Кіріспе
Неміс суретшісі, график, плакат суретшісі және иллюстратор Хорст Янсен (14 қараша 1929 – 31 тамыз 1995) – неміс суретшісі, график, плакат суретшісі және иллюстратор. Ол көптеген суреттер, гравиюралар, ағаш кескіш, литографиялар және ағашқа ою жұмыстарын жасады. Янсен Гамбургтегі Landeskunstschule-де Альфред Махлаудың шәкірті болды. Ол алғаш рет 1947 жылы Die Zeit апталық басылымында жарияланды. 1950 жылдардың басында, Асхафенбург қағаз өндіруші Гвидо Десауэрдің бастамасымен, түсті қағаз фабрикасының техникалық базасын пайдалана отырып, литографиямен айналыса бастады. Янсеннің суреттері мен графикалық туындыларының алғашқы ретроспективалық көрмесі 1965 жылы Хановердегі kestnergesellschaft-та, содан кейін Германияның басқа қалаларында және Базельде өтті. 1966 жылы ол Гамбург қаласының Эдвин Шарф сыйлығына ие болды. Одан кейін халықаралық көрмелер қатары жүрді. 1968 жылы Венеция биенналесінде графика саласындағы Гран-приді алды; 1977 жылы оның туындылары Кассельдегі VI Документада көрсетілді. Оның туған қаласы Олденбургтағы Хорст Янсен мұражайы оның мұрасына арналған. Оның жұмыстары халықаралық ірі музейлерде көрсетіледі. Оның өмірі көптеген некелермен, ашық пікірлермен, алкоголизммен және баспа өнеріне адал қызмет етумен сипатталды.
Horst Janssen (14 November 192931 August 1995) was a German draftsman, printmaker, poster artist and illustrator. He had a prolific output of drawings, etchings, woodcuts, lithographs and wood engravings. Janssen was a student of Alfred Mahlau at the Landeskunstschule Hamburg. He first published in the newsweekly Die Zeit in 1947. In the early 1950s, he started working in lithography, on an initiative of Aschaffenburg paper manufacturer Guido Dessauer, using the technical facilities of a coloured paper factory. The first retrospective of Janssen's drawings and graphic works was shown in 1965, first in the kestnergesellschaft Hanover, then in other German cities and in Basel. In 1966, he was awarded Hamburg's Edwin Scharff Prize. International exhibitions followed. In 1968, he received the Grand Prize in graphic art at the Venice Biennale; in 1977, his works were shown at the documenta VI in Kassel. The Horst Janssen Museum in his hometown of Oldenburg is dedicated to his legacy. His work is shown internationally in major museums. His life was marked by numerous marriages, outspoken opinions, alcoholism, and selfless dedication to the art of printmaking.
Ерте өмір және білім
Янсен Гамбургте дүниеге келді. Оның анасы Марта Янсен Ольденбург қаласынан келген тігінші еді; ол әкесін ешқашан таныған жоқ. Янсенді анасы мен әже-шешесі Ольденбург қаласындағы Лерхенштрассе 14 үйінде тәрбиеледі. Оны 1939 жылы әжесі асырап алды, ал ол қайтыс болғаннан кейін, оны қамқоршылық соты асырап алды. 1942 жылы ол Эмсланд аймағындағы Хазельюнне қаласындағы Ұлттық саяси тәрбие институтында (Nationalpolitische Erziehungsanstalt немесе napola) оқыды, онда өнер пәнінің мұғалімі Ханс Виенхаузен оның сурет салу қабілетін дамытуға көмектесті. 1943 жылы анасы қайтыс болды. 1944 жылы оны анасының кіші қарындасы Анна Янсен асырап алды, ол Гамбургке көшіп келді. Ол соғыс аяқталғанға дейін және соғыстан кейінгі кезеңде Бёрхардштрасседе Анна тәтесімен бірге тұрды. Кейін олар Варбургштрассеге (Харвестехуде) көшіп барды. 1946 жылы он алты жасқа толғанда Янсен Гамбургтегі Бильденде Кунсте Гамбург (аймақтық өнер мектебі) жоғары мектебіне түсті, онда ол Альфред Махлаудан сабақ алды және бастапқыда өте жақсы оқушы екенін көрсетті.
Алғашқы басылымдар
Янсеннің алғашқы жарияланымы 1947 жылы Die Zeit апталық газетінде жарияланған суреті болды. Келесі жылы ол Ролф Италияандермен бірлесіп, өзінің алғашқы кітабын – балалар кітабын «Seid ihr alle da?» (Барлығыңыздар бар ма?) шығарды. 1950 жылы оның тұңғыш ұлы Клеменс дүниеге келді, содан кейін ол Фридерика Гутше есімді кішкентай қыздың туған күніне арнап «Der Wettlauf zwischen Hase und Igel auf der Buxtehuder Heide» (Бюхтехуде даласындағы қоян мен кірпіктің жарысы) атты екінші кітабын жазып, суреттеді. Кітап 1973 жылы факсимиле ретінде қайта басылды. Янссен Эдвард Мунктің ықпалымен алғашқы ағаш кескіндерін жасады. Басты тақырыптары – адамдармен бірге жануарлар. 1952 жылы ол Гамбургте Лихтварк стипендиясын алды. Осыған шамалы уақыт өткен соң, ол Landeskunstschule мектебінен кетуге мәжбүр болды. Келесі жылы мас күйінде төбелес салғандықтан тұтқындалып, кісі өлтіру айып тағылды. Ол кінәлі емес деп танылды, бірақ мас болуы үшін шартты жаза алды.
