Кіріспе

Томас Гамбиер Парри, J. P., D. L., (22 ақпан 1816 – 28 қыркүйек 1888) – британ суретшісі және өнер коллекционері. Ол фреска техникасын дамытудағы, атап айтқанда Гамбиер Парри процесін жасауымен, сондай-ақ оның мұрагерлері Лондондағы Куртольд өнер институтына сыйға тартқан ерте итальяндық суреттер мен өнер заттарының маңызды жинағын құруымен ең жақсы есте қалады. Осы жинақтың көп бөлігі Куртольд галереясында қойылған. Томас Гамбиер Парри – композитор Хьюберт Парридің әкесі.

Өмір

Гамбиер Пэрридің ата-анасы, Суррей графтығының Банстед қаласынан шыққан Ричард және Мэри Пэрри, ол кішкентай кезінде қайтыс болды, ал оны анасының әпкелері мен ағалары, Гамбиерлер тәрбиеледі, олардың ішінде Джеймс Гамбиер, 1-ші барон Гамбиер де болды. Оның әжесі мен атасы адмирал Сэмюэл Гэмбиер (1752–1813) және Джейн Мэтью (1759) болды. Ол Итон және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды. 21 жасында ол Глостерширдегі Хайнам-кортқа көшіп келді. 1839 жылы Генри Файнс Клинтонның қызы Анна Мария Изабелла Файнс Клинтонға үйленді. Олардың алты баласының тек екеуі ғана ересекке дейін жетті: Клинтон Чарльз Пэрри және Чарльз Хьюберт Гастингс Пэрри (композитор). Изабелла 1848 жылы Хьюберт дүниеге келгеннен кейін он екі күннен кейін қайтыс болды. 1851 жылы Гамбиер Пэрри екінші рет Салсбери соборының дін қызметкері Фрэнсис Лирдің қызы Этельинда Лирге үйленді, одан оның алты баласы болды. Томас Гамбиер Пэрридің әкесі мен атасы екеуі де Британдық Шығыс Үндістан компаниясының директорлары болды, ал Гамбиер Пэрри мұрагерлік байлығын қайырымдылыққа жұмсады. Ол Трактаторлық қозғалыстың принциптерін қабылдады және Экклезиологиялық қоғамның белгілі мүшесі болды. Томас Гамбиер Пэрри ортағасырлық және Ренессанс өнерінің көрнекті коллекционері болды; оның коллекциясы 1966 жылы Куртольд институтына сыйға берілді. Итальяндық фреска суретшілерінің техникасын зерттегеннен кейін Томас Гамбиер Пэрри өзінің фреска әдісін жасады және Эли соборында, Глостер соборында және Хайнамдағы приход шіркеуінде кең ауқымды қабырғалық суреттер жобаларын орындады. Ол балалар ауруханасын, жетімдер үйін және Глостердегі ғылым мен өнер колледжін құрған меценат репутациясын алды, сондай-ақ Хайнамдағы жалға алушылары үшін шіркеу мен мектеп салды. Ол 1849 және 1851 жылдар аралығында алғашқы әйелінің және ерте қайтыс болған балаларының есіміне арнап Хайнамдағы Әулие Тәуелсіздер шіркеуін салдырды. Гамбиер Пэрри итальяндық фреска суретшілерін зерттеу нәтижесінде әзірлеген жаңа Гамбиер Пэрри әдісін қолданып, ғибадатхананың барлық бөлігін, соның ішінде төбесін және көп бөлігін фрескалармен безендірді. Ол ұлы Сидни жасаған мазарда жерленген. Ол 1840 жылы Хайнам-корт бақтарын салуға кірісті және алғашқылардың бірі болды; 1874 жылға қарай бақтар Ұлыбританиядағы кез келген бақтармен бәсекелесе алды.

