Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жазушы (1888–1964)
American writer (1888–1964)
Джеймс Франк Доби (26 қыркүйек 1888 – 18 қыркүйек 1964) – американдық фольклор зерттеушісі, жазушы және газетке мақала жазатын тілші. Ол Техас штатының ауылдық өмірінің байлығы мен дәстүрлерін, ашық дала кезеңіндегі өмірді бейнелейтін көптеген кітаптарымен танымал болды. Өмірінде Техас штатының саясатына қарсы ашық либералдық көзқарастарымен көзге түсті, сондай-ақ Техастың мақтанғақ тұрғындарына, діни көзқарастың тарлығына, жеке бостандыққа қойылған шектеулерге және механикаландырылған әлемнің адам рухына жасаған шабуылына қарсы жеке күресін жүргізді. Ол Техас штатының ұзын мүйізді мал тұқымын жойылудан құтқаруда маңызды рөл атқарды.
James Frank Dobie (September 26, 1888 – September 18, 1964) was an American folklorist, writer, and newspaper columnist best known for his many books depicting the richness and traditions of life in rural Texas during the days of the open range. He was known in his lifetime for his outspoken liberal views against Texas state politics, and he carried out a long, personal war against what he saw as braggart Texans, religious prejudice, restraints on individual liberty, and the mechanized world's assault on the human spirit. He was instrumental in saving the Texas Longhorn breed of cattle from extinction.
Алғашқы жылдар
Джеймс Франк Доби Техас штатының Лайв-Ок округіндегі ранчода дүниеге келді және ол алты баланың ең үлкені болды. Кішкентай кезінде әкесі Ричард оған Библиядан, ал анасы Элла «Иванхо» және «Паломниктің жолы» сияқты кітаптардан оқып беретін. 16 жасында Доби Джим Уэллс округіне қарасты Элис қаласына көшіп, әжесі мен атасымен бірге тұрып, Уильям Адамс орта мектебін бітірді. 1906 жылы Доби Джорджтаундағы (Техас штаты) Оңтүстік-Батыс университетіне түсті, онда бір профессор оны ағылшыс поэзиясымен таныстырып, жазушы болуға шақырды. Университетте оқып жүргенде ол 1916 жылы үйленген Берта Маккимен (1890–1974) танысты. 1910 жылы бітіргеннен кейін Доби Сан-Антонио және Галвестон қалаларындағы газеттерде қысқа уақыт жұмыс істеді, содан кейін Техастың оңтүстік-батысындағы Альпин қаласындағы орта мектепте алғашқы мұғалімдік жұмысын тапты. 1913 жылы Доби магистр дәрежесін алу үшін Колумбия университетіне барды, ал келесі жылы Техасқа оралып, Остиндегі Техас университетінің профессоры болды. Бір жыл ранчода болғаннан кейін Доби UT-ға қайтып оралып, кітапханасын және Техас фольклор қоғамының ресурстарын Техас ауылдарындағы ранчолардағы өмір салтының жоғалуы туралы жазу үшін пайдаланды. 1922 жылы ол Техас фольклор қоғамының хатшысы болып тағайындалды және 21 жыл бойы хатшы-редактор лауазымын атқарып, жариялану бағдарламасын бастады. 1923 жылы докторлық дәрежесі болмағандықтан жоғарылау мүмкін болмады, Доби Оклахома A&M колледжінде ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі болып жұмысқа орналасты. Оклахома штатында ол «Country Gentleman» журналына материалдар жазды. 1925 жылы ол достарының көмегімен жоғарылау алғаннан кейін Остинге оралды. 1929 жылы Доби өзінің алғашқы кітабын – «Жұмсақ жердің вакеросы» деп жариялады. Кітап Доби мен Янгтың бірлескен еңбегі болды. Янг Добиге өзінің өмірбаянын жазуға көмектесуін сұрап хат жазған, кітаптан түскен табысты Сан-Антониода малшыларға арналған қонақ үй салуға жұмсайтынын айтқан. Доби Янгқа көмектесуге келісіп, оның естеліктерінің шикі материалдарын қайта ұйымдастырып, тарихи жазу стилінде қайта жазды. Калифорния университетінің батыс жазуы бойынша сарапшысы Лоуренс Кларк Пауэлл 1957 жылғы басылымның алғы сөзінде «әр бетте, әр абзацта, сөйлемде және әрбір сөзде Добидің стилі анық байқалады» деп жазса да, 1994 жылы Янгтың мұрагерлері АҚШ-тың Техас штатының Батыс округінің аудандық сотына кітаптың авторлығына қатысты шағымдану петициясын тапсырды. «Жұмсақ жердің вакеросы» кітабының авторлығы мәселесі ақыры Янгтың ұрпақтары, Добидің мұралық иелері және авторлық құқықтың иелері Техас университеті арасындағы сот процесінде шешілді. Сот Янг пен Добидің «Жұмсақ жердің вакеросы» кітабының бірлескен авторлары екенін растады. 