Кіріспе

Шотландиялық руы

Шығу тегі

МакЛеод тегі "Леодтың ұлы" дегенді білдіреді. Леод есімі шотланд гаэль тіліндегі Леод есімінің ағылшыншаланған түрі болып табылады. "Кланн" сөзі "отбасының балалары, ұрпақтары, туыстар, клан" деген мағынаны білдіреді, ал "mhic" – "оғлы" деген мағынадағы гаэль тіліндегі "mac" сөзінің жағдайы, ал "Leòid" – Леодтың жағдайы. Сондықтан, "Clan McLeod" деген тұтас тіркес "Леодтың ұлының балалары/ұрпақтары/туыстары" дегенді білдіреді. Льюис кланы МакЛеод Леодтан тарағандығын айтады, ол МакЛеод дәстүріне сәйкес, Манн королі Олаф Қараның кіші ұлы (1229–1237 жылдары билеген) болған. Алайда, "Clan MacLeod" журналында Леодтың балама шежіресі туралы мақалалар жарияланды, онда ол Олафтың ұлы емес, Маннның соңғы патшасы Магнустың үшінші туысы (біраз алыс туыс) екендігі айтылады. Бұл балама шежірелерде Леодтың шөлі Кристина МакЛеодтың шежіресі қолданылды, ол Гектор Реаганахқа (МакЛейн) үйленген. Бұл мақалалар Манн патшаларымен байланыстың әйел желісі арқылы, яғни әдемі шашы бар Хельга арқылы болғанын көрсетеді. Кристинаның шежіресінің мерзімділігі және оны белгілі тарихи фактілермен сәйкестендіру мүмкіндігі авторлардың мәлімдемелеріне үлкен сенімділік береді. МакЛеод дәстүрі бойынша, Харрис пен Скайдың бір бөлігін иеленген Леод, Скайдың скандинавиялық басшысы Макараилттің қызымен немесе Данвеган мен Скайдың көп бөлігін иеленген Гарольдтың ұлымен үйленген. Сиол Тормод материктегі Харрис пен Гленелгті, сондай-ақ Скай аралындағы Дунвеган жерлерін иеленген.

XIV ғасыр

Леодтың ұлы Тормод замандас жазбаларында кездеспейді; бірақ 19 ғасырдағы Баннатин қолжазбасында сақталған Маклеод әулетінің дәстүріне сәйкес, ол өз заманының белгілі әскері болды және Баннокберн шайқасына қатысты. Тормодтың ұлы және мұрагері Малкольм, ол және оның туысы Торкиль, «Тормод М’Клойдтың ұлы Малкольм» және «Торкилл М’Клойд» деп жазылғанда, әулеттің замандас жазбаларында алғаш рет пайда болды. Малкольмнан кейін оның үлкен ұлы Иан Сиар әулеттің төртінші басшысы болды. Р.К. МакЛеод бұл оқиғаның шамамен 1330 жылы болғанын айтады. Иан Сиар МакЛеод әулетінің дәстүрінде ең қатыгез басшы ретінде танымал; оның әйелі де одан кем емес, жаман болған деп есептеледі. Әулеттік дәстүр бойынша, ол Харрис аралында жасалған шабуылда жараланып, көп ұзамай Родель шіркеуінде алған жараларынан қайтыс болды. Р.К. МакЛеод оның өлімін 1392 жылға жатқызады. Дәстүрге сәйкес, Аралдардың билеушісі 1395 жылы Скайға тағы бір шабуыл жасады, бірақ Ианның немересі Уильям МакЛеод Макдональдтармен Слигачанда (Слигихен) кездесіп, оларды Лох Эйнортқа (Айнорт) кері жеңді. Қанды шығанақтың шайқасы 1481 жылы болды, онда МакЛеод әулеті Джон Озлэйді, Росс графы, Дональд әулетінің басшысы, оның заңды емес ұлы Ангус Ог Макдональдқа қарсы қолдады. Бұл шайқаста Уильям Дуб МакЛеод, МакЛеод әулетінің басшысы қаза тапты.

XVI ғасырдағы кландық қақтығыстар

XVI ғасырда МакЛеод кланы Слит Макдональдтарымен қатты соғысқан. 1588 жылы 13-ші бас Уильям МакЛеод Дунвегандық өзін және оның ұрпақтарын "Дунхтондық Лаклан Макинтош, Чаттан кланының капитаны және басшысы және оның ұрпақтарына көмектесуге, қолдау көрсетуге, қорғауға және бірігіп әрекет етуге" міндеттендіретін келісімге келді.

