Кіріспе

Испан Таун – Ямайканың Миддлсекс тарихи округіне кіретін Сент-Кэтрин провинциясының астанасы және ең ірі қаласы. 1534 жылдан 1872 жылға дейін Ямайканың испан және британ астанасы болды. Қалада көптеген ескерткіштер, ұлттық мұрағаттар және Англиядан тыс ең көне англикан шіркеулерінің бірі орналасқан (қалғандары Вирджиния, Мэриленд және Бермудада).

Тарих

Вилла-де-ла-Веганы испандықтар 1534 жылы колонияның астанасы ретінде құрды. Кейіннен ол Сантьяго-де-ла-Вега немесе Сент-Яго-де-ла-Вега деп те аталды. Бұл аралдың оңтүстігіндегі алғашқы еуропалық қоныс болды. 1655 жылы ағылшындар Ямайканы басып алғанда, олар бұл қаланың испандық тамырына құрмет көрсету үшін оны Испан қаласы деп атады. Қала басып алу кезінде көп зақымданғандықтан, Порт-Роял көптеген әкімшілік функцияларды өз мойнына алып, ағылшын үкіметінің басындағы бейресми астана ретінде жұмыс істеді. Порт-Роял 1692 жылы жер сілкінісінен қираған кезде, Испан қаласы қайтадан салынды және қайтадан астана ретінде жұмыс істеді. Испан қаласы 1872 жылға дейін астана болып қала берді, содан кейін колонияның орталығы Кингстонға көшірілді. Кингстон 1692 жылғы жер сілкінісінен кейін салынды. 1755 жылға қарай лоббистердің күшті бәсекелестігі Испан қаласының астана ретінде сақталуына күмән тудырды. 1836 жылы губернатор Лайонел Смит "астана қираған күйде, сауда, өндіріс және ауыл шаруашылығы салалары тоқтап тұр" деп мәлімдеді. Жағдайды нашарлату үшін, 1865 жылғы Морант шығанағы көтерілісінен кейін сэр Джон Питер Грант 1872 жылы астананы Кингстонға көшіруге бұйрық берді. Ірі порты болғандықтан, ол аралдың табиғи астанасы деп есептелді. Үкімет орталығы көшірілгеннен кейін, Испан қаласы экономикалық және мәдени қуатын жоғалтты.

Қызықты орындар

Рио Кобрдің батыс жағалауында салынған қала Кингстоннан 13 миль қашықтықта, басты жол бойында орналасқан. Оның тарихы екі маңызды отаршылдық кезеңмен қалыптасты: 1534 жылдан 1655 жылға дейінгі испандық билік және 1655 жылдан 1872 жылға дейінгі ағылшын билігі. Содан кейін астана Кингстонға көшірілді. Англикан шіркеуі 16 ғасырғы соборды иеленді. Тарихи сәулет және көше аттары отаршылдық тарихты көрсетеді, мысалы, Қызыл шіркеу және Ақ шіркеу көшелері – қызыл және ақ кресттің испандық шіркеулерінің символы, сондай-ақ Монк көшесі, бұрын жақын жерде тұрған монастырьға сілтеме жасайды. Нюгент және Манчестер көшелері британдық отаршылдық губернаторлары Джордж Нюгент және Манчестердің 5-ші герцогы Уильям Монтегюдің құрметіне аталған. Король көшесі губернатордың резиденциясы – Король үйінің жанынан өтеді, ал Конституция көшесі алаңға жақын орналасқан, бұл аралдың бұрынғы әкімшілік орталығына сілтеме. Қала орталығындағы Регенттік стильдегі ғимараттарға француз кемесі «Виль де Паристен» (1764 ж.) алынған екі зеңбірекпен қоршалған Родни ескерткіші және 1872 жылға дейін губернатордың резиденциясы болған Ескі Король үйінің фасады кіреді.

Ескі темір көпір

Spanish Town – Томас Уилсон жобалаған және Англияның Ротерхам қаласындағы Уокер компаниясы өндірген ертедегі құйма темір көпір. Рио Кобре өзенін кесіп тұрған бұл көпір 1801 жылы 4000 фунт стерлингке салынған. Оның төрт қабатты аркалары массивті тас тіректерге сүйеніп тұр. Тіректер нашарлап, құрылысқа қауіп тудырғаннан кейін, 1998 жылы Дүниежүзілік ескерткіштер қорының бақылауына алынды. 2004 жылы American Express компаниясы Дүниежүзілік ескерткіштер қоры арқылы қаржыландырған қалпына келтіру жобасы басталды. 2008 жылға дейін жұмыс баяу ілгеріледі, содан кейін жаңа қалпына келтіру күшін алды. 2010 жылғы сәуірде тіректердің жөнделуінен кейін көпір қайтадан жұртшылыққа ашылды, ал қалпына келтірудің бірінші кезеңі аяқталды. Соңғы кезде аймақтағы зорлық-зомбылық көпірдің ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енуіне бөгет болып отыр.

Бүгін

2009 жылы Испан Таунының халқы шамамен 160 000 адамды құрады деп есептелді. Испан Тауының халқы, Сент-Кэтрин аймағының қалған бөлігі сияқты, қарқынды өсіп келеді. Жамайкада оны кейде "Испания" немесе "Пирон Овал" деп әжуалай атайды. Соңғы лақап аты Сент-Кэтрин аудандық түрмесінің сыртында орналасқан крикет алаңына немесе овалына сілтеме жасайды, онда кейбір тұтқындар өздерінің түрме терезелерінен спортты шектеулі түрде көре алады. Ассоциациялық футбол да Пирон Овалда ойналады; "Риволи Юнайтед" футбол клубы – басты команда. Қалада 1525 жыл шамасында салынған Жаңа дүниедегі алғашқы испандық соборлардың бірі орналасқан. Қалада Рим-католик шіркеуі, Веслиан, Баптист және Жетінші күнді адвентистер шіркеулері сияқты көптеген христиан дін өкілдерінің шіркеулері мен жиналыс залдары бар. Сондай-ақ, мешіт те бар. Он сегізінші ғасырда салынған тарихи қайырымдылық үйі, мемлекеттік аурухана және жаза орындау мекемесі өз мінезін сақтап тұр. Қалада ағаштан бояу шығаратын зауыт, тұз фабрикасы және күріш өңдеу орны бар. Маңында бес ірі қант плантациясы, сүт конденсаттау зауыты және ірі тоқыма фабрикасы орналасқан.

Үкімет және инфрақұрылым

Ямайканың Түзету қызметі департаментінің Рио Кобре кәмелетке толмағандардың түзеу орталығы Испан қаласында орналасқан.

Жолдар

Spanish Town негізгі A1 (Кингстоннан Луцеаға) және A2 (Испандық қаладан Саванна-ла-Марға) тас жолдарында орналасқан. Ол автобустармен, шағын автобустармен және таксилермен жақсы қамтамасыз етілген, олар Испандық қалалық көлік хабынан (көлік торабынан) жұмыс істейді.