Садо аралы: Жапонияның Ниигата префектурасындағы қала, тарихы Жомон дәуіріне дейін жетеді. Халық саны 48,195, ауданы кең. Жапонияның алтыншы ірі аралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
тарихи Садо провинциясы
the historical province of Sado
Садо (佐渡市) – Жапонияның Ниигата префектурасындағы Садо аралында орналасқан қала. 2004 жылдан бері қала бүкіл аралды қамтиды, бірақ оның барлық аумағы қалалық емес. Садо – Жапонияның төрт негізгі аралынан және Окинава аралынан (Солтүстік территорияларды есептемегенде) кейінгі алтыншы үлкен аралы. 2023 жылдың 1 маусымына қарай қаланың халқы шамамен 48 195 адамды құрайды.
Sado (佐渡市) is a city located on Sado Island (佐渡島) in Niigata Prefecture, Japan. Since 2004, the city has comprised the entire island, although not all of its total area is urbanized. Sado is the sixth largest island of Japan in area following the four main islands and Okinawa Island (excluding the Northern Territories). As of June 1, 2023, the city has an estimated population of 48,195 and a population density of The total area is .
Аралдың саяси қалыптасуы
Оралдың оңтүстігіндегі Оги маңында табылған көптеген қыш ыдыстар Садо аймағының Жомон дәуірінде мекенделгенін көрсетеді. "Нихон Шоки" еңбегінде Мишихасе тайпасының 544 жылы аралға келгені айтылады (бірақ Тунгус тайпасының нақты келгені белгісіз). 8-ші ғасырдың басында арал жеке провинцияға – Хонсюдегі Эчиго провинциясынан бөлек Садо провинциясына айналды. Бастапқыда провинция бір ғана ауданнан тұрды, бірақ кейін Савата, Хамочи және Камо деп үш ауданға бөлінді. 1185 жылы Садоның тағайындалған өкілі Осараги, Хомма Ёсихисаны провинция бойынша өкілі (шугодай) етіп тағайындады. Хонма әулетінің Садодағы билігі 1589 жылы Уэсуги Кагэкацу аралды бақылауға алғанға дейін сақталды. Секигахара шайқасында Уэсугилер жеңілгеннен кейін және аралда алтынның табылуынан соң, шогунат аралды тікелей басқаруға алды. Арал 1871 және 1876 жылдар аралығында Мэйдзи дәуірінде қысқа мерзімге тәуелсіз префектура болып, Айкава префектурасы деп аталды. Кейін Ниигата префектурасының құрамына кірді, және бүгінгі күнге дейін солай болып келеді. 19-шы ғасырдың соңында үш аудан, жеті қала және 51 ауыл болды. 20-шы ғасырдағы бірігулер сериясы саяси жергілікті билік органдарының санын азайтып, Жапониядағы жергілікті әкімшіліктерді бөлек ұстау шығындарын қысқартудағы соңғы үрдіске сәйкес келді. Бүкіл аралды қамтитын қазіргі қала 2004 жылдың 1 наурызында аралдағы барлық қалған муниципалитеттердің бірігуінен құрылды: Рёцу қаласы, Айкава, Канай, Савата, Хатано, Мано, Хамочи және Оги қалалары, сондай-ақ Ниибо және Акадомари ауылдары (барлығы Садо ауданынан).
The large number of pottery artifacts found near Ogi in the South of the island demonstrate that Sado was populated as early as the Jōmon period. The Nihon Shoki mentions that Mishihase people visited the island in 544 (although it is unknown whether Tungusic people effectively came). The island formed a distinct province, the Sado Province, separate from the Echigo province on Honshū, at the beginning of the 8th century. At first, the province was a single gun (district), but was later divided into three gun: Sawata, Hamochi and Kamo. In 1185, the designated representative Shugo for Sado, Osaragi, appointed Honma Yoshihisa as his shugodai (delegate) for the province. The rule of the Honma clan on Sado lasted until Uesugi Kagekatsu took control of the island in 1589. After the defeat of the Uesugi at Sekigahara, and the discovery of gold on the island, the shogunate took direct control of the island. The island was for a short time an independent prefecture, called the Aikawa prefecture, between 1871 and 1876, during the Meiji era. It then became a part of Niigata Prefecture, which it is still as of today. At the end of the 19th century, there were three districts , seven towns , and 51 villages During the 20th century, a series of mergers steadily reduced the number of political local authorities, following the recent trend in Japan to cut the costs of having separately run local administrations. The current city covering the whole island was established on March 1, 2004 from a merger of all remaining municipalities on the island: the city of Ryōtsu: the towns of Aikawa, Kanai, Sawata, Hatano, Mano, Hamochi and Ogi; and the villages of Niibo, and Akadomari (all from Sado District).