1931 жылы Доби жоғалған кен орындары мен қазыналар туралы фольклор жинағын – «Коронадоның балалары» кітабын жариялады. 1939 жылы Доби Техас саясатын әжуалай сынға түсіретін жексенбілік газет бағанын жариялауды бастады.
James Frank Dobie was born on a ranch in Live Oak County, Texas, and was the eldest of six children. When he was young, his father Richard read to him from the Bible and his mother Ella read to him from books such as Ivanhoe and Pilgrim's Progress. At 16, Dobie moved to Alice, the seat of Jim Wells County, Texas, where he lived with his grandparents and finished high school at William Adams High School. In 1906, Dobie enrolled in Southwestern University in Georgetown, Texas, where he was introduced to English poetry by a professor who urged him to become a writer. While in college he also met Bertha McKee (1890–1974), whom he married in 1916. After graduating in 1910, Dobie worked briefly for newspapers in San Antonio and Galveston before gaining his first teaching job at a high school in Alpine in southwestern Texas. In 1913, Dobie went to Columbia University to work on a master's degree, and the next year, returned to Texas to join the faculty of the University of Texas at Austin. After a year on the ranch, Dobie returned to UT and began to use its library and the Texas Folklore Society's resources to write about the vanishing way of life on rural Texas ranches. In 1922, he became the Texas Folklore Society's secretary and began a program for publication, holding the post of secretary editor for 21 years. In 1923, unable to get a promotion without a PhD, Dobie accepted a job at Oklahoma A&M College as chair of its English department. While in Oklahoma, he wrote for the Country Gentleman. He returned to Austin in 1925 after receiving a token promotion with help from friends. In 1929, Dobie published his first book, A Vaquero of the Brush Country, The book was the result of a collaboration between Dobie and Young, a former open range vaquero who had fought against the encroachment of barbed wire on southwest Texas's rangelands. Young had written Dobie for help in writing his autobiography, saying that he intended to use the profits from the book to build a hotel for cattlemen in San Antonio. Dobie agreed to help Young; he rearranged the raw material of Young's reminiscences and rewrote it in the prose of historical writing. Although Lawrence Clark Powell, an authority on western writing at the University of California, wrote in the preface to the 1957 edition, "it was unmistakably Dobie on every page, in every paragraph, sentence, and word", in 1994 Young's heirs filed a petition with the U. S. District Court For the Western District Of Texas asserting that Young and Dobie coauthored the book. The matter of A Vaquero of the Brush Country's authorship was ultimately resolved in this litigation between Young's descendants, Dobie's estate, and the University of Texas, holders of interests in the copyright. The court ruled that Young and Dobie are the joint authors of A Vaquero of the Brush Country. In 1931, Dobie published Coronado's Children, a collection of folklore about lost mines and lost treasures. In 1939, Dobie began publishing a Sunday newspaper column in which he routinely poked fun at Texas politics.
