Кіріспе

Тауықтан жасалған сорпа – суға баяу қайнатылған, көбінесе түрлі қосымша ингредиенттермен бірге тауықтан дайындалған сорпа. Классикалық тауық сорпасы мөлдір тауық қорынан тұрады, көбінесе тауық немесе көкөніс кесектерімен; жиі макарон, кеспе, қанттар немесе морковь, сондай-ақ күріш және арпа сияқты дәндер қосылады. Тауық сорпасы көбінесе көңіл көтеруге арналған тағам деп есептеледі.

Тарих

Неолит дәуірінде тауық қолға үйретілген кезде адамдар бұрыннан-ақ тамақ қайнатып жеп жүрген, сондықтан тауықтан шұпа дайындалған болуы мүмкін. Қазіргі американдық тауық шұпасы, әдетте морковь, пияз, шалқан және сельдерей сияқты тамыр көкөністерін қамтиды, бұл Солтүстік Еуропаның дәстүрлі тағамы болған және АҚШ-қа иммигранттармен әкелінген.

Дайындық

Дәмді әртүрлілікке жету үшін тамыр жемістерін, мысалы, пастернак, картоп, тәтті картоп және сельдерей тамырын; лавр жапырақтары, ақжеңге және укроп сияқты шөптерді; кабақ, бүтін сарымсақ тісшелері, салат немесе помидор сияқты басқа көкөністерді; және қара бұрышты қосуға болады. Соуды баяу қайнатып, жабық қазанды өте төмен отта бірден үш сағатқа дейін қайнату керек, қажет болса су қосыңыз. Сары түс беру үшін кейде шафран немесе куркума қосылады.

Тамақ құндылығы

Тауық шұпасы салыстырмалы түрде аз майлы тағам болуы мүмкін: пісіргеннен кейін шұпаны суытып, үстіңгі қабатындағы қатып қалған майды алып тастау арқылы майды азайтуға болады. Бір зерттеу көрсеткендей, "сүйекті қайнатуды ұзаққа созу шұпаның кальций құрамын қышқыл ортада арттырады, бірақ бейтарап рН-да емес".

Қытай

Қытайлық көптеген сорпалар тауық сорпасы негізінде дайындалады. Типик қытай тауық сорпасы ескі тауықтардан жасалады және имбирь, пияз, қара бұрыш, соя соусы, күріш шарабы және кунжут майымен дәмделеді. Күрделірек нұсқасы жақында соққан қарт тауықтан және женьшен, кептірілген годжи және ескі имбирь тамыры сияқты түрлі шөптерден жасалуы мүмкін. Содан соң сорпа сағаттап қайнатылады.

Колумбия

Колумбияның астанасы Боготада тауық шұпасының "ажиако" деп аталатын түрі мәлім. Ажиакоға әдетте тауық етімен бірге жүгері, картоптың үш түрі, авокадо, каперс және гуаскас деп аталатын шөп қосылады, сонымен қатар қаймақпен беріледі. "Санкочо де галлина" – Колумбияның өзінде де, көрші елдерде де кең таралған тағам. Бұл – сүйектерімен бірге, көбінесе өте кедір-бүкір тауықтан жасалған қайнатылған сорпа, ірі тілімделген банан, картоп, маниок және басқа да көкөністер қосылады. Санкочоның бір тарелкасы – толыққанды бір тағам болып саналады.

Дания

Даниялық hønsekødssuppe дәстүрлі түрде, тек сорпа үшін арнайы сақталған үлкен қаздардан, suppehøner ("сорпа қаздары") деп аталады. Оған әдетте сельдерей, сәбіз, пияз және лук сияқты көкөністер қосылады, ал дәстүрлі дәмдеуіштер – тимьян, лавр жапырағы және ақ бұрыш болып табылады. Сорпаға кішкентай ақ кнедликтер мен шарики қосылуы мүмкін. Дәстүрлі шаруашылықтың бір бөлігі ретінде пісірілген ет høns i asparges ("аспаржадағы қаз") немесе hønsesalat ("қаз салаты") сияқты басқа тағамдарға сақталады.

Франция

Француздар тауық негізіндегі бульон мен консоме береді. Тауық сорпасына тән француздық дәмдеуіштер: лавр жапырақтары, балдырған, құрғақ ақ шарап және сарымсақ.