Садодағы жер аударылу
8 ғасырда Жапония материгінен тікелей басқару басталғанда, аралдың шалқай орналасуы оның жапондықтардың қиын немесе қолайсыз тұлғаларына айдалу орнына айналуын білдірді. Садо сияқты шалқай жерлерге жер аударылу өте ауыр жаза болды, ол өлім жазасынан кейін екінші орында тұрды, және адамдар қайтып оралады деп күтілмеді. Садогасимадағы ең алғашқы қуғынға ұшыраған қарсылас – ақын Хозуми но Асоми Ою (穂積朝臣老). Ол 722 жылы императорды сынағандықтан аралға жіберілді. Бұрынғы император Цзюнтоку 1221 жылғы Жокю соғысындағы рөлі үшін Садоға жіберілді. Абыройсыз император өлімінен бұрын аралда жиырма жыл өмір сүрді; және ол Садоға жіберілгендіктен, бұл император кейіннен Садо но ин (佐渡院) деп танылды. Ол Батыс жағалаудағы Мано Горио мақбарасында жерленген. Буддист монах Ничирен 1271 жылдан 1274 жылға дейін Кунинака жазығындағы Ниибо ауылының жанында Садода өмір сүрді. 17 ғасырда ол тұрған жерде Конпон-Джи ғибадатханасы салынды. Ничирен жер аударылуының соңында Миошо-Джи ғибадатханасы салынған жерде тұрды. Ол қазіргі Жісо-Джи ғибадатханасы орналасқан жерде медитация жасаған. Сонымен қатар, Нипонзан Мёходжи, қазіргі Ничирен буддалық ордені, қалада адамдарды әлемдік бейбітшілікке шақыруға көмектесу үшін Бейбітшілік пагодасын орнатты. Но театрының драматургі Зеами Мотокио 1434 жылы белгісіз айыптаулар бойынша жер аударылды. Садодағы соңғы қуғын-сүргін 1700 жылы, алғашқысынан шамамен мың жыл өткен соң болды.
When direct control from mainland Japan started around the 8th century, the island's remoteness meant that it soon became a place of banishment for difficult or inconvenient Japanese figures. Exile to remote locations such as Sado was a very serious punishment, second only to the death penalty, and people were not expected to return. The earliest known dissident to be condemned to exile on Sadogashima was a poet, Hozumi no Asomi Oyu (穂積朝臣老). He was sent to the island in 722, reportedly for having criticized the emperor. The former Emperor Juntoku was sent to Sado after his role in the Jōkyū War of 1221. The disgraced emperor survived twenty years on the island before his death; and because he was sent to Sado, this emperor is known posthumously as Sado no in (佐渡院). He is buried in the Mano Goryo mausoleum on the west coast. The Buddhist monk Nichiren lived on Sado close to the present village Niibo in Kuninaka Plain from 1271 to 1274. In the 17th century, Konpon Ji Temple was built at the place where he lived. At the end of his exile, Nichiren lived at the place where Myosho Ji temple was built later. He used to meditate at the place where Jisso Ji Temple can be visited today. In addition, Nipponzan Myohoji, a modern Nichiren Buddhist order, established a Peace Pagoda in the city to help in inspiring people toward world peace. The Noh dramatist Zeami Motokiyo was exiled on unspecified charges in 1434. The last banishment in Sado took place in 1700, almost a millennium after the first.
