Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ет экстракты (тағам)
Meat extract (food)
Боврил – 1870 жылдары Джон Лоусон Джонстон жасаған, ашытқы экстрактына ұқсас, қалың және тұзды ет экстракты пастасының тіркелген тауар белгісі. Ол ерекше пішінді құтыда, сондай-ақ текшелер мен ұсақ түйіршіктер түрінде сатылады. Bovril компаниясының иесі және дистрибьюторы – Unilever UK. Оның сыртқы түрі британдық Marmite пен оның австралиялық баламасы Vegemite-ке ұқсас; алайда, осы өнімдерден айырмашылығы, Bovril вегетариандық емес. Боврилді ыстық сумен немесе сирек сүтпен араластырып, сусын (Ұлыбританияда "сиыр еті шайы" деп аталады) дайындауға болады. Оны сорпа, қайнатылма, тұздық немесе ботқаға дәм беру үшін, әсіресе тостқа Marmite пен Vegemite сияқты жағуға болады.
Bovril is the trademarked name of a thick and salty meat extract paste, similar to a yeast extract, developed in the 1870s by John Lawson Johnston. It is sold in a distinctive bulbous jar and as cubes and granules. Bovril is owned and distributed by Unilever UK. Its appearance is similar to the British Marmite and its Australian equivalent Vegemite; however, unlike these products, Bovril is not vegetarian. Bovril can be made into a drink (referred to in the UK as a "beef tea") by diluting with hot water or, less commonly, with milk. It can be used as a flavouring for soups, broth, stews or porridge, or as a spread, especially on toast in a similar fashion to Marmite and Vegemite.
Этимология
Өнімнің атауының бірінші бөлігі латын тіліндегі bovīnus сөзінен алынған, ол "түйе" деген мағынаны білдіреді. Джонстон vril жұрнағын Эдвард Бульвер-Литтонның сол кездегі танымал романы "Келе жатқан жарыс" (1871) кітабынан алды, оның сюжеті "Врил" деп аталатын электромагниттік заттан күшін алатын жоғары тұрған Vril ya тайпасына қатысты. Сондықтан Bovril – бұл түйеден алынған зор күшті білдіреді.
The first part of the product's name comes from Latin bovīnus, meaning "ox". Johnston took the vril suffix from Edward Bulwer Lytton's then popular novel, The Coming Race (1871), the plot of which revolves around a superior race of people, the Vril ya, who derive their powers from an electromagnetic substance named "Vril". Therefore, Bovril indicates great strength obtained from an ox.
Тарих
1870 жылы Франко-Прус соғысында Наполеон III әскерін азықтандыру үшін бір миллион банка сиыр еті тапсырыс берді. Бұл міндетті орындау Канадада тұратын шотландтық қасапшы Джон Лоусон Джонстонға жүктелді. 1888 жылы Ұлыбританиядағы 3000-нан астам паб, азық-түлік дүкендері мен дәріханалар Bovril сатуға кірісті. 1889 жылы Джонстонның бизнесін одан әрі дамыту мақсатында Bovril Ltd құрылды. 1900 жылы Екінші Бур соғысындағы Лейдисмит қамалында гарнизон ішінде жылқы етінен Bovril-ға ұқсас паста жасалды. «Шевриль» (француз тіліндегі «шеваль» – жылқы және Bovril сөздерінің қосындысы) деп аталған бұл паста жылқы немесе есек етін қайнатып, қоюлатып, сиыр еті шайына ұқсас қоспа ретінде берілді. Bovril сонымен қатар соғыс кезінде британдық армияның шұғыл жағдайдағы далалық рационының бір бөлігі ретінде пеммиканға ұқсас құрғатылған сиыр етін де өндірді. Бұл рацион бір жағында сиыр еті, екінші жағында құрғақ какао ішімдігі бар шағын банкада салынды. Құрғатылған сиыр етін жеке жеуге болады немесе сумен араластырып сиыр еті шайы жасауға болады. Bovril Бірінші дүниежүзілік соғыста «соғыс тағамы» ретінде қолданыла берді және 1930 жылы Хелен Зенна Смиттің «Not So Quiet: Stepdaughters of War» кітабында жиі еске алынды. Кітапта Монста жараланғандарға сусын дайындалғаны туралы айтылады, онда «дәрігерлер жараланғандарды ауруханаға жеткізіп жатқанда, жүк көліктері мен жедел жәрдем машиналары оққа түсті» делінеді. Джон Лоусон Джонстон қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Джордж Лоусон Джонстон Bovril бизнесін мұраға алып, басқарды. 1929 жылы Джордж Лоусон Джонстон Бедфорд графтығындағы Павенхэм бароны Люк титулын алды. Bovril-дің жылдам дайындалатын сиыр еті қоры 1966 жылы, ал 1971 жылы «King of Beef» тұқымдасы – қазандыққа, сорпаға және соусқа арналған жылдам дәмдер ұсынылды. 1971 жылы Джеймс Голдсмиттің Cavenham Foods Bovril компаниясын сатып алды, бірақ кейін одан әрі сатып алуды қаржыландыру үшін көптеген сүт зауыттары мен Оңтүстік Америкадағы операцияларын сатты. Бүгінде брендтің иесі – 2001 жылы Bovril-ді сатып алған англо-голландтық көпұлтты Unilever компаниясы. 2006 жылы Unilever бұл шешімнен бас тартып, Bovril формуласына сиыр етін қайта қосты, себебі сату көлемі артты және сиыр етін экспорттауға қойылған шектеулер алынды. Unilever қазір Bovril-ді сиыр еті экстрактынан және тауық экстрактынан жасалған тауық түрін де өндіреді. 2020 жылдың қарашасында Forest Green Rovers футбол клубы Bovril өндірушілерімен бірлесіп, Bovril-дің қызылшаға негізделген нұсқасын жасау туралы хабарлады, бұл нұсқа олардың New Lawn стадионында сатылады, онда бірнеше жыл бұрын ет өнімдері сатудан алынып тасталған.