Германия

Германияда тауық шұпасы тауық сорпасымен, көкөністермен, мысалы, сәбізбен, дәмдеуіштермен және шөптермен, сондай-ақ кішкентай кеспемен жасалады. Сорпа үшін үлкен тоқпан тауық, "Suppenhuhn" (әдеби мағынасы: "шұпа тауық") деп аталатын тауық қайнатылып, оның етінен – әсіресе қайнатылған кеудесінен – кейін шұпаға қосылуы мүмкін. Германияның оңтүстігінде үйде жасалған тауық шұпасы әдетте тауық сорпасынан тұрады, оған дәмдеуіштер мен семолинадан жасалған кнедликтер немесе кеспе қосылады. Тауық еті, қайнатылған көкөністер мен дәмдеуіштерден дайындалатын тағы бір тағам "Hühnereintopf" деп аталады, яғни "тауық тұшпарасы". Балама ретінде, үйде жасалған кеспе тауық сорпасына көкөніссіз, тек тұздалған дәмдеуіш, тұз және бұрыш қосылып дайындалуы мүмкін.

Гана

Ганада тауық шұпасы, сондай-ақ "Тауық жеңіл шұпасы" деп те аталады, тауықты қызанақ, пияз, бұрыш және басқа да дәмдеуіштерді араластырып, кейде баклажан қосып пісіру арқылы дайындалады. Оны көбінесе фуфумен бірге немесе жеке беріледі.

Грекия

Грекияда тауық шұпасы көбінесе авогелемоно ("жұмыртқа-лимон") тәсілімен дайындалады, онда соғылған жұмыртқалар лимон шырынымен араластырылып, қайнаған сорпаға ақырындап қосылады, соның салдарынан қоспа ұйырмайды, сондай-ақ күріш немесе критараки ("кішкене арпа;" орзо) сияқты макарон да салынады, бұл шұпаның құймақтығын арттырады; ол суық тию, асқазан ауруы және бастың ауыруына қарсы дәстүрлі ем болып табылады.

Венгрия

Венгр тауық сорпасы – «Жаңа тауық сорпасы» деп аталатын, тұнық сорпа, консоме. Бұл – бүтін тауық еті, бауыры мен жүрегі, ірі кесектерге кесілген көкөністер мен қара бұрыш, лавр жапырағы, тұз және ұнтақталған қара бұрыш сияқты дәмдеуіштер қосылған консоме. Тауықпен бірге қайнатылған көкөністер әдетте сәбіз, келерік, петрушка тамыры және түймедақ. Сорпаға кеспе, семолинадан жасалған қамыр немесе жұқа шпацле макароны немесе кішкентай қамырлар да қосылады. Әртүрлі комбинацияларда жасыл безендіргіш, тұтас помидор және тұтас пияз, саңырауқұлақтар, спаржа, сельдерей, жасыл бұрыш, гүлді капуста, кохраби, жасыл бұршақ немесе петрушка сияқты басқа көкөністерді де қолдануға болады.

Индонезия

Индонезияда тауық шұпасы саюр соп түрінде кездеседі, бұл тауық еті, картоп, жасыл бұршақ, сәбіз, сельдерей және қуырылған шалот қосылған көкөніс пен тауықтан жасалған сорпа. Ел бойынша кең таралған тауық шұпасының тағы бір түрі – сото аям; бұл сары түсті, қүркіміштен жасалған, дәмдеуіштермен және көкөністермен, сондай-ақ кеспе немесе жұқа лапшамен бірге берілетін, будақталған күріш, лонтонг немесе кетупат кесектерімен қосымша тамақтандырылатын шұпа.

Италия

Италияда тауық сорпасы көбінесе пастамен бірге беріледі, мысалы, капеллетти ин бродо, тортеллини ин бродо және пассателли тағамдарында. Тіпті, егер сорпа жеке берілсе де, ет пен қолданылған кез келген көкөністер әдетте сорпадан алынып, екінші тағам ретінде ұсынылады.

Жапония

Жапонияда тауық шұпағын ториджиру деп атайды. Әдетте ол дашиден басталады, ол конбу (кельп) және кацуобуши (құрғақ тунецтің қабықшалары) қайнату арқылы жасалады, тауықты қайнату емес (жапондық супермаркеттерде тұтас тауық көбінесе табылмайды). Даши дайындалғаннан кейін, әдетте сүйексіз тауық жамбасының еті қолданылады және дайкон қызылшасы, морковь, бурдок, конняку, уэльс пиязы, саңырауқұлақтар, картоп және таро түбі сияқты көкөністермен қосады. Соңында елдің аймағына немесе шұпаның түріне қарай әртүрлі дәмдеуіштер қосылады. Ол мисо негізінде немесе соя соусы негізінде болуы мүмкін. Соя соусына немесе мисоға саке, мирин, тұз және сірке суы қосылады. Тауық негізіндегі шұпадан гөрі шошқа етінен жасалған бутаджиру көбірек танымал. Рамен үшін қайнатылған сүйектер көбінесе тауықтан жасалады және сирек кездесетін коттери түрінде де қолданылады.