Алтын кен орны
Садо Эдо дәуірінде 1601 жылы Айкавада (相川) алтынның табылуымен кенеттен экономикалық өркендеуге ұшырады. Токугава шогунатының маңызды кіріс көзі болған кендерде өте қиын жағдайларда жұмыс істелді. Жұмыс күшінің жетіспеуі Садоға "көшірілгендердің" екінші толқынының келуіне әкелді, бірақ бұл жолы ол жасалған қылмыс үшін жаза ретінде тағайындалмады. 18 ғасырдан бастап Жапония қалаларында саны артып келе жатқан үйсіз адамдарды Садоға жіберу арқылы Шогунат бірдей екі мәселені шешуді көздеді. Үйсіздер су тасымалдаушылар ретінде жіберілді және өте ауыр жағдайда, қысқа өмір сүру ұзақтығымен жұмыс істеді. Едо дәуірінде өнімділігінің шарықталу кезеңінде Садо кеніші жылына шамамен алтын (сондай-ақ бірқатар күміс) өндірді. Айкаваның кішкентай поселкесі тез арада 100 000-ға жуық тұрғынға жетті. Кеніш 1989 жылы жабылды.
Sado experienced a sudden economic boom during the Edo period when gold was found in 1601 at Aikawa (相川). A major source of revenue for the Tokugawa shogunate, the mines were worked in very severe conditions. A manpower shortage led to a second wave of "exiles" coming to Sado, although this time it was not imposed as a sentence for a committed crime. By sending homeless people (the number of whom was growing in Japanese cities at the time) to Sado from the 18th century, the Shogunate hoped to kill two birds with one stone. The homeless were sent as water collectors and worked in extremely hard conditions, with a short life expectancy. The Sado mine at its peak in the Edo era produced around of gold a year (as well as some silver). The small settlement of Aikawa quickly reached a population of around 100,000. The mine closed in 1989.
Садо мәдениетіне сыртқы әсер
Феодалдық Жапонияда 1672 жылы Нисимавари теңіз жолы ашылғанда, Оги (Аралдың оңтүстігінде) Кансай аймағы мен архипелагтың солтүстік аймақтары арасындағы Жапон теңізіндегі маңызды теңіз жолының ірі тоқтау орнына айналды. Көне замандағы жерсіздердің қуылғандары мен теңіз тасымалы Садоның мәдениетіне зор ықпал етті. Мысалы, аралда көптеген Но театрлары бар, сондай-ақ жергілікті жапон диалектісі мен айтылуы Ниигатадан ерекшеленеді.
In feudal Japan, when the Nishimawari naval route was opened in 1672, Ogi (in the South of the Island) became a main stop on this major naval route in the Sea of Japan between the Kansai area and northern areas of the archipelago. Exiles and shipping in old times both had a major influence on Sado's cultural background. The island is for instance dotted with Noh theaters, and the local Japanese dialect and accent are different from those of Niigata.
Садоға шұғыл қону
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше ай өткен соң, 1946 жылдың 18 қаңтарында британдық RAF қызметіндегі "Дуглас Дакота" (C 47) ұшағы "Сестра Энн" аралға төтенше қону жасады. Жергілікті тұрғындар оны жөндеуге және ұшып кетуі үшін ұшу-қону жолағын салуға көмектесті, осы оқиға "Тобе! Дакота" ("Ұш, Дакота, Ұш!") деген фильмге айналды, ал фильмдегі "Дакота" ұшағы аралдағы көрмеге қойылды. Ұшақтың апатқа ұшырауына дейін болған оқиғалар да "Менің нөмірім шыққан түн" атты фильмде бейнеленді.
A few months after World War II, on 18 January 1946, a Douglas Dakota (C 47) Sister Ann in British RAF service made an emergency landing on the island. The locals helped in the recovery and building a runway for it to depart, the story of which was made into a film named Tobe! Dakota (Fly, Dakota, Fly!) with the film's Dakota made into an island exhibit. The story of the events leading up to the crash were also made into a film, The Night My Number Came Up.
