқты бірқатар зорлық қылмыстарына қатысы бар қылмыстық топ. Кейбір тонауларда топ мүшелері күзетшілерді және бейкүнә жандарды атып өлтірген. 1995 жылы Метро-Манила қаласында тонауларды тоқтату үшін арнайы құрылған топтың мүшелері Кесон қаласында Куратонг Балеленгтің 11 мүшесін өлтіруге қатысты деп айыпталды. PACC осы арнайы топтың бір бөлігі болды. 2003 жылы Жоғарғы сот Кесон қалалық аймақтық сотына Лаксон және тағы 33 полиция қызметкеріне қатысты істі қарауға бұйрық берді. Сот қылмыстық істі дәлелдердің жетіспеуіне байланысты тоқтатты. Арнайы прокуратура кейіннен Жоғарғы сотқа сенатор Лаксонға қарсы жаңа дәлелдер ұсыну үшін істі қайта қарау туралы өтініш жасады. 2008 жылдың 2 мамырында Филиппиннің Жоғарғы соты Куратонг Балеленгтің қаза тапқан мүшелерінің отбасыларының полиция қызметкерлері мен сенатор Панфило Лаксонға қатысты адам өлтіру ісін қайта қарау туралы өтінішін қарауға шешім қабылдады. 2012 жылдың 13 қарашасында Жоғарғы соттың толық құрамы үкіметтің істі қайта қарау туралы өтінішін қабылдамай, төменгі соттың оны тоқтату туралы шешімін күшінде қалдырды.
Дасер Корбитоның қазасы
2000 жылдың 24 қарашасында Макатиде журналист Сальвадор "Бабби" Дасер және оның жүргізушісі Эммануэль Корбито ұрланды. 2001 жылдың сәуір айында олардың күлген денелері Кавите облысының Инданг ауданындағы өзен жағасында табылды. Әділет министрлігі полицияның аға суперінтенданты Майкл Рей Акино және басқа да полиция қызметкерлеріне – аға суперінтендант Сезар Манкао II және аға суперінтендант Гленн Думлаоға қарсы қос кісі өлтіру айыптарын қойды. Бәрі де сол кездегі полиция бас директоры Панфило Лаксон басқаратын Президенттік Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес таскфорсының (PAOCTF) мүшелері болды. 2001 жылы берген мәлімдемесінде аға суперінтендант Гленн Думлао сол кездегі президент Жозеф Эстрада мен бас директор Панфило Лаксонды Дасер–Корбито кісі өлтіру ісіне қатыстырды. Эстрада да, Лаксон да қатысқандықтарын жоққа шығарды. Лаксон бұл айыптауларды жоққа шығарып, Президент әкімшілігі Манкаоға мәлімдемеге қол қоюға қысым көрсеткенін мәлімдеді. Ол келесі он бес ай бойы із-түзсіз жоғалып кетті. Ол Гонконг пен Римде көрінген, бірақ ұсталған жоқ. 2010 жылдың 5 ақпанында Манила қалалық аймақтық сотының 18-ші бөлімі оған қатысты тұтқындау ордерін шығарды. 2010 жылдың 11 ақпанында Интерпол Лаксонға «Қызыл хабарлама» жіберді. 2011 жылдың 3 ақпанында Алдын ала сот тексеру органы сенаторға қарсы қылмыс жасады деген айыпты алып тастады (SP 116057). Оның шешімінде Манкао «сенімді және адал куәгер емес» деп көрсетілді. Манкао 2013 жылдың мамыр айында Ұлттық тергеу бюросының күзетінен қашып, содан бері із-түзсіз жоғалып кетті. Лаксон 2011 жылдың 26 наурызында, Жоғарғы Сот Алдын ала сот тексеру органының шешімін бекіткеннен кейін бір ай өткен соң елге оралды. 2015 жылы бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында Манкао (әлі де із-түзсіз жоғалып жүрген) Лаксон мен Эстраданы Дасер–Корбито кісі өлтірулеріне қатыстырғаны үшін кешірім сұрады және олардың қатысқандығы туралы жеке білімі жоқ екенін мойындады. Сондай-ақ, ол Арройо әкімшілігінің олардың есімдерін атауға мәжбүрлегенін мәлімдеді.