Көркем туындылар жинағы

Гамбиер Парри өмірінің көп бөлігінде жақын және жан-жақты коллекционер болды. Оның көптеген сатып алулары Еуропаға, әсіресе Италияға жасаған саяхаттары кезінде болды, бірақ ол Англиядағы дилерлерден және аукциондардан да заттар сатып алды, кейде өзінің заттарын сатты. Оның ең маңызды коллекциялары орта ғасырдың соңы мен ерте Ренессанс кезеңінің суреттері, кішкентай мүсіндік рельефтер, азу және майоликадан тұрды, сонымен қатар исламдық металл бұйымдарының маңызды ерте коллекциясы, және басқа да түрлі заттар бар еді, мысалы, Афон тауынан әкелінген, күрделі өрнектермен ойылған үш византиялық ағаштан жасалған крест. Курто галереясының сайтында 1966 жылғы мұрадан алынған 324 заттың суреттері мен сипаттамалары көрсетілген, бұл коллекцияның көп бөлігін құрады. Кейбір заттар, оның ішінде екі Ван Дейк портреті және Ле Нен ағайындарының «Қарта ойнаушылар» картинасы, сондай-ақ тас керамика коллекциясы мұрадан алынып, Хайнамда қалды. Алдында, Томас ұлдарының Хуберт пен Эрнест қайтыс болғандағы мүрделік салықты төлеу үшін, негізінен орта ғасырлық азудан тұратын бірнеше маңызды заттар сатылған болатын (төменде қараңыз). Олардың ең маңыздылары – Виктория және Альберт мұражайындағы үш азу (сонымен қатар, 1871 жылы сатылған 16 ғасырлық Лимож эмальдерінің төртеуі де бар) және Виденер коллекциясы арқылы Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясына жеткен реликвия сандығы. Төменде аталған барлық заттар Куртольд мұрасына кіреді. Гамбиер Парри 16 және 17 ғасырларға тән туындыларды жинаудан бастады, бірақ оның назары біртіндеп 14 және 15 ғасырларға ауысты, олар сол кезде салыстырмалы түрде аз жиналған еді, бірақ Альберт ханзада «Италиялық примитивтерді» жинаған британдық коллекционерлердің қатарында болды, өйткені Треченто картиналары сол кезде осылай аталды. Оның ең маңызды картиналарының ішінде Лоренцо Монаконың «Құдай ананың тәж киюі» картинасы, коллекциядағы үлкен туындылардың бірі, Фра Анжеликоның Мәсіх пен қасиеттілердің дөңгелектері бейнеленген үш пределла панелі және Песеллиноның «Жариялану» атты кішкентай, бірақ маңызды диптихы бар. Лоренцо Монаконың тағы екі пределла панелі және танымал емес шеберлердің көптеген кішкентай панельдері де бар. Кейінгі Ренессанс туындыларының ішінде Иль Гарофало мен Сассоферратоның жұмыстары бар, сондай-ақ Франческо Солименаның барокколық «Аспанға көтерілуі» картинасы бар. Бусико шеберінің шеберханасынан алынған бірнеше жарықтандырылған қолжазба беттері де кездеседі. Мүсіндердің ішінде 15 ғасырлық мәрмәрдан жасалған үш керемет «Құдай ана мен бала» рельефі бар, олардың ең маңыздысы Мино да Фиезолеге тиесілі. Лимож эмальмен әшекейленген кітап мұқабасы, Ренессанс Лимож бұйымдарының бірнеше данасы және бірнеше кішкентай готикалық азулар бар.

Ұлдар

Сэр Чарльз Хьюберт Гастингс Пэрри, 1-ші баронет (1848–1918 жж.) – көрнекті ағылшын композиторы, педагог және музыка тарихшысы. Композитор ретінде ол ең әйгілісі «Иерусалим» хор әнімен, «Мен қуандым» тәж кигізу гимнімен, «Нұрлы Сирендер жұбы» хорлық және оркестрлік одасымен, сондай-ақ «Құдіретті Құдай, Адамзаттың Әкесі» сөздеріне жазылған «Рептон» гимнінің мелодиясымен танымал. Оның оркестрлік туындыларына бес симфония және симфониялық вариациялар жинағы кіреді. Ол Корольдік музыка колледжінің директоры және 1900–1908 жылдары Оксфорд университетінде музыка профессоры болды. 1918 жылы Хьюберт Пэрри қайтыс болғаннан кейін, оның жартылай інісі Эрнест Гамбиер Пэрри (1853–1936 жж.) Highnam-дағы отбасылық мүлікті мұраға алды. Майор Гамбиер Пэрри әскери қызметтен басқа суретші, жазушы және музыкант болған. Ол 1866–1871 жылдары Итон колледжінде оқыды, содан кейін еріктілер мен милицияда, 1874 жылдан бастап Корольдік Уэльс фузилерлерінде, ал 10 жылдан соң Девон йоманриясында қызмет етті. 1885 жылғы Шығыс Судан экспедициясында арнайы қызметте болғанда ауыр жарақат алды және ерлігі үшін майор шеніне көтерілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін, ол Оксфордширдегі №6 Қызыл Крест ауруханасының командирі болғанда, 1918 жылы О.Б.Е. орденімен марапатталды. Ол Корольдік академияда және басқа көрмелерде жиі жұмыстарын көрсетті, сондай-ақ Глостердегі Үш хор фестивалінің комитетінде жұмыс істеді. Ол 1882 жылы Эвелин Элизабетке, R.R.C., бірінші лорд Холдонның қызына үйленді. Сидни Гамбиер Пэрри (9 қаңтар 1859 – 17 қараша 1948) – Томас екінші некесінен туған тағы бір ұлы, ол әсіресе шіркеулердің сәулетшісі болған сәулетші.

"Барлингтон" журналының арнайы саны

Барлингтон: The Burlington Magazine, 109-том, 768-нөмір, 1967 жылғы наурыз айында "Гамбиер Паридің Лондон университетіне қалдырған мұрасы" тақырыбына арналған арнайы саны жарық көрді. Онда коллекцияның түрлі жақтарын зерттеген мамандардың бірнеше мақаласы жарияланды, олардың ішінде: Малле, Дж. В. Г., "Гамбиер Пари коллекциясындағы итальян майоликасы", JSTOR.