Кіріспе
Вьетнам соғысының мүгедек ардагері (1945–1990)
Джеймс Патрик Запалорти (29 қыркүйек 1945 – 22 қаңтар 1990), Вьетнам соғысының мүгедек ардагері, Нью-Йорк штатының Стейтен аралында гейлерге қарсы зорлық-зомбылық салдарынан қаза тапты. Бұл қылмыс штат бойынша жеккөрушілік қылмыстарға қатысты заң қабылдауға ықпал етті, ол 2000 жылы қабылданды.
James Patrick Zappalorti (September 29, 1945 – January 22, 1990), a disabled veteran of the Vietnam War, was the victim of a highly publicized, fatal gay bashing attack on Staten Island, New York. The murder led to increased efforts to pass a statewide hate crime law, which was ultimately enacted in 2000.
Өмірбаян
Бруклинде туған Запалорти 1950 жылы Стейтен аралына көшіп келді, оның отбасы Чарльстон ауданында қоныстанды. Отбасы әйнек өнеркәсібімен айналысты, олардың клиенттері аралдағы 30-ға жуық шіркеулерді, сондай-ақ Батыс жағалау мен Канаданы да қамтыды. Тоттенвиллдегі "Our Lady Help of Christians" мектебін бітіргеннен кейін, Запалорти Тоттенвилл орта мектебіне түсті, бірақ 1962 жылдың 27 қарашасында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатысу үшін оқуын аяқтамай қалды. Ол әлі 18 жасқа толмағандықтан, ата-анасының рұқсаты қажет болды, ал әкесі бас тартқаннан кейін анасы қол қойды. Запалорти Вьетнам соғысында қатысқан "USS Henrico" кемесінде теңізші болып қызмет етті. Кейбір кемедестердің шабуылынан және серігінің қазасынан кейін тудырған ауыр психикалық күйзелістен кейін, 1965 жылдың 5 сәуірінде мүгедек деп танылып, құрметті түрде запасқа шығарылды.
Өлтіру
Статен аралына оралғаннан кейін Запалорти тұрақты жұмыс істемеді, бірақ көбінесе ауданда ағаштар отырғызып, қоқыстарды тазалаумен айналысып жүрді. 1990 жылғы 22 қаңтарда кешке Запалорти сыра сатып алып, көрші тұрғын мен оның серігін өз үйінің қарсы бетіндегі орманның ар жағындағы жағажайда салған шағын үйге шақырғаннан кейін өмірі күрт аяқталды. Олар келген соң, екеуі де Запалортидің әмиянын талап етеді. Ол оны лақтырып жібергеннен кейін, 20 жасар көрші Майкл Тейлор аң аулау пышағын алып, оны кеудесі мен ішкі аймағына үш рет қадап, қайтыс болды. Содан кейін олар оның кілттерін пайдаланып, Запалортидің үйін тонауға тырысты, бірақ анасы оларды ұстап алды. Запалортидің інісі Майкл Запалорти кіші келесі күні денесін табады. Кейіннен жасалған сараптамада төрт пышақ жарақаты анықталды, ал билік өкілдері төртінші жарақты 26 жасар Филипп Сарло жасаған болуы мүмкін деп болжайды, ол Тейлордың серігі еді. Тейлор 24 қаңтарда таңғы сағат 2:30-да Статен аралының Оңтүстік жағалауындағы бардан шыққанда ұсталды, бірақ Сарло аймақтан қашып кетті және Флорида штатының Окала қаласында табылғаннан кейін ғана 18 ақпанда ұсталды. Гомосексуалдар құқығын қорғайтын белсенділер Нью-Йорк штатының губернаторы Марио Куомодан бұл іске арнайы прокурор тағайындауды сұрады, себебі Статен-Айленд округінің прокуроры Уильям Л. Мерфи 1986 жылы қабылданған қаланың гомосексуалдарға қарсы дискриминация заңына қарсы болған бес округтік прокурордың бірі болған еді. Сонымен қатар, сол жылы Мерфи автокөлік ұрлығына қатысты іс жүргізді, нәтижесінде 16 жастағы Тейлор кәмелетке толмаған қылмыскер деп танылды, оны ересек ретінде де соттауға болар еді, ал Сарлоға оның айыпталуы бойынша ең төменгі жаза – 1,5 жылдан 4,5 жылға дейін тағайындалды. 1986 жылғы автокөлік ұрлығы және Запалортиге қатысты жасалған қылмыста Тейлор полицияға берген мәлімдемесінде гомосексуалдарға деген жеккөрушілікті қылмыстың себебі ретінде көрсетті.
Салдары
1990 жылы Джеймс Запалортинің өлтірілуі Нью-Йорк қаласында полиция 1980 жылдан бері мұндай қылмыстарды тіркеуді бастағаннан кейін, гомофобиялық жеккөрушілік қылмысы ретінде танылды. 1993 жылы, оның бір туысы 22 жасында, Статен аралындағы Россвиллде гомофобиялық шабуылға ұшырап, ауруханаға түсті. Бұл кісі өлтіру және одан кейінгі шабуылдар штаталық жеккөрушілік қылмыстарға қарсы заңды қабылдауға күш салды, бұл заң мэр Дэвид Динкинс және кардинал Джон О'Коннор тарапынан қолдалып, 2000 жылы қабылданды. 2015 жылдың 29 мамырында Статен аралындағы Шарлстон қаласындағы бір көшеге Запалортинің құрметіне ат қойылды.