PNP Қорының төрағасы
Полиция қызметінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін де Лаксон ПНП-ға ПНП Foundation Inc. төрағасы ретінде көмектесуін жалғастыруда. Аталған қор полиция күштеріне жабдықтар мен қажетті заттарды сыйға тартады, соның ішінде Филиппин университетімен бірлесіп ашық университетті құру жобасын қолдайды. Бұл ПНП қызметкерлеріне өз қызмет орнынан шықпай, міндетті және арнайы оқу курстарын онлайн режимінде алуға мүмкіндік береді. 2017 жылдан 2022 жылға дейін сенатор болған Лаксон, сонымен қатар, жыл сайынғы Жалпы Ассигнованиелер туралы заңда ПНП бюджетін 8,069,970,000 сомға дейін арттыруға түзетулер енгізді, ПНП-ға пайдалы маңызды заңдарды жасауға, демеушілік етуге немесе бірлесіп жазуға қатысты. "Бұрынғы бастығыңыз ретінде, осы мақтанышпен айта аламын, мен осы құрметті ұйымның белсенді және зейнеткер қызметкерлеріне өз міндеттемелерімді толық орындадым", - деді Лаксон 2022 жылғы 15 тамызда ПНП алдындағы сөзінде.
2004 жылғы президенттік науқан
2004 жылғы жалпы сайлауда Лаксон президенттікке қазіргі президент Глория Макапагал Арройоға қарсы күресті. Оның үміткерлігі партия төрағасы, сенатор Эдгардо Ангарамен келіспеушіліктер тудырды. Сайлау комиссиясы (COMELEC) Quirino Avelino ісіндегідей дауыс бюллетендерін екіге бөлу туралы шешім қабылдады. Ангара бұл мәселені Жоғарғы Сотқа шағымданып, COMELEC шешімін күштен шығарды. Лаксон жаңалықты естіген соң «Лабан нг Демократик Конг Филиппин» (LDP) партиясынан кетіп қалды. LDP-дан кеткеннен кейін Лаксон сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде үгіт жұмыстарын жалғастырды. Ол 10,88% дауыс жинап үшінші орынды иеленді, бұрынғы сенатор Рауль Роко және Бро. Эдди Виллануэвадан озып кетті.
Акино кабинеті (20132015)
"Йоланда" супер тайфунынан кейін, елдің бірнеше аймақтарында, әсіресе Висаяларда, кең ауқымдағы қирату, елеулі зиян және адам өлімі болғаннан кейін, президент Акино Лаксонды Президенттің оңалту және қалпына келтіру жөніндегі көмекшісі (PARR) қызметіне тағайындады. Оған үкімет пен басқа да оңалту және қалпына келтіру жұмыстарына қатысқан ұйымдардың күш-жігерін біріктіру міндеті жүктелді. Оның кеңсесі 167 миллиард песо қаржыландырылатын "Йоланда" кешенді оңалту және қалпына келтіру жоспарын (CRRP) жасады. Бұл жоспар Йоландадан зардап шеккен аймақтарда жалпы стратегиялық көзқарас пен қысқа, орта және ұзақ мерзімді бағдарламаларды қамтиды. Лаксонның "Йоланданы" оңалтудағы күш-жігері апаттан зардап шеккен елді мекендерді оңалту бойынша белгілі бір механизмдерді институционализациялауға әкелді. 2014 жылдың желтоқсанында Лаксон PARR лауазымынан қайтарымсыз өтінімімен кетті, ол 2015 жылдың ақпанында күшіне енді. Ол өзінің кеңсесінің жетістіктері мен ең жақсы тәжірибелерін тұрақты мемлекеттік органға беруді ұсынды. Лаксон 10121 Республикалық заңның мерзімі бітуіне байланысты қарауды, яғни "2010 жылғы Филиппиннің апаттар қаупін азайту және басқару туралы заңының" тиімділігін арттыруға көмектесетін, әсіресе апаттан кейінгі оңалту және қалпына келтіру саласындағы мүмкін түзету шараларын ұсынуға ыңғайлы уақыт ретінде қарады. Лаксон PARR ретіндегі өкілеттігі оңалту жоспасын жасаумен шектелгенін, ал қаражатты іске асыру және басқару құқығы болмағанын атап өтті.