17 ғасыр кландар арасындағы бейбітшілік және Азамат соғысы

1601 жылы Скайдағы Коир На Крейш шайқасында МакЛеодтар Куиллиннің солтүстік беткейлерінде Слеаттың Макдональд кланынан жеңілді. 1608 жылы Макдональдтар, Маккензи және Маклин кландары арасындағы бір ғасырлық қақтығыстан кейін, барлық тиісті басшылар Ли Ир жиналысына шақырылды, оны корольдің өкілі Лорд Охилтри жүргізді. Олар аралдарды басқарудағы болашақ корольдық ниеттерді талқылады. Басшылар корольмен келіспеді және барлығы түрмеге қамалды. Слеаттың Макдональд кланының басшысы Дональд Блэкнесс қамалында тұтқынға алынды. Ол корольге мойынсұнып, босатылды. Дональд 1616 жылы қайтыс болды, содан кейін оның жүрегі туысы Дональд Горм Орг Макдональд, 9-шы бас, 1-ші Слеат бароны, басшылыққа ие болды және Слеаттың бірінші бароны атанды. Сол күннен бері Слеаттың Макдональд кланы Скайдағы Тротерниш және Слеатқа иелік етеді. Азамат соғысы кезінде, 1650 жылы Карбисдейл шайқасынан кейін жеңілген Джеймс Грэм, Монтроздың 1-маркизі, Ардврек қамалында Ассинттің Нил Маклеодына өздігінен бас берді. Маклеодтың әйелі Кристин Манро Монтрозды қамалдың түрмесіне алдап, Келісімшіл үкімет әскерлерін шақыртты. Осының салдарынан Монтроз тұтқындалып, жазаланды. 1745 жылғы Якобит көтерілісі кезінде Маклеод кланының басшысы Норман Маклеод Данвеган Якобиттерді қолдамады, керісінше, үкімет күштеріне көмек ретінде бірнеше тәуелсіз жоғарғы жерлік роталарды құрды. Басшы 1745 жылғы 23 желтоқсанда Инверри шайқасында үкіметті қолдау үшін Маклеодтың тәуелсіз таулы роталарының 500 адамын жетектеді, бірақ олар жеңілді.

XIX, XX және XXI ғасырлар

Норман МакЛеодтың (1812–1895) үлкен ұлы Норман Магнус (1839–1929) 26-шы бас болып табыс етті. 26-шы бас ұрпақтары болмай қайтыс болды. Норман МакЛеодтың екінші ұлы Торкил Олаве (1841–1857) де бұрын баласыз қайтыс болған еді. Сондықтан Норман Магнус МакЛеодты Норман МакЛеодтың үшінші ұлы, сэр Реджинальд МакЛеод (1847–1935) 27-ші МакЛеод кланының басшысы ретінде алмастырды. Сэр Реджинальд МакЛеодтың ұлдары болмады, бірақ екі қызы болды. Флора МакЛеод әкесінен кейін басшылыққа келді, одан кейін немересі Джон Уолридж Гордон МакЛеод ілесіп келді. 2007 жылы Хью Магнус МакЛеод МакЛеод кланының 30-шы басшысы атанды. Келесі оқиғалар туралы ақпарат алу үшін МакЛеод кланының басшыларына қараңыз.

Кландық қоғамдар мен парламент

Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан Ассоциацияланған клан МакЛеод қоғамдарына (ACMS) қатысты он кландық қоғам бар. ACMS – әлемдегі он ұлттық қоғамды үйлестіретін халықаралық ұйым. Ұлттық қоғамдар: Австралия (1912 жылы құрылған; 1951 жылы қайта құрылған), Канада (1936 жылы құрылған), Англия (1937 жылы құрылған), Франция (1981 жылы құрылған), Германия (2003 жылы құрылған), Швейцария (2013 жылы құрылған), Жаңа Зеландия (1954 жылы құрылған), Шотландия (1891 жылы құрылған), Оңтүстік Африка (1960 жылы құрылған) және Америка Құрама Штаттары (1954 жылы құрылған). Көптеген қоғамдарға мүшелік МакЛеод тегін алып жүрген кез келген адамға; МакЛеод тегінен тараған кез келген адамға, неке арқылы байланысқандарға; кланның септерінің мүшелеріне; МакЛеодтармен туыстығына қарамастан, кланның істеріне қызығушылық танытқан кез келген адамға ашық. Кейбір қоғамдарда мүшелік ақылы, жылдық және 15 жылдық мүшелікке дейін (Шотландия). Әр төрт жыл сайын ұлттық қоғамдардың мүшелері кландық парламентте жиналады.

