Жәкей Адамс: Хоккей тарихындағы көрнекті тұлға

Кіріспе

Канадалық хоккейші және жаттықтырушы (1894–1968)

Джон Джеймс "Жолли Джек" Адамс (14 маусым 1894 – 1 мамыр 1968) – канадалық кәсіби хоккейші, жаттықтырушы және Ұлттық хоккей лигасы мен Тынық мұхитының жағалауы хоккей лигасының бас менеджері. Ол 1917-1927 жылдар аралығында «Торонто Аренас», «Ванкувер Миллионери», «Торонто Сент-Патрикс» және «Оттава Сенаторлары» командаларында ойнады. Ол ойыншы ретінде екі рет Стэнли кубогын жеңіп алды: 1918 жылы «Торонтомен» және 1927 жылы «Оттавамен». Ол Хоккей даңқы залына енгізілді. Зейнетке шыққаннан кейін Адамс 36 жыл бойы Ұлттық хоккей лигасының «Детройт Ред Уингс» командасымен бас жаттықтырушы және бас менеджер ретінде жұмыс істеді. 2014 жылға дейін ол «Ред Уингс» тарихындағы ең көп жеңіске жеткен жаттықтырушы рекордын сақтап тұрды. Кейін ол Орталық кәсіби хоккей лигасының алғашқы президенті болды. Адамс «Ред Уингс» командасымен тағы жеті рет Стэнли кубогын жеңіп алды және ол Стэнли кубогын ойыншы, жаттықтырушы және бас менеджер ретінде жеңіп алған жалғыз адам.

Ойын мансабы

Онтарио штатының Форт-Уильям қаласында туған Джек Адамс 1914 жылы NMHL-дің «Форт-Уильям Мейпл Лифс» командасында карьерасын бастады, содан кейін бір жылдан соң «Калумет Майнерс» командасында ойнады. 1916 жылы ол Онтарио хоккей қауымдастығының 247-ші батальонына қосылды, ал келесі маусымда ересектердің «Сарния Сейлорз» командасына өтті. Оның кіші інісі Билл де «Реджина Капиталз» және «Ванкувер Миллионерс» командаларында кәсіби хоккейші болған. Адамс 1917 жылы НХЛ-дің «Торонто Аренас» командасына қосылғаннан бастап кәсіби карьерасын бастады, ол физикалық күшпен ойнайтын, қатал ойыншы ретінде танымал болды. НХЛ плей-оффына қатысқанмен, ол 1918 жылғы Стэнли кубогы финалында «Ванкувер Миллионерс» командасына қарсы өткен ойындарда алаңға шыққан жоқ, бірақ «Торонто» командасы осы турнирді жеңіп алды. 1918 жылдың наурыз айында ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін Канада армиясына шақырылды және сәуір айында Ұлыбританияға жіберілді. Соғыс аяқталған қараша айында ол әскерден босатылып, көп ұзамай Канадаға оралды. 1919 жылдың желтоқсанында ол ағасы Биллмен бірге батысқа қарай «Ванкувер Миллионерс» командасына қосылды, онда ол өте жақсы өнер көрсетіп, 1921-22 жылдары лиганың үздік мергені атанды, ол Альф Скиннер мен Смоки Харриспен бірге шабуыл желісінде ойнады. 1922 жылдың 26 ақпанында «Ванкувер Сан» газеті Адамстың ойын стиліне тоқталып, оның мықты қолы мен қарсыластарынан шайбаны қорғап ұстау қабілетін, сондай-ақ қарсыластың қорғанысын бұзу дағдысын жоғары бағалады. Ол «Ванкувер» үшін екі рет Стэнли кубогы үшін күресті, 1922 жылғы серияның жұлдызы болды, 5 ойында 6 гол соқты. 1921-22 маусымынан кейін ол шығысқа оралып, енді «Торонто Сент-Патрикс» деп аталған «Торонто Аренас» командасына қайта қосылды, және оң қанаттағы Бейб Даймен бірге төрт маусым ойнады. Адамс 1925-26 жылдары команданың үздік мергені болды. Келесі маусымда ол «Оттава Сенаторз» командасына қосылды, осымен ойыншылық карьерасын аяқтады, екінші рет Стэнли кубогын жеңіп алды. Оның НХЛ статистикасы: 173 ойында 83 гол, 32 нәтижелі пас. Адамс 1959 жылы ойыншы ретінде Хоккей даңқы залына енгізілді.