2022 жылғы президенттік сайлау науқаны
2021 жылдың 8 қыркүйегінде Лаксон мен Тито Сото 2022 жылғы Филиппин ұлттық сайлауы үшін тиісінше президенттік және вице-президенттікке үміткерліктеріне кірісті. Лаксон мен Сото пандемияға күштірек жауап беруге және үкіметке қоғамның сенімін қайтаруға уәде берді. Лаксон президенттікке үміткерлігін бірінші болып жариялады. 2021 жылдың шілдесінің соңында Лаксон, бұрынғы Филиппин қорғаныс министрі Ренато де Вилла құрған Partido Reporma саяси партиясының төрағасы болды. Де Вилла бұрын Филиппин полициясында Лаксонның бастығы болған. Бұл Лаксон мен Сото 2022 жылғы Филиппин президенттік сайлауына үміткерліктерін ресми түрде жариялау жоспарларын мәлімдегеннен кейін болды. Сото Ұлттық халық коалициясының төрағасы. 2021 жылдың 6 қазанында Лаксон мен Сото президенттік және вице-президенттікке үміткерліктері бойынша құжаттарды Comelec-ке тапсырды. 2022 жылдың 8 ақпанында, өзінің туған қаласы Кавитедегі Имуста өткен митингіде Лаксон өзінің бағдарламасы филиппиндіктердің өмірін жақсартуға, үкіметтегі кемшіліктерді түзетуге және жемқорларды, әсіресе үкіметтегілерді жоюға негізделетінін айтты. Лаксон сайланған жағдайда ашықтықты арттыру және сыбайлас жемқорлықты тоқтатуға басымдық беретінін мәлімдеді. Ол бұл үшін бюрократияда тәртіпті күшейтетінін айтты. Лаксон банк шоттарының құпиялылығы туралы заңға қатысты өзінің құқықтарынан бас тартатынын және барлық мемлекеттік қызметкерлерді де солай істеуге шақыратынын білдірді. Лаксон бюрократияны кең ауқымды тазартуға кірісетінін, алдымен сыбайлас жемқорлық және лауазымдық міндеттерді орындамау бойынша істері бар адамдарға назар аударатынын уәделеді. Ол сондай-ақ "Филиппиндіктерге бірінші кезекте" саясатын қолдайтынын, жергілікті өндіріс пен еңбекке басымдық беру үшін жергілікті кәсіпорындарға жеңілдіктер беретінін атап өтті. "Филиппиндіктерге бірінші кезекте" саясаты филиппиндік фермерлер мен балықшыларды қорғау үшін ауыл шаруашылығы саласына және азық-түлік қауіпсіздігіне де қолданылады. Лаксон филиппиндік фермерлер өндіретін галунгонг (балық) пен көкөністерді Филиппинге импорттаудың қабылдауға болмайтынын айтты. COVID-19 пандемиясының жалғасуына байланысты Лаксон мен Сото пандемия кезінде тәртіпті науқан жүргізетінін, ұйымдастырушылар мен жақтастарының денсаулық сақтау ережелерін сақтауын қамтамасыз ететінін мәлімдеді. 2022 жылдың 24 наурызында Partido Reporma Лени Робредоны қолдағаннан кейін, ол партиядан шығып, тәуелсіз кандидатқа айналды.
Шошқа етін қорғау
2016 жылдың соңында Лаксон Өкілдер палатасы енгізген, шамамен 8,3 миллиард песолық "қаржылық икемдемелерге" ұқсас қосымшаларды анықтап, оларды жоюға кірісті. Лаксон атап өткендей, 2017 жылғы Ұлттық шығындар бағдарламасын Конгресске қарастыру үшін ұсынғанға дейін, Өкілдер палатасының мүшелеріне 80 миллион песоға дейін жобаларды анықтауға рұқсат берілді – бұл жобалар Конституциялық сотпен конституцияға қайшы деп танылған "қаржылық икемдемелер" жүйесіне ұқсас еді. Бұл Сенатты 2017 жылғы ұлттық бюджеттегі 8,3 миллиард песоны мемлекеттік колледждер мен университеттердегі студенттердің оқу ақысын төлеуге қайта бағыттауға итермеледі. 2019 жылғы бюджет бойынша Лаксон, Өкілдер палатасының заңға ратификациядан кейін енгізген өзгерістер 1987 жылғы Конституцияның 6-бабының 26-тармағының 2-бөлігін бұзады деп мәлімдеді: "Заң жобасының соңғы оқылысында оған ешқандай түзету енгізілмейді". Ол сондай-ақ, Дутерте әкімшілігінің "Салу-салу" бағдарламасын қамтитын DPWH-тің MFO 1 және 2 бағдарламаларынан 72,319 миллиард песо кесілгенін атап өтті. MFO (негізгі соңғы нәтиже) аясындағы жобалар бұрыннан жоспарланып, тексерілген болатын. 2020 жылғы бюджет жобасында Лаксон, кейбір Өкілдер палатасының мүшелерінен әрбір округке 700 миллион песо, ал 22 төрағаның әрқайсысына 1,5 миллиард песо беру жоспары туралы ақпарат келтірді. Аталған жоспар кейіннен тоқтатылды. Лаксонның бұл ашықтауы Өкілдер палатасының кейбір мүшелерін одан кешірім сұрауға мәжбүр етті, бірақ Лаксон бюджетті қорғап отырғандықтан, кешірім сұраудың қажеті жоқ деді. Өкілдер палатасының мүшелері оның дереккөздерін атауын талап етті, бірақ Лаксон бас тартты, өйткені ол дереккөздерін қорғағандықтан көбірек ақпарат алатынын айтты. Лаксон мұндай наразылықтар оны 2020 жылғы бюджет жобасын зерделеуден бөгеттемейді деді.