Кланмен байланысты қамалдар

[[Файл:Дунвеган қамалы мен бақтары.jpg|thumb|right|250px|Дунвеган қамалы – 700 жылдан астам уақыт бойы Маклауд кланы басшыларының ордасы. Елтаңба белгісіндегі суретте қара түсті, алтын мүйізді бұқа басы бейнеленген, екі қызыл тудың арасында, біріншісі тік тұрған; ал ұран – «берік ұста». Льюис аралының Маклауд кланы мүшелері клан басшысының қаруынан алынған басқа белгіні тағуға құқылы. Маклауд кланы мүшелері кландық белгі ретінде жуніпер бұтағын да тағуға болады. Клан белгілері әдетте қалпақтың артындағы елтаңба белгісіне бекітіледі немесе әйелдің тартан белбеуінің иығына ілінеді.

Кландық тартан

Тартaн суретіNotes180px Бұл, мүмкін, ең танымал Macleod тартaны. Ол Льюис МакЛеоды немесе МакЛеод киімі ретінде белгілі және оған «көңілді МакЛеод» деген лақап ат берілді. Бірақ бұл тартaн Льюис МакЛеодтaрымен тікелей байланысы жоқ, ал бастапқыда Дунвеган отбасымен байланысты болған. Тартанның ең алғашқы жарияланған нұсқасы 1842 жылы Vestiarium Scoticum еңбегінде кездеседі. «Собиески Стюарттар» деп белгілі күмәнді авторлардың жазған және суреттеген «Вестиарий» бүгінгі «кландық тартaн» үшін бастау нүктесі болып табылады. «Вестиарий» жалған екені және Виктория дәуіріндегі әйелдердің әдепсіз әзілі екені дәлелденді. Сэр Томас Дик Лаудер 1829 жылы сэр Уолтер Скоттқа жазған хатында осы тартaнды былай сипаттады: «МакЛеод (Дунвеганнан) осы әсем тартaнның эскизін алды, сары фонға үш қара жолақ салынған». МакЛеод басшылары Собиески Стюарттардың жақын достары болған, олар бұл тартaнның эскизін олардың жалғандығын жарияламас бұрын берген деп есептеледі. Бір сыншы тіпті МакЛеодтың тартaнына жылқының жамылғысын теңеген. Бүгінгі күні бұл тартaн Шотландия тартaн басқармасы мен Шотландия тартaн әлемі тізілімінде (екеуі де #1272 нөмірімен) «K16Y4K32Y48R4» симметриялық жіп санымен және қара 101010, еркіндік қызылы C80000 және алтын мак D8B000 түстер палитрасымен тіркелген. 180px Бұл тартaн кейде МакЛеод аңшылық тартaны немесе Харрис МакЛеоды деп аталaды. Ол Логанның «Шотландиялық гael» (1831) және Смиберттің (1851) сияқты тартaнның бірнеше ерте жинақтарында жарияланды. Тартан 1771 жылы Джон Маккензи «Лорд МакЛеодтың жоғарғы таулы әскері» деп аталған полк құрған кезде қолданған Маккензи тартaнынан алынған. Маккензилер 1595 жылы Родерик қайтыс болғаннан кейін Льюис МакЛеодтaрының басшылығына ие болуға құқылы екендерін мәлімдеді. Бұл тартaнды МакЛеод кланының 26-шы басшысы Норман Магнус бекітті. Ол 1910 жылы клан қоғамы қабылдады. Бүгінгі күні бұл тартaн Шотландия тартaн басқармасы мен Шотландия тартaн әлемі тізілімінде (екеуі де #1583 нөмірімен) «R6K4G30K20BL40K4Y8» симметриялық жіп санымен және қара 101010, еркіндік қызылы C80000, алтын мак E8C000, жасыл 006818 және джинс көгі 1474B4 түстер палитрасымен тіркелген.