Кіріспе

Шығармашылық кейіпкер, капитан Альберт Тейлор Тапман (A. T. Tappman) (көбінесе "капеллан" деп аталады) – Джозеф Хеллердің 1961 жылғы "22-ші қағида" романы мен 1994 жылғы "Жабылу уақыты" романындағы ойдан шығарылған тұлға. Алғашқы басылымдарда ол капеллан Роберт Оливер Шипман деп аталған, бірақ кейін Альберт Тейлор Тапман деп өзгертілді. Кейбір елдерде, әсіресе Ұлыбританияда шыққан басылымдарда бастапқы аты қолданыла береді. Хеллер бұл кейіпкерге Чарльз Аллан Тапманның есімін берді, ол Пенсильвания мемлекеттік университетінің боксшысы және 1938 жылы бітіруші, Хеллер оны 1950 жылдардың басында танысқан.

Атау нұсқалары

Кітаптың түпнұсқа нұсқасында капеллан Тапман "Роберт Оливер Шипман" деп аталған. 1970 жылғы фильмде бұл кейіпкер "Капеллан Тапман" деп таныстырылады және бұл сөздің әдемі ұйқасқа түсуінен ұялады. "Transworld" баспасынан шыққан британдық басылымдар "R. O. Shipman" есімін сақтайды.

Қылмыстық-атқару бөлімі тергеу жүргізуде

C.I.D. тергеушілері эскадрильяға жіберілген, олар Шапалақ майор майор майор майордың поштасын ұстап, Вашингтон Ирвинг немесе Ирвинг Вашингтон атынан құжаттарға қол қойғанына сенімді. Йоссариан әскери қызметшілердің үйлеріне жіберген хаттарын цензуралау міндетін теріс пайдаланып, өзінің вандализм жасаған хаттарына сол есімдермен қол қояды, тек бір рет "Мен сені қайғылы түрде сағынамын. А. Т. Таппман, АҚШ армиясының капелланы" деп қол қояды. (Еске сала кетейік, Йоссарианның міндеттеріне әскери қызметшілердің хаттарын цензуралау кіреді; капеллан – офицер.) Бұл вандализм C.I.D.-ді базаға жеткізеді. Кейіннен майор майор майор майор ресми құжаттарға осы есімдермен қол қоя бастайды, себебі олай жасағанда олар қайтадан оның үстеліне қосымша құжаттармен оралмайтынын байқайды. Бұл күдікті наразылық әрекеттері кітаптың соңғы тарауларында капелланның C.I.D. тергеушілерімен ұзақ сұраққа алуына себеп болады. Олар оны барлық "қылмыстары" үшін кінәлі деп табады; олар оның қылмыстары болғандықтан, ол оларды жасаған болуы керек; сондай-ақ, олар оны әлі ойламаған барлық айыптаулар бойынша да кінәлі деп табады. Содан кейін оны босатады. Бұл түрмеге түсуден де жаман, өйткені ол қайта қашан тұтқындалатынын білмейді. Йоссариан капелланға аурухана бөлмесіне біреу келіп, "Біз досыңды ұстадық!" деп мазалағанын айтады, капеллан оған: "Жарайды, мен сенің досыңмын, және олар мені де ұстады" деп жауап береді. Романның соңында Йоссарианның барлық достары қайтыс болады, жоғалып кетеді немесе Док Данека сияқты бюрократиялық зомбиге айналады. Тек капеллан ғана қалды, және ол әлбетте ұсталған (бірақ соңғы абзацтарда ол "мұнда қалып, табандылық таныту" ниеті туралы хабарлайды). Пьеса нұсқасының соңында Йоссарианның қашып кетуіне шабыттанған ол қуана-қуана әйеліне полковник Кэткарттың мұрнына соққандығын, сотталуды және одан кейін келер салдарларды күтіп отырғанын және олар оны есі дұрыс емес деп санайтынын жазады.

Фильм

Капеллан Тапманды 1970 жылғы Майк Николс режиссерлік еткен романның киноадаптациясында Энтони Перкинс сомдады. Капеллан Тапманды 2019 жылғы Джордж Клуни, Грант Хеслов және Эллен Курас режиссерлік еткен мини-сериалда Джей Полсон бейнеледі.