Литографиялық
1950 жылдардың басында ол қағаз өндіруші Гвидо Дессауерден өзінің қайын атасы, дипломат Фридрих фон Келлердің портретін салуға тапсырыс алды, одан кейін отбасы мүшелерінің басқа портреттерін де жасады. Янссен Aschaffenburger Buntpapierfabrik зауытының техникалық жабдықтарын пайдаланып, алғашқы литографияларын жасауға қол жеткізді. Оның алғашқы литографиялары 2000 жылы Гамбург өнер галереясында көрсетілді. Олардың ішінде "Баумвалл" (Ағаш төбесі; 1957); "Selbst innig" (Өзімен жақын; 1966) сияқты алғашқы автопортреттері және Бен Шанның ықпалымен жасалған, жеке көрмелері үшін плакат дизайндары болды. 1955 жылы Мари Кнауерге үйленді, ал 1956 жылы екінші баласы, қызы Катрин (Ламе деп лақап аталған) дүниеге келді. Осы кезеңде ол 1957 жылы пәтерінде көрсетілген үлкен форматты түсті ағаш кескіндер сериясімен жұмыс істеді. Янссен танымал болды және 1957 жылы Ганновердегі Ханс Брокштедт галереясында көрме ұйымдастырды. Осы сәтті көрмеден кейін ол кенеттен граверлеуге көшті, кейіннен ол қарсыласы деп есептеген Пол Вундерлихтің шәкірті болды. 1959 жылы Маримен некесі ажырасып кетті. Оның өнеріне арт брут және Жан Дюбуфет үлкен әсер етті. Бірнеше аптадан кейін Біргит Санднерге үйленді, бірақ олар да ажырасып кетті. Келесі жылы, 1960 жылы, ол Верена фон Бетманн Холлвегке үйленді, ол 1961 жылы оның үшінші баласын, ұлы Филиппті дүниеге әкелді. Олденбург қаласы оны 1992 жылы құрметті азаматы деп жариялады. Хорст Янссен 1995 жылдың 31 тамызында Гамбургте қайтыс болды және Олденбургтегі Гертруден зиратында жерленді.
Мұра
Янссеннің өмірі кезінде оның туындылары халықаралық деңгейде көрсетілді, мысалы, Базельде (1966), Лондонда (1970), Цюрихте, Ослода, Гётеборгте (барлығы 1971 жылы), Нью-Йоркте (1974), Туринде (1975), Кембриджде, Барселонада, Луганода (барлығы 1976), Чикагода (1980), Жапониядағы кезеңдік көрме (1982), АҚШ-та (1983–1985) және Новосибирскте (1985). Соңғы жылдары оның туындылары ірі музейлерде, мысалы, Амстердамдағы Рембрандт үй-мұражайында (2008) қойылды. 2004 жылы Венадағы Леопольд мұражайында "Эгон Шиле / Хорст Янссен" көрмесі оның туындыларын Эгон Шиленің өнерімен байланыстырып қарастырды. 2000 жылы Ольденбургте Хорст Янссен атындағы өнер мұражайы ашылды. Ондағы арнайы көрмелер оның туындыларын Гойя сияқты басқа суретшілердің туындыларымен салыстырып талдады. Ол Бонндағы Германия Федеративтік Республикасының қазіргі заманғы өнер жинағында (Sammlung zeitgenössischer Kunst der Bundesrepublik Deutschland) ұсынылған. Стефан Блессин 1984 жылы "Хорст Янссен – Өмірбаян" (Horst Janssen – Eine Biographie) атты өмірбаян жазды, ал 1992 жылы "Хорст Янссен – Қараңғыдан жарыққа" (Horst Janssen – Aus dem Dunkel ins Licht) атты еңбегін қосты. 2001 жылы Янссеннің досы Йоахим Фест "Хорст Янссен. Шетелдік қолмен өзіндік бейне" (Horst Janssen. Selbstbildnis von fremder Hand) және 2006 жылы "Көздің қорқынышты құштарлығы. Хорст Янссен туралы естеліктер" (Die schreckliche Lust des Auges. Erinnerungen an Horst Janssen) жариялады. Янссеннің өзінің естеліктері 2006 жылы Гесхе Тиетженс басылымында "Жиналыстардың жиынтығы: Өмірді оқу кітабы" (Summa summarum: Ein Lebenslesebuch) деген атпен жарық көрді.