География
Арал оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылған екі параллель тау жотасынан тұрады, олар орталық жазықты қоршап тұрады. Солтүстіктегі Осадо (大佐渡) тау жотасы сәл биік, аралының ең биік нүктесі – Кинпоку (金北山) тауының шыңы, сондай-ақ Конго, Мёкен және Донден таулары бар. Оңтүстіктегі Косадо (小佐渡) тау жотасы Хонсю жағалауына қарап жатыр. Косадоның ең биік нүктесі – 645 метрлік Одзияма (大地山) тауы.
The island consists of two parallel mountain ranges running roughly southwest–northeast, enclosing a central plain. The Ōsado (大佐渡) range, in the north, is slightly higher, with peaks of Mount Kinpoku (金北山), the highest point of the island at , Mount Kongō, Mount Myōken, and Mount Donden. Kosado (小佐渡) range in the south faces the Honshu coast. The highest point in Kosado is Ōjiyama (大地山) at 645 m.
Ортадағы жазық Куникана (国中) деп аталады және ең көп халқы бар аймақ болып табылады. Куникана жазығы шығыс жағынан Рёцу шығанағына (両津湾), ал батыс жағынан Мано шығанағына (真野湾) ашылады, осы жерде ең ұзын өзен – Кокуфугава (国府川) теңізге құяды. Аралдың пішіні симметриялы. Куникананың шығыс жағында орналасқан Камо көлі (加茂湖) тұзды суға толы және устрица өсіруге қолайлы.
The plain in between is called Kuninaka (国中) and is the most populated area. The Kuninaka plain opens on its eastern side onto Ryōtsu Bay (両津湾), and on its western side onto Mano Bay (真野湾), where the longest river, Kokufugawa (国府川) reaches the sea. The island has a symmetrical shape. Lake Kamo (加茂湖), on the eastern side of Kuninaka, is filled with salt water, and is a growing place for oysters.
Климат
Садо ылғалды субтропикалық климатқа (Кёппен климаттық жіктелуі Cfa) ие, онда ыстық, ылғалды жаздар және суық қыстар болуы мүмкін. Жыл бойына жауын-шашын мөлшері жоғары.
Sado has a humid subtropical climate (Köppen climate classification Cfa) with potentially hot, humid summers and cold winters. Precipitation is quite heavy throughout the year.
Демография
Жапондық санақ деректері бойынша Садо аралдағы халық саны 1950 жыл шамасында ең көп болған, содан бері ондаған жылдар ішінде шамамен 60 пайызға төмендеген.
Per Japanese census data, the population of Sado peaked around 1950 and has declined by roughly 60 percent in the decades since.
Экономика
2017 жылдың 1 мамырына қарай аралда шамамен 55 474 адам тұрады. Садо аралының халқы 1950 жылдан бері тұрақты түрде азайып келеді, сол кезде халық саны 125 597 адамды құрады. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Жапонияның басқа шалғай аймақтарында да жас ұрпақтың қалаларға қоныс аударуына байланысты осындай тенденциялар байқалды. 2008 жылдың 1 қазанына қарай арал халқының 36,3% 65 жастан асқан, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. 65 жастан асқандар – жалғыз өсіп келе жатқан жас тобы. Қазір аралда 18-19 ғасырлардағыдан да аз адам тұрады. Университет жоқ, ал орта мектепті бітіргеннен кейін білім алу мүмкіндіктері, материкке барудан басқа, бірнеше мамандандырылған мектептермен ғана шектеледі. Ауыл шаруашылығы және балық аулау Садо үшін маңызды табыс көзі болып табылады. 2000 жылғы ұлттық халық санауы бойынша, еңбекке қабілетті халықтың 22,3% бірінші секторда, ал 25% екінші секторда жұмыс істейді. Балық аулау көбінесе Рёцу және Айкавада шоғырланған. Туризм 1990-шы жылдардың басында өркендеп, жылына 1,2 миллионнан астам туристі қабылдады, бірақ 1990-шы жылдары келушілер саны азайды. 2000-шы жылдардың ортасында туристер саны жылына шамамен 650 000-ға жуықтады. Садо жапон бамбук тоқу шеберлерімен және қолөнершілермен әйгілі, олардың есімдері бүкіл елге таныс.