Өлiм жазасы
Лаксон 2019 жылы "кейбір өте қатыгез қылмыстар үшін өлім жазасын қайта енгізу" мақсатында заң жобасын ұсынған еді. Алайда, 2022 жылғы президент сайлауына қатысуға ниет білдірген соң, "Дэвид Гейлдің өмірі" фильмін көргеннен кейін бұл мәселедегі ойын өзгертті. Президенттікке үміткер Лаксон, егер заң жобасы Сенатта әлі де қаралып жатса, оны қайтарып алуға уәде берді, ал "кінәсіз адамның өмірін сақтап қалу, қылмысы дәлелденген адамды өлім жазасына кесуден гөрі маңызды" деп аргументтеді.
Кедендік бюродағы "Тара (төлем) " жүйесін ашу
2017 жылдың 23 тамызында Лаксон Сенатта сөз сөйлеп, Кеден бюросындағы жемқорлықтың толық мәліметтерін баяндады. Осыдан кейін Фейлдон есірткінің заңсыз айналысына қатысты тергеу кезінде куәлік беруден бас тартқандықтан Сенаттың Көк лента комитеті оны құрметсіздік танытты. 28 қыркүйекте Лаксон 2017 жылдың наурыз айындағы күріш контрабандасы ісі бойынша Омбудсмен кеңсесіне Фейлдон және басқа бірнеше адамға қарсы шара қолданды.
"Қорыстар қақтығысы" туралы мәлімет DOH, PhilHealth
2019 жылдың 29 шілдесінде Лаксон жасаған арнайы мәлімдемесінде Филиппиннің денсаулық сақтау сақтандыру корпорациясы (PhilHealth) өз қаражатынан артық шығысқа қалай жұмсап жатқанын толық баяндады, ал жоғары лауазымдағы адамдары бұған "көз жұмып тұрғандай" қарап отырғандарын айтты. Оның сөзіне қарағанда, мұның себебі PhilHealth-тің "нақты шығындар емес, әрбір жағдай бойынша төлем жасайтын" жаңа өтемақы ставкалары болды. Лаксон сондай-ақ, жалған жәрдемақы талаптары үшін қызметі тоқтатылған WellMed компаниясының PhilHealth-тен төлемдерді жалғастырып алып жатқанын жария етті. Бұл ақпарат Малакананг пен Сенат тарапынан жеке-жеке тергеулерді бастауға себеп болды. Малакананг мәлімдемесінде, айыптауларды жоққа шығарған Дуке мырза президент Родриго Дутертедің сеніміне ие екенін, бірақ бұл оның парламенттік тергеуге қатысуына кедергі келтірмейтінін хабарлады.
"Текті тірі қалғандар" заң жобасы президенттік мұрагерлік реттілігін қамтамасыз етеді
2019 жылдың 28 тамызында Лаксон Сенатқа 982 нөмірімен «Президенттік мұрагерлік тізбегін белгілеу туралы заң жобасын» ұсынды. Бұл заң жобасы АҚШ және Корея телешоуларындағыдай, президент пен оның ізбасарлары террористік шабуыл немесе ірі апат салдарынан қаза тапқан немесе қызметке қабілетсіз болған жағдайда, президенттік міндеттерді атқару үшін қауіпті, шалқар жерде сақталатын тағайындалған лауазым иесі туралы болғандықтан «Тағайындалған аман қалған» деп те аталды. Лаксон бұл идеяға Netflix телесериалынан шабыттанғанын мәлімдеді.