Born in Fort William, Ontario, Jack Adams began his career with the Fort William Maple Leafs in 1914 of the NMHL, and then played for the Calumet Miners a year later. In 1916, he joined the intermediate Peterborough 247th Battalion of the Ontario Hockey Association and the next season moved up to the senior Sarnia Sailors. His younger brother Bill also was a professional hockey player, with the Regina Capitals and the Vancouver Millionaires. Adams turned pro in 1917 upon joining the Toronto Arenas of the NHL for the 1917–18, earning the reputation as a physical, bruising player. Although he participated in the NHL playoffs, he did not play in any games in the 1918 Stanley Cup Finals against the Vancouver Millionaires when the Torontos won the trophy. In March 1918 he was drafted into the Canadian military as part of the First World War, and was sent to the United Kingdom in April. He was discharged that November as the war ended, and returned to Canada shortly after. In December 1919 he was moved west alongside his brother Bill to join the Vancouver Millionaires, where he flourished as a player, leading the league in scoring in 1921–22, when he centred a line with Alf Skinner and Smokey Harris. The February 26, 1922 issue of the Vancouver Sun, commenting on Adams' playing style, complimented him on his strong hands and his ability to shield and hold onto the puck against several checking opponents, as well as his ability to "bore through" the opposing defense. He played in two Stanley Cup series for Vancouver, and was the star of the 1922 series, scoring 6 goals in 5 games. Coming off that 1921–22 season, he returned east to rejoin the Toronto Arenas, now renamed the Toronto St. Patricks, and played four seasons on a line with right winger Babe Dye. Adams was the team's leading scorer in 1925–26. The next season, he joined the Ottawa Senators, finishing his playing career as it began, with a second Stanley Cup championship. His NHL stats included 83 goals, 32 assists in 173 games played. Adams was inducted into the Hockey Hall of Fame in 1959 as a player.