As of May 1, 2017, the island has an estimated population of 55,474. The island of Sado has seen a steady decline in population since 1950 when the population was 125,597. Similar trends have been common in other remote locations of Japan since World War II as younger generations have moved to more urban areas. As of October 1, 2008, 36.3% of the island population is over 65 years old, which is a larger ratio than the national average. Over 65 is the only increasing age demographic. The island is now less populated than it was in the 18th and 19th century. There is no university, and the options for post high school studies, short of leaving and going to the mainland, are limited to a few specialty schools. Agriculture and fishing are major sources of income for Sado. According to the 2000 national census, 22.3% of the workforce was employed in the primary sector and 25% in the secondary sector. Fishing is mainly based in Ryotsu and Aikawa. Tourism boomed in the beginning of the 1990s and peaked at over 1.2 million yearly visitors, but visitor numbers decreased over the 1990s. In the mid 2000s, the number of visitors was closer to 650,000 per year. Sado is known for a number of Japanese bamboo weaving artists and artisans who are renowned throughout the country.
Туризм
Оның бай тарихы және тыныш ауылдық атмосферасы Садоны Ниигата префектурасының маңызды туристік орындарының біріне айналдырады. Аралда бірнеше храмдар мен тарихи қираған орындар бар, сонымен қатар түрлі көңіл көтеру мүмкіндіктері мен жаңа жергілікті тағамдар ұсынылады. Садо – жапон ибисінің негізгі көбейетін аймағы ретінде белгілі. Жапонияда туған соңғы жапон ибисі 2003 жылы аралда тұтқындықта қайтыс болды. Қазіргі уақытта Қытайдан әкелінген құстар Ниибо ауданындағы арнайы орталықта өсіріліп, 2008 жылдан бері табиғатқа босатылуда. Табиғатта алғашқы жұмыртқалардың жарылуы 2012 жылдың сәуір айында тіркелді. Ибис – аралдың маңызды символы және оны көптеген туристік сувенирлерде кездестіруге болады. 2022 жылдың маусым айына қарай, консервациялық шаралардың арқасында осы түрдің 480-ге жуық құсы қалпына келтірілді. Аралда көптеген шағын жергілікті дәстүрлі фестивальдер өтеді, ал 1988 жылдан бері «Жер тойы» деп аталатын ірі жылдық өнер фестивалін Кодо тайко тобы ұйымдастырып келеді. Топ аралда тұрады, жылына сегіз ай гастрольдік сапарларда болады, ал тамыз айында Садодағы фестивальде олармен бірлесіп жұмыс істеу үшін халықаралық суретшілерді шақырады. Үш күндік фестивальге билеттердің саны шектеулі. Соңғы жылдары Кодо жұма күні кешке жеке өнер көрсетімімен шығады, фестивальге шақырылған артистер сенбі күні кешке өнер көрсетеді, ал жексенбі күні Кодо мен қонақтар бірлесіп концертімен фестивальді аяқтайды. 2004 жылғы Чуэцу жер сілкінісі Садо туризміне тікелей (бірақ шектеулі) және жанама зиян келтірді, себебі Ниигата префектурасының ішіндегі қатынас жолдары қиындыққа тап болды.
Its rich history and relaxed rural atmosphere make Sado one of the major tourist destinations in Niigata Prefecture. The island has several temples and historical ruins, and offers possibilities for various outdoor activities, as well as fresh local food. Sado is famous as the major breeding area for the Japanese crested ibis. The last known Japan born Japanese crested ibis died in captivity in 2003 on the island. Currently, birds from China are being bred in a captive program in a facility in Niibo area, and have been released since 2008. The first hatchings in the wild were observed in April 2012. The ibis is a major symbol of the Island and can be found on several tourist items. As of June 2022, approximately 480 crested ibis have been observed making a radical comeback for their species, thanks to conservation efforts. There are many small local traditional festivals, and since 1988 a major yearly arts festival, called the Earth Celebration, has been run by the taiko group Kodo. The group lives on the island, touring eight months a year, and in August they invite international artists to collaborate with them at their festival on Sado. Tickets are limited for the three day weekend event. In recent years, Kodo has made a solo performance on the Friday evening; the festival's invited act plays Saturday night; and Sunday concludes with a joint performance with Kodo and guests. The Sado tourism industry suffered direct (though limited) as well as indirect damage from the 2004 Chūetsu earthquake, as access routes inside Niigata Prefecture were cut.
