Кіріспе

Кесіртке түрі

Далалық кесірткесі (Plestiodon septentrionalis) – Солтүстік Америкадағы Роки тауларының шығысындағы далаға ендемік кесіртке түрі. Бұл Канадада кездесетін жалғыз жеті кесіртке түрінің бірі.

Таксономия

Батырдың 1859 жылы алғаш рет сипаттаған далалық шұңқыр. Жалпы екі түр танылады, оның ішінде номинотипік түрі: Солтүстік далалық шұбар, P. s. septentrionalis Baird, 1859, бастапқыда Plestiodon septentrionalis деп сипатталған. Оңтүстік далалық шұңқыр, P. s. obtusirostris (Bocourt, 1879), бастапқыда Eumeces obtusirostris деп сипатталған. Үшінші түр 1949 жылы Х. М. Смит пен Слейтер Eumeces s. pallidus, "сары шұңқыр" деп сипаттады, бірақ бұл түр 40 жылдан астам уақыттан бері әдебиетте кездеспейді және оның бар-жоқтығы немесе қалған екі түрдің бірімен сәйкес келуі белгісіз. Түрдің ғылыми атауы латын тілінен алынған: septentrionalis – "солтүстік" деген мағынаны білдіреді. Латынша obtusirostris – "доғарған мұрын" дегенді білдіреді. P. septentrionalis obtusirostris ғылыми атауы "доғарған мұрынды солтүстік үлкен шұңқыр" деп аударылғанымен, ол оңтүстік түрі болып табылады.

Сипаттама

Прериялық скинк - бұл кішкентай кесіртке, оның жалпы ұзындығы (дене + құйрық) шамамен 13-22 см (5-тен 9 дюймға дейін) жетеді. Ересек прериялық скинктердің арқасы қоңыр немесе күрең, ал қабырғалары қараңғырақ болып келеді, қабырғалары мен арқасында бірнеше жіңішке, ашық түсті жолақтары бар. Жастардың құйрықтары ашық көк түсті болады, бірақ олар есейгенде бұл түс солғын сияқты болады.

Мінез-құлық

Далалық сұржылғалар жақсы жер қазады; олар қыстау үшін қырау сызығының астына өздері қазған қуыстарда қыстайды. Олар өте жасырын және көктемде көбейтілген кезде болмаса, ашық жерде сирек көрінеді.

Диета

Олар ұсақ омыртқасыздармен қоректенеді, құмырсқалардан басқа, әсіресе өрмекшілер, жәндіктер және қоңыздарды жейді.

Өмірлік цикл

Олар қыркүйектен сәуірдің соңына дейін қыстайды. Көктемде олардан шыққанда, еркектердің жақтары мен мойнында жарқыраған қызғылт сары түс пайда болады: көбейту маусымы басталды. Аналығы 40 шақты күнге жуық жүктілік мерзімінен кейін 8-10 жұмыртқа туады. Жұмыртқалар тамызда жарылады; балапандар шамамен ұзын болады. Олар үшінші жылы жыныстық жағынан жетіледі.

Тіршілік ету ортасы

Прериялық скинк құмды жерлерде немесе бос топырақты ашық далаларда, әсіресе күнге шағылысып, паналап жататын тастармен және су көзіне жақын жерде тіршілік етеді.

Географиялық ауқым

Екі түрдің таралу аймақтары үзіліспен бөлінген. Солтүстік түрдің таралу аймағы Шығыс Солтүстік Дакотадан және Миннесотадан оңтүстікке қарай Канзастың орталық бөлігіне дейін созылады. Канаданың оңтүстік-батысындағы Манитобада шағын, оқшауланған популяция бар – ол Манитобадағы жалғыз кесіртке және Канадада кездесетін жеті кесіртке түрінің бірі; солтүстік далалық скині Канадада қорғалады. Оңтүстік түр Оклахома және Техас штаттарында кездеседі.