Кіріспе

Мұсылмандар қолданатын басқа да күнтізбелер. Табулярлы ислам күнтізбесі (التقويم الهجري المجدول) – ислам күнтізбесінің ережелерге негізделген түрі. Онда жылдар мен айлардың санауы бірдей, бірақ айлар бақылау немесе астрономиялық есептеулер емес, арифметикалық ережелер арқылы анықталады. Оны хижраның екінші ғасырында (біздің заманымыздың 8-ші ғасыры) мұсылман ғалымдары Ай, Күн және планеталардың орналасуын есептеу үшін сенімді уақыт өлшемі ретінде жасады. Қазір тарихшылар басқа мәліметтер (мысалы, апта күні) болмаған жағдайда ислам күнін батыс күнтізбесіне аудару үшін қолданады. Оның күнтізбелік санағы хижри жылынан басталады. Мысалы, Фатимид немесе Мисри күнтізбесін қарастыруға болады. Кейбір мұсылмандар, әсіресе исмаили және шия дін өкілдері күнделікті өмірде осы күнтізбеді қолданады, оның Әли ибн Әбу Талиб жасағандығына сенеді. Олар Әли осы күнтізбеді жасағанда, бұрынғы пайғамбарлардың оқиғалары да осы күнтізбемен үйлесетініне сенімді. Олардың пікірінше, барлық Фатимид имамдары мен олардың Даилері осы дәстүрді сақтаған. Әр жылы 12 айдан тұрады. Жып айлар 30 күндік, ал жұп айлар 29 күндік болады, бірақ арта жылдары соңғы ай – Зуль-Хиджа 30 күндік болады.

8 жылдық цикл

8 жылдық циклға негізделген кестелік ислам күнтізбесі (2, 5 және 8 жылдарды үстеме жылдар ретінде пайдалана отырып) Осман империясында және Оңтүстік-Шығыс Азияда да қолданылды. Бұл цикл 2835 күнде 96 айды құрайды, орташа ай ұзындығы 29,53125 күнге, яки 29 күн 12 сағат 45 минутқа тең. 30 жылдық циклға негізделген кестелік күнтізбеге қарағанда дәлдігі төмен болғанымен, әр циклда апта күндері күнтізбедегі бірдей күндерге сәйкес келетіндіктен танымал болды. Яғни, 8 жылдық цикл нақты 405 аптадан тұрады, бұл айына орташа есеппен 4,21875 аптаға тең.

120 жылдық цикл

Голландиялық Шығыс Үндістанда (қазіргі Индонезияда) 20 ғасырдың басына дейін 8 жылдық цикл 120 жыл сайын соңғы жылдың соңындағы қосымша күнді жою арқылы жаңартылды, нәтижесінде айдың орташа ұзақтығы 30 жылдық циклдарда қолданылған ұзақтыққа тең болды.