Кіріспе

Т. С. Элиоттың "Геронтион" өлеңі алғаш рет 1920 жылы "Ara Vos Prec" (оның Лондонда жарияланған өлеңдер жинағы) және "Poems" (бір мезгілде Нью-Йоркте жарияланған шамамен бірдей жинақ) басылымдарында жарияланды. Атауы грек тілінде "кішкентай қарт" деген мағынаны білдіреді, ал өлең – өмірінің көп бөлігін 19 ғасырда өткізген адамның көзқарасымен Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропаны бейнелейтін егде жастағы адамның ойлары мен әсерлерін баяндайтын ішкі монолог. Ол жарық көргеннен екі жыл кейін Элиот осы өлеңді "Шөлді жер" кітабына алғысөз ретінде қосуды жоспарлаған, бірақ Езра Паунд одан бас тартуға көндірді.

Тақырыптар

"Геронтион" поэмасындағы көптеген тақырыптар Елиоттың кейінгі туындыларында, әсіресе "Шөл дала" шығармасында жиі кездеседі. Бұл, әсіресе, өлеңдегі ішкі тартыс пен баяндаушының "жаңбыр күтуі" жайлы айтылғанда ерекше көзге түседі. Сонымен қатар, уақыт өтетін және қазіргі шақтардың біріккенінен өзгереді, және түрлі мәдениеттерге байланысты әртүрлі орындар мен кейіпкерлер енгізіледі.

Басқа көрнекті сызықтар

"Көзілдірмелер шөлі" деген тіркес көптеген жазушылар мен суретшілердің назарына ілігіп, сілтеме жасалған. Ол Ван Бадхам мен Чарльз Эвередтің пьесаларына, Макс Фриштің романдарына және Waysted сияқты топтардың альбомдарына ат ретінде қолданылған. Рок әншісі Фиш өзінің тұңғыш жеке альбомын "Vigil in a Wilderness of Mirrors" деп атады. Кейбір сарапшылар Джеймс Джесус Энглтонның тыңшылық және қарсы тыңшылықтың шатасуын, қиын өткелдерін – мысалы, Double Cross жүйесін сипаттағанда осы өлеңнен "көзілдірмелер шөлі" деген тіркесті алғанын айтады. Содан бері ол тыңшылық роман жазатын авторлардың және тыңшылық тарихын зерттейтін жазушылардың лексикасына еніп, кеңінен қолданылатын тіркеске айналды. "Көзілдірмелер шөлі" атауымен JAG телесериалының бір эпизодында кейіпкер дезинформацияға ұшыратылады. Өлеңдегі тағы бір маңызды жол – "Бұзылған мамыр айында, ит жүзім мен қаштан, сатқыш Юда гүлдейді / Жеуге, бөлісуге, ішуге" – Кэтрин Энн Портердің алғашқы әңгімелер жинағына, "Гүлдеген Юда және басқа да әңгімелер" (1930) деген ат берген.

Сыни жауап

Элиотты зерттеуші Гровер Смит бұл өлең туралы былай деді: "Егер 1919 жылғы өлеңдерінде Елиоттың сұлу өткенді көңілсіз қазіргімен сезімталдықпен салыстырғаны туралы пікір қалса, «Геронтион» оны жоюға көмектесуі керек еді". Бернард Бергонци «Элиоттың 1915-1919 жылдар аралығындағы ең маңызды өлеңі – «Геронтион»» деп жазады. Кирк «Мен үшін «Геронтионның» ақындық өлеңдері Элиоттың ең құнды поэзиясы, бірақ ол кейіннен бұл күшті стильді ешқашан қолданбады» дейді. Ал кейбір зерттеушілер «Геронтионды» Элиоттың антисемиттік көзқарастарды қамтитын өлеңінің мысалы ретінде келтіреді. Өлеңнің қарт баяндаушысының дауысында былай делінеді: «Жүдей терезе алдында отыр, [ғимараттың] иесі / Антверпендегі бір эстаминетте дүниеге келген».