Кіріспе

Неміс суретшісі (1857–1920)
суретші

Макс Клингер (18 ақпан 1857 – 5 шілде 1920) – сурет, мүсін, гравюра және графика саласында маңызды еңбектер жасаған неміс суретшісі. Ол сонымен қатар өнер туралы өз ойларын, сондай-ақ сурет салуға қатысты графика мен гравюраның рөлін баяндайтын трактат жазды. Ол символизм, Вена сецессиясы және Jugendstil (Жастар стилі) – неміс Art Nouveau нұсқасымен байланысты. Бүгінде ол көптеген гравюраларымен, әсіресе "Жоғалған қолғап туралы парафраза" сериясымен және 1902 жылы Вена сецессиясындағы Бетховенге арналған монументалды мүсінмен танымал.

Өнер

Клингердің беделінің маңызды бөлігі оның көптеген циклдарымен және интальио түсірілген графикалық серияларымен байланысты, олар 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында көптеген графикашылар мен суретшілерге ықпал етті. Клингер бір пластинада акватинт, сулы бояу және гравировка сияқты бірнеше интальио техникаларын шеберлікпен үйлестіріп, керемет формальды және тональды сапаларға қол жеткізді. Туындылар эзотерикалық символизмнен реализмнің қараңғы жақтарына дейін кең ауқымды. "Өмір" (1884) циклында Клингер проституцияны әлеуметтік проблема ретінде алғашқы болып қарастырған неміс суретшісі ретінде танылады, сонымен қатар осы мәселеге қатысты қоғамның екіжүзділігі мен әділетсіздігін көрсетті. Серия орта таптың әйелінің жезөкшелікке құлауын баяндайды: жүктілік, тастап кету, содан кейін қоғамнан кездік, қалалық өмірдің түбіне түсу және бей-жай және салқынқанды әдепті қоғамның қысымына ұшырау. "Махаббат" (1887) сериясы тағы бір символист суретші, Клингердің жоғары бағалаған Арнольд Беклинге арналған. Ол 1891 жылы жарық көрді және кейін бірнеше рет қайта басылды. Қолжазба кеңінен таралды және оқылды, кейінірек көптеген суретшілер мен тарихшылар оған сілтеме жасады, соның ішінде Джорджо де Кирико Клингерді "заманауи суретші" деп атады. Онда Клингер графика мен графикалық өнердің сурет салудан өзгеше жаңа және маңызды рөл атқаруы керектігін, және олар стильдік және тұжырымдамалық тәжірибелер үшін ең қолайлы екенін айтты. Сондай-ақ, натурализм (реализм) мен неоидеализм арасындағы, сондай-ақ форма мен мазмұн арасындағы қарама-қайшылықтарты шешуге болатынын, екеуі де мүмкін екенін жеткізді. Өнердің барлық түрлерін біріктіретін, өнерлер арасындағы үйлесімділікті (мысалы, сурет салу, мүсін жасау, әдебиет, поэзия, музыка және т.б.) қамтитын Gesamtkunstwerk тұжырымдамасы да талқыланды. Жақында жүргізілген археологиялық қазбалардың нәтижесінде түрлі түсті тастардан жасалған ежелгі мүсіндердің қалдықтары табылды. Клингер өз мүсіндерінің көптеген түрлерінде қола, пил сүйегі, алабастр және әртүрлі мәрмәрлерді пайдаланды. Бетховен мүсіні үшін қола, пил сүйегі, алабастр және бірнеше түрлі мәрмәрлер қоспасы қолданылды. Ол Венада Бетховеннің өлім маскасын зерттеп, өлшеді және алабастрды жеке таңдау үшін Францияның оңтүстік-батысындағы Лаасқа, ал Пиреней және Сира (немесе Сирос), Грекияға мәрмәр таңдау үшін сапарлады. Эльза Асениефф 1902 жылы жарық көрген "Макс Клингес Бетховен: Эйн кунст-техникель студи" (Max Klinge's Beethoven: A Practical Artistic Study) атты кітабында үлкен қола тақты балауыздан құюдың өте күрделі және қиын процесі туралы жазды. Мүсін 1885 жылы Парижде дамудың бастапқы кезеңінде көрсетілді, ал кейіннен 1887 және 1888 жылдары Берлиндегі маңызды көрмелерден қабылданбады. Ол жылдар бойына белгілі бір культ сияқты беделге ие болды. Тарихшы Холгер Якоб Фризен Клингердің графикасының Франц фон Штук, Кете Коллвиц, Эдвард Мунк, Ловис Коринф, Отто Грейнер, Альфред Кубин, Макс Слевогт, Пол Кле, Рихард Мюллер, Оскар Кокошка, Макс Бекман, Хорст Янсен, сондай-ақ Де Кирико және Эрнст сияқты суретшілерге тигізген әсерін егжей-тегжейлі суреттеп, талқылайды.