In 1870, in the Franco Prussian War, Napoleon III ordered one million cans of beef to feed his troops. The task of providing this went to John Lawson Johnston, a Scottish butcher living in Canada. By 1888, over 3,000 UK public houses, grocers and dispensing chemists were selling Bovril. In 1889, Bovril Ltd was formed to develop Johnston's business further. During the 1900 Siege of Ladysmith in the Second Boer War, a Bovril like paste was produced from horsemeat within the garrison. Nicknamed Chevril (a portmanteau of cheval, French for horse, and Bovril) it was made by boiling down horse or mule meat to a jelly and serving it as a beef tea like mixture. Bovril also produced concentrated, pemmican like dried beef as part of the British Army emergency field ration during the war. The ration came in the form of a pocket sized tin can that contained the beef on one half alongside a dried cocoa drink on another half. The dried beef could be eaten alone, or mixed with water to create a beef tea. Bovril continued to function as a "war food" in World War I and was frequently mentioned in the 1930 account Not So Quiet: Stepdaughters of War by Helen Zenna Smith. It describes the drink being prepared for the casualties at Mons where "the orderlies were just beginning to make Bovril for the wounded, when the bearers and ambulance wagons were shelled as they were bringing the wounded into the hospital". When John Lawson Johnston died, his son George Lawson Johnston inherited and took over the Bovril business. In 1929, George Lawson Johnston was made Baron Luke, of Pavenham, in the county of Bedford. Bovril's instant beef stock was launched in 1966 and its "King of Beef" range of instant flavours for stews, casseroles and gravy in 1971. In 1971, James Goldsmith's Cavenham Foods acquired the Bovril Company but then sold most of its dairies and South American operations to finance further take overs. The brand is now owned by the Anglo Dutch multinational Unilever, which bought Bovril in 2001. In 2006, Unilever reversed that decision and reintroduced beef ingredients to their Bovril formula once sales increased and the beef export bans were lifted. Unilever now produces Bovril using beef extract and a chicken variety using chicken extract. In November 2020, Forest Green Rovers Football Club announced a collaboration with the makers of Bovril to create a beet based version of Bovril to be sold at their New Lawn stadium, where meat based products had been removed from sale some years prior.
Лицензиялық өндіріс
Боврил Оңтүстік Африкада "Pioneer Foods" компаниясының "Bokomo" бөлімшесімен шығарылады.
Bovril is produced in South Africa by the Bokomo division of Pioneer Foods.
Мәдени маңызы
Боврил 20-ғасырдың басында супер азық ретінде танымал болды. Жарнамаларда оны шайға сұйытып немесе таңертеңгі тостқа жағып ішуге кеңес берілді. Кейбір жарнамаларда Боврил тұмаудан сақтайды деп мәлімделген. Боврил ойлап тапқаннан бері британ мәдениетінің символына айналды. Ол футбол мәдениетімен байланысты. Қыс айларында британдық футбол жанкүйерлері стадион трибуналарында термос бөтелкеден немесе Шотландияда, стадиондарда термосқа тыйым салынғандықтан, бір рет қолданылатын стақандардан шай ішеді. Боврилдің ерекшелігі – оны Папамен бірге жарнамалағандығы. 20-ғасырдың басында Ұлыбританияда жарияланған жарнамалық кампанияда Папа Лев XIII тағында отырғанда Боврилдің кесесін ұстап тұрғаны бейнеленген. Кампанияның ұраны: "Екі қатесіз күш – Папа және Боврил". 1914-1917 жылдардағы "Төзімділік экспедициясы" кезінде Элефант аралында қиын жағдайда қалған Эрнест Шеклтонның командасы ішкен жалғыз ыстық сусын – Боврил сиыр еті шайы болды. "In Which We Serve" фильмінде, Дюнкерк эвакуациясынан құтқарылған британдық экспедициялық корпусының офицерлеріне көпірде "шерримен көп араластырылған Боврил" ұсынылды, осылайша оларды жылытуға көмектесті. Британ альпинисті Крис Бонингтон 1970 және 1980 жылдардағы Боврилдің телеарнадағы жарнамаларында пайда болды, онда ол Эверест тауында ыстық сусын дайындау үшін қар мен мұзды ерітетінін еске алды.
Bovril was promoted as a superfood in the early 20th century. Advertisements recommended people to dilute it into a tea or spread it on their morning toast. Some adverts even claimed that Bovril could protect one from influenza. Since its invention, Bovril has become an icon of British culture. It is associated with football culture. During the winter, British football fans in stadium terraces drink it as a tea from Thermos flasks – or from disposable cups in Scotland, where thermoses are banned from football stadiums. Bovril holds the unusual distinction of having been advertised with a Pope. An advertising campaign of the early 20th century in Britain depicted Pope Leo XIII seated on his throne, bearing a mug of Bovril. The campaign slogan read: The Two Infallible Powers – The Pope & Bovril. Bovril beef tea was the only hot drink that Ernest Shackleton's team had when they were marooned on Elephant Island during the 1914–1917 Endurance Expedition. In the film In Which We Serve, the officers on the bridge are served "Bovril rather heavily laced with sherry" to warm them up, after being rescued during the Dunkirk evacuation of the British Expeditionary Force. British mountaineer Chris Bonington appeared in TV commercials for Bovril in the 1970s and 1980s in which he recalled melting snow and ice on Everest to make hot drinks.