Кіріспе

1997 жылғы Американың адамдармен жасалған ғарышқа ұшу миссиясы, бірнеше ғарыш ғылымы пакеттерін қолдау мақсатында.

STS-85 – «Discovery» ғарыш кемесінің бірнеше ғарыш ғылымы пакеттерін жүзеге асыруға арналған миссиясы. Ол 1997 жылдың 7 тамызында Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылды. Басты эксперименттердің бірі – CRISTA SPAS еркін ұшатын құрылғысы болды, оның бортында түрлі телескоптар орналасқан еді.

Экипаж

Джеффри Эшби бастапқыда осы миссияға ұшқыш ретінде тағайындалған, бірақ қатерлі ісіктен көз жұмақ болған әйеліне күтім жасау үшін міндеттен босатылуды сұрады. Оның орнына Кент Ромингер тағайындалып, STS 93 миссиясын ұшқыш ретінде жүргізуге бекітілді. Ұшыру Ромингердің 41 жасқа толу күніне сәйкес келді.

Миссияның басты оқиғалары

Жердің ортаңғы атмосферасын зерттеуге арналған спутникті және Халықаралық ғарыш станциясының жабдықтарын сынау, НАСА-ның 1997 жылғы алтыншы шаттл миссиясын ерекшелендірді. Ұшудың негізгі жүгі – Криогендік инфрақызыл спектрометрлер мен телескоптар атмосфералық шаттл паллеті спутнигі 2 (CRISTA SPAS 2), ғарыш шаттлында екінші рет ұшты (алдыңғы ұшу STS 66, 1994 жылы) және ол неміс ғарыш агенттігі (DARA) мен НАСА арасындағы бірлескен жобаның төртінші миссиясы болды. Ұшу кезінде Дэвис Discovery-дің робот манипуляторын пайдаланып, CRISTA SPAS жүгін 9 күндік еркін ұшуға орналастырды. CRISTA SPAS үш телескоптан және төрт спектрометрден тұрады, олар Жер атмосферасының ортаңғы қабатындағы іздік газдар мен динамиканы өлшеді. Дэвис CRISTA SPAS-ты қайтару үшін де робот манипуляторын қолданды. Ғылыми құралдар орнатылған Shuttle Pallet Satellite (SPAS) – бұл Discovery-мен еркін ұшу кезінде қуат, басқару, бақылау және байланыс қамтамасыз ететін автономды платформа. SPAS-қа орнатылған тағы екі құрал да Жер атмосферасын зерттеді. Орта атмосферадағы жоғары ажыратымдылық спектрографы (MAHRSI) атмосферада тараған ультракөк сәулелерді өлшеді, ал беткі әсерлерді зерттеу мониторы (SESAM) атомдық оттегі мен ғарыш ортасының материалдар мен құрылымдарға тигізетін әсерін зерттеу үшін заманауи оптикалық беттерге арналған пассивті тасымалдаушы болды. Экипаж сонымен қатар NASDA, Жапон ғарыш агенттігі демеушілік ететін манипуляторлық ұшу демонстрациясы (MFD) экспериментіне де қолдау көрсетті. MFD жүк бөліміндегі тірек конструкциясында орналасқан үш жеке эксперименттен тұрады. Басты мақсат – жаңадан жасалған робот манипуляторын ғарыш ортасында сынап, оны Халықаралық ғарыш станциясының жапондық эксперименттік модуліне (JEM) орнатудан бұрын көрсету болды. Бірнеше қосымша жүктер, соның ішінде Технологиялық қолданыстар және ғылым жүгі (TAS 01), Халықаралық экстремалды ультракөк сәулелік қосымша жүк (IEH 02) және Астрономиялық зерттеулерге арналған ультракөк спектрограф телескопы (UVSTAR) Discovery жүк бөлімінде орналастырылды және ұшу кезінде экипажтың тікелей қолдауына мұқтаж болмады. Микрогравитациялық дірілді оқшаулау құрылғысы (MIM) экспериментін Канада ғарыш агенттігінің астронавты Бьярни Триггвасон жүргізді. MIM эксперименті – бұл Халықаралық ғарыш станциясының жүктерін және эксперименттерін қозғалтқыштардың жұмысынан немесе экипаж қызметінен туындаған бұзылыстардан оқшаулауға арналған екі шкафтан тұратын шағын құрылғы. MIM 30 сағат бойы жұмыс істеді, деректерді жердегі зерттеушілерге нақты уақытта жіберді. (НАСА баспасөз хабарламасы 96–224)

STS 85 миссиясының тағы бір эксперименті – Оңтүстік-Батыс зерттеу институтының (SwRI) Оңтүстік-Батыс ультракөк сәулелік бейнелеу жүйесі (SWUIS 01) болды, оған JPL, APL және Мэриленд университетінің ғылыми әріптестері де қатысты. SWUIS (айтылуы: "Швейцария") – кең өрісті ультракөк сәулелік бейнелеу құралы, ол Хейл-Бопп кометасын бақылау үшін пайдаланылды. Ол 18 см Максутов ультракөк телескопы мен ультракөк сәулеге сезімтал, Xybion бейнесі күшейтілген CCD камерасына негізделген, ол бейне жылдамдығымен (30 Гц) кадрлар түсіре алады. SWUIS бақылау кезеңінің әрқайсысы шамамен 3 сағатқа созылды және 7 сүзгі жолағында шамамен 10^5 суретті жинады. SWUIS екі осьті қондырғыдан шаттлдың ортаңғы палубасының кабинасынан жұмыс істеді және кварц терезе арқылы шаттлдан сыртқа қарады. SWUIS кометаның орта сызығынан 4,5 градус бұрыштағы кез келген нүктеге бағытталуы мүмкін. Миссия мамандары құралды орнатып, оны басқарды. 8-ші күні экипаж ғарышқа алғашқы рет ұшқан канадалық астронавт Марк Гарно таңдаған канадалық Moxy Früvous тобының "You Will Go to the Moon" әнімен оянды. Миссия Кеннеди ғарыш орталығындағы тұман қаупіне байланысты жоспарланған мерзімінен бір күнге ұзақты.