Филиппиннің құрылыс туралы заң жобасы
Минданаодағы соңғы жер сілкіністерінен кейін Лаксон Сенатқа 1239-шы заң жобасын енгізді, ол 1977 жылғы Ұлттық құрылыс кодексін жаңартуға бағытталған. "Тәжірибе көрсеткендей, елдегі ғимараттар мен құрылыстарды салу қағидаларын күшейту қажеттігі зор. Еліміздің ірі тектоникалық плиталардың шекарасында және тайфун аймағының ортасында орналасқандығы, сондай-ақ әлеуметтік және экономикалық жағынан осал халқымыздың болуы, төрт он жылдықтан бері қолданылып келе жатқан Ұлттық құрылыс кодексін қайта қарауды одан да маңызды етеді", - деді Лаксон.
ҒЗТ-ны қолдау
Лаксон зерттеулер мен дамуға мемлекеттік инвестицияларды арттыруды қолдады, бұл 2016 жылдан 2020 жылға дейінгі ұлттық бюджеттің барлық 0,4 пайызын құрайтынын атап өтті. Бұл мәселені шешу үшін ол Ғылым және технология министрлігінің ҒЗ-ға (ғылыми-зерттеу жұмыстарына) арналған бюджетін ұлғайтуды ұсынды, оның ішінде министр кеңсесіне 250 миллион теңге; «Ғылымды өзгерту» бағдарламасы үшін 50 миллион теңге: Өңірлердегі зерттеулер мен дамудың арнайы орталығы (NICER); Ғарыш технологиялары мен қолданбаларын меңгеру, инновациялар мен дамуға (STAMINA4Space) 100 миллион теңге; және Филиппин экономикасын дамытуға бағытталған ынтымақтастық зерттеулер мен даму (CRADLE) бағдарламасына 100 миллион теңге. Лаксон 2020 жылдың наурыз айында үкімет COVID-19 қаупіне дайындалып жатқанда зерттеулер мен дамудың маңыздылығын қайта баяндады. Лаксон президент болып сайланса, ғылыми-зерттеу және даму жұмыстарына бюджеттік қаржыны "тарихи түрде арттыруға" уәде берді.
Терроризмге қарсы заң
Лаксон қазіргі Республиканың 11479 Заңы, 2020 жылғы Терроризмге қарсы заңның авторларының бірі және Сенаттағы демеушісі. Бұл заң 2007 жылғы Адам қауіпсіздігі туралы заңды (RA 9372) алмастырады. Ол, заңның кейбір ережелері – террорист деп күдіктелген адамды негізсіз ұстаған үшін күніне 500 000 песо айып салатын ережелерді қоса алғанда – құқық қорғау органдарын оны пайдаланудан алдыртқандықтан, бұл заң «қағазда ғана» қалып қойғанын атап өтті. 10 жылдан астам қолданысқа келген 2007 жылғы заң бойынша тек бір адам сотталды және Абу Саяф тобы сияқты бір ғана террористік ұйымға тыйым салынды. 2020 жылғы Терроризмге қарсы заң 2007 жылғы заңдағы олқылықтарды жойып, терроризм жасауды жоспарлау, дайындық жүргізу, оған қатысу және көмектесу сияқты дайындық кезеңіндегі қылмыстарды жазалайды (6-бап). Сонымен қатар, терроризмді қаржыландыру үшін пайдаланылатын активтерді тоқтату механизмін де ұсынады, бірақ 1987 жылғы Конституцияның құқықтар туралы бөлімінде қорғалған наразылықтар, жаппай акциялар және басқа да шараларға қатысты емес. Заңның теріс пайдаланылуы мүмкін деген пікірге жауап ретінде Лаксон, террорист деп күдіктелген адамды ұстағанда ең жақын сотқа және Адам құқықтары жөніндегі комиссияға хабарлау талабын орындамаған құқық қорғау қызметкерлері үшін 10 жылға бас бостандығынан айыру және мемлекеттік қызметтен мәңгілікке шеттету сияқты сақшылар бар екенін айтты. Осылайша, ол заңның «жылдам, тиімді және конституциялық» екенін көрсетті.
