Кіріспе
Венесуэладағы сайлау комиссиясы – Ұлттық сайлау кеңесі (CNE) – Венесуэла Боливар Республикасының тәуелсіз болуы көзделген бес билік тармағының бірі. Ол Венесуэладағы барлық сайлаулар мен референдумдардың ашықтығын жергілікті, аймақтық және ұлттық деңгейде бақылау және кепілдік беруге жауапты мекеме. CNE-нің құрылуы Венесуэланың 1999 жылғы конституциялық референдумында бекітілді. Уго Чавес таңдаған ізбасары Николас Мадуро президенттікке сайланғаннан кейін, CNE Мадуроны қолдайтын мекеме деп сипатталды.
The National Electoral Council (lang es, CNE) is one of the five branches of government of the Bolivarian Republic of Venezuela that was designed to be independent. It is the institution that has the responsibility of overseeing and guaranteeing the transparency of all elections and referendums in Venezuela at the local, regional, and national levels. The creation of the CNE was ratified in Venezuela's 1999 constitutional referendum. Following the election of Nicolás Maduro – Hugo Chávez's handpicked successor – into the presidency, the CNE has been described as being pro Maduro.
Тарих
CNE-ге дейін 1936 жылдың 11 қыркүйегінде сайлау заңымен құрылған Жоғарғы сайлау кеңесі (CSE) жұмыс істеді. Бұл мекеме 1997 жылы жаңа Сайлау құқығы және қатысу туралы Органикалық заң қабылдануымен CNE-ге алмастырылды.
Ұйым
Ұлттық сайлау кеңесі (CNE) бес адамнан тұрады: үшеуі азаматтық қоғамнан, біреуі ұлттық университеттердің құқық және саясаттану факультеттерінен, ал біреуі Азаматтық биліктен ұсынылады. Азаматтық қоғам ұсынған үш мүшеге реттік тізім бойынша алты қосалқы мүше, ал университеттер мен Азаматтық билік ұсынған әрқайсысына екі қосалқы мүше болады. Ұлттық сайлау кеңесінің мүшелері қызметін жеті жыл ішінде атқарады және жеке-жеке сайланады: азаматтық қоғам ұсынған үш мүше Ұлттық Ассамблеяның әрбір кезеңінің басында, ал қалған екеуі оның ортасында сайланады. Ұлттық сайлау кеңесінің мүшелерін Ұлттық Ассамблея мүшелерінің үштен екісінің дауысымен тағайындайды. Ұлттық сайлау кеңесінің мүшелері өздерінен біреуін заңға сәйкес төраға етіп тағайындайды. (Венесуэла Боливариан Республикасы Конституциясының 296-бабы). CNE лауазымдары: Тибисай Лусена (CNE президенті, Ұлттық сайлау комиссиясының президенті), Сандра Облитас Руцца (Президенттің орынбасары, Азаматтық және сайлау тізілімі комиссиясының президенті), Висенте Хосе Грегорио Диас Сильва (Саяси қатысу және қаржы комиссиясының президенті), Сокорро Элизабет Эрнандес де Эрнандес (Ұлттық сайлау комиссиясының мүшесі) және Тания Д'Амелио Кардиет (Азаматтық және сайлау тізілімі комиссиясының мүшесі). CNE-де сондай-ақ бас хатшы, Ксавье Антонио Морено Рейес және құқықтық кеңесші, Роберто Игнасио Мирабал Акоста бар.
Талдау
Венесуэланың сайлау жүйесі даулы. Көпшілігі Чавесті қолдаған Жоғарғы сот, 1999 жылғы Конституцияда Венесуэланың Ұлттық Ассамблеясы осы міндетті орындауы тиіс делінгеніне қарамастан, Венесуэланың ұлттық сайлау кеңесінің (CNE) бейтарап деп есептелетін лауазымды тұлғаларын сайлады. Бұл CNE басқармасында шавистер немесе Чавесті қолдаған адамдардың көпшілігін құрауына әкелді. АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, "сайлауға дейін және кейін кең таралған алдаушылықтар, оның ішінде сайлау заңбұзушылықтары, үкіметтің араласуы және сайлаушыларды манипуляциялау" және "оппозициялық саяси партиялар қорқыту, негізсіз айыптаулар бойынша қудалау немесе әкімшілік санкциялар қаупімен және БАҚ-қа қол жеткізудің шектелуімен сипатталатын шектеулі атмосферада жұмыс істейді". Халықаралық байқаушылар сайлауды бақылауда қиындықтарға тап болды, бірақ Боливариан үкіметі UNASUR одақтастарының сайлауды мақтауын қабылдайды.