Коучинг және менеджерлік мансап

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін көп ұзамай ол екінші жылғы «Детройт Кугарс» командасының бас жаттықтырушысы және бас менеджері болды. НХЛ президенті Фрэнк Кальдердің ұсынысымен. Бастапқыда команда оның басшылығымен күресті, алғашқы бес жылында плей-оффқа тек екі рет ілікті. 1930 жылы команда атауын «Детройт Фальконс» деп өзгерту олардың өнімділігін жақсартпады. 1932 жылы Чикаго астық саудагері Джеймс Э. Норрис «Фальконс» командасын сатып алып, оны «Детройт Ред Уингс» деп атағаннан кейін «Детройттың» бағы өзгерді. Норрис «Ред Уингс» командасына НХЛ-де жетекші күшке айналу үшін қажетті қаржыны берді. Адамс команданы 1947 жылы бас менеджерлік міндеттеріне толыққандай көшу үшін кетер алдында үш рет Стэнли кубогына жеңіс әкелді. Оның жаттықтырушылық мансабында 413 жеңіс, 390 жеңіліс және 161 тең түсу тіркелді, оның ішінде плей-оффта 52–52–1 есебі бар. Осы жеңістердің көп бөлігі келісімшартсыз болды; Норрис команданы сатып алғаннан кейін Адамстың келісімшартын күштен шығарып, оған бір жылдық сынақ мерзімі мен қол алысу арқылы жұмыс берді. Бір жыл 15 жылға созылды. 2013–14 маусымының соңында Майк Бэбкок оны басып озуға дейін ол «Ред Уингс» тарихындағы ең табысты жаттықтырушы болды. 1947 жылы Адамс Алекс Дельвеккио, Терри Саучук, Тед Линдсей, Ред Келли, Сид Абель және ең бастысы Горди Хоуды тәрбиелеген жас ойыншыларды дамыту жүйесін құрды. Осы негізгі ойыншылар тобы «Ред Уингс» командасын 1948 жылдан 1955 жылға дейін үздіксіз жеті маусымда тұрақты чемпионатта бірінші орынға шығарды, сонымен қатар тағы төрт Кубок жеңісіне қол жеткізді – бұл Адамсты Стэнли кубогын ойыншы, жаттықтырушы және бас менеджер ретінде жеңіп алған жалғыз адам етті. Адамс командаларының жайбажайлыққа салынуына қарсы екені және оларды сергек ұстау үшін маңызды ойыншылармен ауыстырудан тартынбағанымен белгілі болды – осы философиясы оған «Трейдер Джек» деген лақап атты әкелді. 1952 жылы Норрис қайтыс болғаннан кейін оның ықпалы азайып, оның орнына қызы Маргарет Норрис келді. Олар екеуі жақсы қарым-қатынас құра алмады. Адамс әлі келісімшартсыз болғандықтан, оны жұмыстан босатуға құқылы болса да, ол мұны істемеді. Алайда, Маргарет 1955 жылы отбасылық даудан кейін команданы басқаруды інісі Брюс Норриске беруге мәжбүр болды. Брюс Адамсқа толық сенім білдірді және ауыстырулар қайта басталды. Жеті маусым бойы бірінші орында тұрғандықтан, көптеген адамдар «Ред Уингс» командасы лигада көп жылдар бойы үстемдік танытады деп ойлады. Алайда, Брюс президенттік лауазымға тағайындалғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Адамс 1955 жылғы чемпиондардың сегіз ойыншысын сатты. Көп жылдар өткен соң Хоу Адамстың сауда-саттықтарының себебін әлі де «түсіндіруге болмайды» деп жазды және осы сауда-саттықтар Монреаль Канадиенс командасының қатарынан бес Кубок жеңуіне (және 14 жылда тоғыз) есік ашты деп мәлімдеді. «Ред Уингс» 1960 жылдардың аяғына дейін бәсекеге қабілетті болғанымен, Хоу сауда-саттықтар «бізге тағы бір чемпионатты жеңу үшін қажетті күшті алып тастады» деп сенді. 1957 жылы Адамс Тед Линдсейді кәсіподақтарды ұйымдастыру әрекеттеріне байланысты Чикагоға сатты және осы әрекеттерге қатысқан басқа ойыншыларды екінші лигаға жіберді. Кәсіподақтарды ыдырату мақсатымен Адамс Линдсейдің бұрынғы командаластарын сынап айтқаны туралы жалған ақпарат таратты. Адамс сондай-ақ Детройт журналистеріне Линдсейге жылына 25 000 доллар төленетінін көрсеткен жалған келісімшартты көрсетті, ал ол шындығында 12 000 доллар алған. Бұл әрекеттер команданың негізгі ойыншыларының көп бөлігінің қаладан кетуіне және ақырында 1963 жылы Адамстың жұмыстан босатылуына әкелді. Оның бас менеджер ретінде 36 жылдық қызметі НХЛ тарихындағы ең ұзақ мерзімді қызмет етіп табылады. Ол осы жылдардың 31 жылында сынақ мерзімінде болды; 1932 жылдан кейін ол «Уингс» командасымен ешқашан келісімшартқа қол қоймады. «Ред Уингс» командасынан қуылғаннан кейін ол хоккейдегі жоғары лига деңгейінде 46 жылдық үздіксіз қызметін аяқтады. Адамс 1942 жылы даулы жағдайға қатысты, ол жағымсыз пенальти шешіміне наразылық білдірген кезде ашуға беріліп, 1942 жылғы Стэнли кубогы финалының үшінші ойынында төрешіні ұрып жіберді, соның салдарынан финалдағы алғашқы жаттықтырушы болып дисквалификацияланды. 1963 жылы Адамс Орталық хоккей лигасының құрылтайшы президенті болды және 1968 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті.