Ауыл шаруашылығында тегін суару туралы заң (No 10969 республикалық заң)
2016 жылы Сенаттағы қызметін бастағаннан кейін көп ұзамай Лаксон фермерлерге тегін суару қызметін ұсынатын заң жобасын енгізді. Бұл заң жобасы Сенаттың 1465 нөмірімен тіркелген заң жобасына біріктірілді, ол 5670 нөмірімен тіркелген Өкілдер палатасының заң жобасымен бірге 10969 Республика заңының негізі болды – «Тегін суару қызметі туралы» заң, ол 2018 жылдың 2 ақпанында президент Родриго Дутерте қол қойып бекітті.
Шатастыруға қарсы заң (No 11053 республикалық заң)
2017 жылдың қыркүйек айында сенатор Лаксон заңгер студенті Хорасио "Атио" Кастильо III-нің қазасына себеп болған зорлық-зомбылықты зерттеу үшін Сенат комитетінің отырысын төрағалық етті. Тергеу барысында "Aegis Jvris" студенттік ұйымының Facebook арқылы жасыру әрекетіне қатысты деректер анықталды, осы ұйымға Кастильо мүше болып түсуге тырысқан. Тергеу нәтижесінде 1995 жылғы "Зорлық-зомбылыққа қарсы" заңын жаңартатын және зорлық-зомбылық үшін жазаларды ауырлататын Сенат заң жобасы №1662 қабылданды. Заң жобасы 2018 жылдың 12 ақпанында Сенатта үшінші және соңғы оқылымда мақұлданды. Сондай-ақ, ол 2018 жылдың 28 ақпанында екі палаталы конференция комитетінде де қабылданды. 2018 жылдың 29 маусымында президент Родриго Дутерте заңға қол қойғаннан кейін заң жобасы заң күшіне енді. Жаңа заң бойынша, зорлық-зомбылықтың анықтамасы кеңейтіліп, "ұйымға қабылдау немесе мүшелікті сақтау шарты ретінде жаңадан келгенге, мүшеге, талапкерге келтірілген физикалық немесе психологиялық азап, зиян немесе жарақат" кіргізілді. Заң бойынша "зорлық-зомбылықтың барлық түрлері" мектептердегі бауырластықтарда, студенттік ұйымдарда ғана емес, сонымен қатар қоғамдық орындарда, тіпті бизнес және бірыңғай форма киетін оқу орындарында да тыйым салынды. Заң мектептерді мектептік қабылдау рәсімдерін реттеуде "белсендірек және алғышартты" болуға міндеттейді, сондай-ақ оқушыларды зорлық-зомбылыққа қатысу қаупінен қорғау үшін тиісті қадағалауды жүзеге асыру және алдын ала шаралар қабылдау талап етіледі. Қылмыстың салдары ретінде 40 жылға дейін бас бостандығынан айыру және 3 миллион песоға дейін айыппұл салынды.
Ұлттық жеке куәлік туралы заң (No 11055 республикалық заң)
Лаксон Филиппинде Ұлттық ID жүйесін құруға бағытталған заң жобасын демеушілік етті. Өзінің демеушілік сөзінде Лаксон Ұлттық ID жүйесінің мақсаты – "көптеген және қайталама" мемлекеттік ID карталарын үйлестіру, біріктіру және өзара байланыстыру екенін айтты. Ұсынылған заң – Сенат заң жобасы 1738 – 2018 жылдың 19 наурызында Сенатта 17–2 дауыспен мақұлданды. 2018 жылдың 6 тамызында президент Родриго Дутерте бұл заң жобасына, 11055 Республикалық заңға қол қойды. 2001 жылдан бері бұл шараның басты демеушісі және авторы болып табылатын Лаксон, ұлттық ID жүйесі оның президенттік мерзімінде іске асырылғаны үшін Дутертеге алғыс айтты.