Көрікті жерлер
Садода көруге таңғажайып көптеген орындар бар. Мёсен-дзи – Манодан шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан бес қабатты пагодасы бар ғибадатхана. Пагоданы екі буын ағаш шеберлері салған, оның құрылысы 1825 жылы аяқталып, 30 жылға созылған. Аралдың ортасындағы Ниибо ауылындағы Конпон-джи ғибадатханасы 17 ғасырда Ничирен Садогасимада жер аударылғанда алғашқыда тұрған жерде салынған. Оги маңындағы Ренгебуджи ғибадатханасында маңызды мәдени мүліктер санатындағы бірнеше ғимараттар бар. Ничирен екі жыл бойы бүгінде Myōshōji ғибадатханасы орналасқан жерде өмір сүрген. Савата қаласының солтүстік-шығысында орналасқан бұл ғибадатхана әдемі бақшаға ие. Көптеген паломниктік сапарларға айналған Жісо-джи ғибадатханасы жақын жерде орналасқан. Ол Ничиреннің медитация жасаған жерінде салынған. Оның киімдерін ілген қарағайы бүгінге дейін сақталған. Ғибадатхананың жанында Ничиренге арналған ескерткіш орнатылған. Садоның өнер және табиғат тарихы мұражайы Савата мен Маноның арасындағы батыс жағалауда орналасқан. Оның бағында бірнеше қайта жаңартылған үйлерді көруге болады. Бастапқыда Садо тұрғындары қазық үйлерде тұрған. Маноның шығысындағы Дайзен ғибадатханасының жанында 19 ғасырда салынған дәстүрлі ағаш Но театрын тамашалауға болады. Шукунеги – Эдо дәуірінен бері Садо порты ретінде сақталған тарихи аудан. Кеме жасаушылар салған, атмосфераға толы көшелер әдемі.
Sado has a large variety of sights to offer. Myōsen ji is a temple with a five storied pagoda a few kilometers east of Mano. The pagoda was built by two generations of carpenters and took 30 years to complete in 1825. Konpon ji Temple in the village of Niibo in the middle of the island was built in the 17th century at the very place where Nichiren lived at first during his exile on Sadogashima. Rengebuji Temple near Ogi, housing several buildings classified as important cultural properties. For two years, Nichiren lived at the place where Myōshō ji Temple can be visited today. The temple which has a beautiful garden is northeast of the town of Sawata. Jisso ji Temple which is visited by many pilgrims is close by. It was built at a place where Nichiren used to meditate. The pine tree where he used to hang his clothes can still be seen today. A tall Nichiren Memorial was erected close to the temple. The Art and Natural History Museum of Sado is on the west coast between Sawata and Mano. Some reconstructed pile houses can be seen in its garden. Originally, the inhabitants of Sado lived in pile houses. A traditional wooden Noh Theatre which was built in the 19th century can be visited near Daizen Shrine in the east of Mano. Shukunegi is a historically preserved ward which has existed since the Edo Era as a Sado port town. The streets brimming over with atmosphere and built by shipwrights are splendid.
Автобус
Бүкіл аралдағы транзиттік автобус желісі Ниигата Коцу Канко автобусымен жүзеге асырылады.
Transit bus network all over the island is operated by Niigata Kotsu Kanko Bus.
Ауа
Ниигата бағытын қамтамасыз еткен Kyokushin Airways компаниясы 2008 жылдың қыркүйегінде қызметін тоқтатты. New Japan Aviation Садо әуежайына күніне үш немесе төрт рейс орындады, бірақ 2014 жылдың сәуірінде әуежайға рейстер тоқтатылды, мерзімі белгісіз.
Kyokushin Airways, operating the route to Niigata, ceased its operations in September 2008. New Japan Aviation operated three or four flights daily to Sado Airport, but service to the airport was suspended indefinitely in April 2014.