Soon after his retirement, he became coach and general manager of the second year Detroit Cougars at the suggestion of NHL president Frank Calder. At first, the team struggled under his leadership, making the playoffs only two times in his first five years at the helm. A name change to the Detroit Falcons in 1930 did not improve the team's performance. Detroit's fortunes changed in 1932, when Chicago grain merchant James E. Norris bought the Falcons and renamed them the Detroit Red Wings. Norris gave the Red Wings the financing they needed to become an NHL power. Adams led the team to three Stanley Cups before stepping down in 1947 to concentrate on his duties as general manager. His coaching career tallied 413 wins, 390 losses and 161 ties, including a 52–52–1 coaching record in the playoffs. Most of those wins came without a contract; when Norris bought the team he'd torn up Adams' contract and given him a year on his job on probation and a handshake. As it turned out, one year became 15 years. He was the winningest coach in Red Wings history until Mike Babcock passed him late in the 2013 14 season. By 1947, Adams had built a farm system which produced Alex Delvecchio, Terry Sawchuk, Ted Lindsay, Red Kelly, Sid Abel, and most notably Gordie Howe. It was this core group of players that led the Red Wings to seven straight regular season first place finishes from 1948 to 1955, along with four more Cups—making Adams the only man to have his name on the Stanley Cup as a player, coach and general manager. Adams was known for being wary of letting his teams get complacent, and was not shy about orchestrating blockbuster trades to keep them on their toes—a philosophy which won him the nickname "Trader Jack." His impulse was slightly restrained after Norris died in 1952 and was succeeded by his daughter, Marguerite Norris. She and Adams never got along very well. While she could have summarily fired Adams since he was still without a contract, she did not do so. However, Marguerite was forced to turn over control of the team to her younger brother, Bruce Norris, in 1955 after losing an intrafamily struggle. Bruce voiced full confidence in Adams, and the trading resumed anew. During their seven season run in first place, many thought the Red Wings would rule the league for years to come. However, just days after Bruce took over the presidency, Adams traded away eight players from the 1955 champions. Years later, Howe wrote that Adams' reasoning for the trades still "def(ied) explanation," and argued that the trades opened the door for the Montreal Canadiens to win five Cups in a row (and nine in 14 years). Although the Red Wings remained competitive until the late 1960s, Howe believed the trades "sapped us of the firepower we needed to win another championship." In 1957, Adams traded Ted Lindsay to Chicago because of union organizing efforts and had other players affiliated with the effort sent to the minors. As part of the union busting efforts, Adams spread fake rumours attributing Lindsay as criticizing his former teammates. Adams also showed a fake contract to Detroit reporters, claiming Lindsay was being paid $25,000 per year, when he was being paid $12,000. The efforts resulted in most of the core of this team leaving town and eventually led to Adams being fired in 1963. His 36 year tenure as general manager is the longest in NHL history. He served 31 of those years while still on probation; after 1932 he never signed a contract with the Wings. His ouster from the Red Wings also ended 46 consecutive years at the major league level in hockey. Adams had also been involved in an incident in 1942, when he had an outburst due to his belief of biased penalty calling, which led to a fit of rage and ultimately a referee getting punched in game three of the 1942 Stanley Cup Finals, thus becoming the first coach to be suspended in a Final. In 1963, Adams became founding president of the Central Hockey League, a post he held until his death at his desk in 1968.

Сыйлықтар мен жетістіктер

1918 жылы «Торонто Аренас» және 1927 жылы «Оттава Сенаторлары» командаларымен Стенли кубогын жеңіп алды. 1936, 1937 және 1943 жылдары «Детройт Ред Уингс» командасының бас менеджері және бас жаттықтырушысы ретінде Стенли кубогын жеңіп алды. 1950, 1952, 1954 және 1955 жылдары «Детройт Ред Уингс» командасының бас менеджері ретінде Стенли кубогын жеңіп алды. Оның құрметіне 1974 жылы Джек Адамс сыйлығы тағайындалды, ол Ұлттық хоккей лигасының ең үздік жаттықтырушысына жыл сайын беріледі. 1966 жылы Лестер Патрик кубогының тұңғыш иегері атанды. 1959 жылы Хоккей даңқы залына енгізілді. 1937 және 1943 жылдары бірінші «All Star» командасының жаттықтырушысы, ал 1945 жылы екінші «All Star» командасының жаттықтырушысы болды.