2020 жылғы терроризмге қарсы заң (No 11479 республикалық заң)
Лаксон Сенатта қазіргі 2020 жылғы терроризмге қарсы заңды (Республикалық заң № 11479) ұсынды. Сондай-ақ, Лаксон 2020 жылғы терроризмге қарсы заң 2007 жылғы заңдағы кемшіліктерді жоятынын, терроризм жасауды жоспарлау, дайындық, оқыту және көмектесу сияқты әрекеттерді қылмыстық жазаға тартылатынын (6-бап бойынша) атап өтті, сондай-ақ терроризмді қаржыландыру үшін пайдаланылатын активтерді тоқтату механизмін қамтамасыз етеді. 2022 жылдың 2 қыркүйегінде Лаксон Филиппин Республикасы үкіметі ғана емес, сонымен қатар Еуропалық Одақ, Америка Құрама Штаттары және тағы төрт ел (Канада, Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия) тағайындаған КПК НПА НДФ-тің "күдіксіз мемлекетке жау" екенін қайталады. Ол сондай-ақ, терроризмге қарсы заңға түзетулер енгізу туралы ұсыныстарды сынға алып, мұның "біздің қарулас жолдастарымызға, сондай-ақ осы жылдар ішінде идеологиялық принциптерін жоғалтқан бұл террористік топтың жасаған зұлматтарының құрбаны болған көптеген бейбіт азаматтарға деген құрметсіздік болады. Олар өлтіреді, тоналайды, зорлық-зомбылық жасайды, мазалайды және қорқытады, тіпті одан да жаман, кемсіздікпен".
Муниципалитеттерді қалаларға айналдыруды жеңілдету (11683 жылғы Республика Заңы)
2019 жылдың шілдесінде Лаксон Сенатқа 255-нөмірлі заң жобасын ұсынды, ол муниципалитеттердің қала статусын алу талаптарын жеңілдетуге бағытталған. Бұл заң жобасы 2022 жылдың сәуір айында 11683 нөмірлі Республикалық заң ретінде күшіне енді. Заң 7160 нөмірлі Республикалық заңның немесе 1991 жылғы Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Кодексінің 450-бабын өзгертеді, егер муниципалитет екі жыл қатарынан кемінде 100 миллион песо табыс тапса, онда оған жер көлемі мен халқына қойылатын талаптардан босатылады.
АФП-дағы айналмалы есікті тоқтату туралы заң (11705 жылғы Республика Заңы)
Лаксон 2376-шы Сенат заң жобасын бірлесіп жазып, демеушілік етті, оны президент Родриго Дутерте 11709-шы Республикалық заң ретінде бекітті. Бұл заң АФҚ Бас штаб бастығы және басқа да жоғары лауазымды офицерлердің қызмет мерзімін белгілейді, бұл институтта кәсібилікті қамтамасыз ету мақсатында жасалған. Лаксон 15-ші Конгресте 2869-шы Сенат заң жобасының негізгі авторы және демеушісі болды, ол да АФҚ Бас штаб бастығы мен негізгі әскерлер командирлерінің қызмет мерзімін белгілеуді көздеген. Бірақ сол кездегі президент Бениньо Акино III оған вето қойды. "Соңғы рет АФҚ-дағы «айналмалы есік» саясаты тоқтатылады. Біздің АФҚ басшылары қызметте тым қысқа уақыт қалудың орнына, өзінің тарихи бағдарламаларын іске асыру мүмкіндігіне ие болады", - деді Лаксон, сондай-ақ "(а)йналмалы есік саясаты елдің қауіпсіздігі мен қорғанысына сеніп тапсырылған әскери басшылықтың міндеттемелеріне үнемі зиян келтірді" деп қосты.
Азық-түлік қауіпсіздігіне жәрдемдесу
Сенаттағы өкілеттік мерзімі 2022 жылдың 30 маусымында түскі уақытта аяқталғаннан кейін, Лаксон зейнеткерлікке шығатынын, бірақ азық-түлік қауіпсіздігіне көмектесуді жалғастыратынын айтты. Ол өміріндегі жаңа кезеңде ақуызға бай сорго егіп, Филиппин ауыл шаруашылығын дамытуға, сондай-ақ Минданао мен Лузонда шағын жем фабрикалары, балық шаруашылығы және үйрек өсіру фермаларымен айналысу жоспарлап отыр. Осы арқылы Филиппиннің азық-түлікпен қамтамасыз етілуіне үлес қосып, филиппин фермерлеріне дәстүрлі күріш егу маусымынан тыс қосымша табыс табуға көмектесуді көздейді. Оны әрекет фильмдерінің жұлдызы Руди Фернандес сомдады. 2010 жылғы Лаксонның қашқан оқиғасына негізделген тағы бір фильм, "10,000 сағат" 2013 жылы шықты. Бұл фильмде 2022 жылы сенатор болып сайланған Робин Падилла түсті.