Кейінгі жазушылық мансабы
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Доби Кембридж университетінде американдық тарихты оқытты, ал соғыстан кейін Англия, Германия және Австрияда оқыту үшін Техас университетінен демалыс алды. Кейіннен ол Кембридждегі өмірі туралы «Англиядағы техасшы» деген кітап жазды. Жұмыстан босатылғаннан кейін Доби далалық өмірге байланысты әңгімелердің бірнеше кітабы мен антологиясын жариялады. 1965 жылы Доби Ұлттық каубойлар мен батыстың мұражайының Батыс аңыздарының залына енгізілді.
During World War II, Dobie taught American history at Cambridge University, and he took a leave of absence from the University of Texas to return to Europe after the war to teach in England, Germany, and Austria, later writing of his experiences at Cambridge in A Texan in England. After his dismissal, Dobie published another series of books and anthologies of stories about the open range. In 1965, Dobie was inducted into the Hall of Great Westerners of the National Cowboy & Western Heritage Museum.
Доби Пайзано стипендиясы
1959 жылы ауыр сырқаттан кейін Доби Марбл-Фолстағы ранчосын сатып, Остин қаласының оңтүстік-батысына қарай 14 миль қашықтықта жатқан ранчоны сатып алды және оған "Пайзано" деп ат қойды. Ол 1964 жылы қайтыс болғанға дейін осы ранчоны жазушылардың тынығу орны ретінде пайдаланды. Ранчоны сақтап қалу үшін үлкен қозғалыс басталып, ұзақ жылдан бері танысы Ральф А. Джонстон оны нарықтан алып тастау үшін "Пайзано" ранчосын сатып алды. 1966 жылға қарай ол меншік құқығын Техас университетіне берді. Университет былай деді:
In 1959, after a severe illness, Dobie sold his ranch in Marble Falls and bought a ranch 14 miles southwest of Austin, which he named "Paisano". He used the ranch as a writer's retreat until his death in 1964. A movement to preserve the ranch promptly started, and longtime friend Ralph A. Johnston purchased the Paisano Ranch to take it off the market. By 1966, he had transferred the deed to the University of Texas. The university has said:
"Пайзано" университетімен бірге Дж. Фрэнк Добиге арналған тұрақты ескерткіш ретінде жұмыс істейтін болады, ал басты мақсаты – барлық салалардағы, әсіресе жазудағы шығармашылық еңбектерді қолдау. Ол қазіргі табиғи күйінде сақталады, ал ранчо үйі Фрэнк Доби тұрған кезіндегідей қарапайым стильде ұсталады. UT Остин мен Техас әдебиет институты президенттері таңдаған комиссия жыл сайын алты айлық екі стипендия тағайындайды. Өтініш берушілер Техас штатының тумасы болуы керек, немесе кем дегенде екі жыл Техаста тұруы керек, немесе шығармашылығы Техас штатымен тығыз байланысты болуы керек. Олардың достығы туралы Уильям А. Оуэнстің 1969 жылы жарық көрген "Үш дос: Рой Бедичек, Дж. Фрэнк Доби, Уолтер Прескотт Уэбб" кітабында айтылған.
Paisano will be operated by the University as a permanent memorial to J. Frank Dobie, and the primary use will be to encourage creative artistic effort in all fields, particularly in writing. It will be kept in its present more or less natural state and the ranch house will be kept in simple style, very much as it was when Frank Dobie occupied it. Two fellowships of six months each are awarded by a committee chosen by the presidents of UT Austin and the Texas Institute of Letters. The applicants must be native Texans, or Texas residents for at least two years, or persons whose writing is substantially identified with the state. Their friendship is narrated in William A. Owens's 1969 book Three Friends: Roy Bedichek, J. Frank Dobie, Walter Prescott Webb.