Марк Кроуфорд: Канадалық хоккей жаттықтырушысының мансабы

Кіріспе

Канадалық кәсіби хоккей жаттықтырушысы

Марк Джозеф Джон Кроуфорд (13 ақпан 1961 жылы туған) – канадалық кәсіби хоккей жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Қазіргі уақытта ол Ұлттық лиганың (НЛ) ZSC Lions бас бапкері. Ол Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) «Ванкувер Кэнукс» клубында шабуылшы ретінде ойнады. Кроуфорд 1996 жылы НХЛ-де «Колорадо Аваланч» командасының бас бапкері ретінде Стэнли кубогын жеңіп алды. Ол сонымен қатар «Квебек Нордикс», «Ванкувер Кэнукс», «Лос-Анджелес Кингс», «Даллас Старс» командаларының бас бапкері және «Оттава Сенаторларының» уақытша бас бапкері болды. Ол халықаралық деңгейде де жаттықтырушылық қызмет атқарды, 1998 жылғы Қысқы Олимпиадада Канада құрамасының бас бапкері болды. Кроуфорд Америка хоккей лигасының жылдың жаттықтырушысы атанды және Луис А. Р. Пьерри мемориалдық сыйлығын, сондай-ақ НХЛ-дің жылдың жаттықтырушысы атанды және Джек Адамс сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір

Кроуфорд Онтарио провинциясының Беллвилл қаласында дүниеге келген. Ол кәсіби хоккейші Флойд Кроуфордтың ұлы. Ол Ұлттық хоккей лигасының (NHL) хоккейшілері Боб Кроуфорд пен Лу Кроуфордтың бауыры.

Ойын мансабы

Кроуфорд Квебектің Бас Жігіттер Хоккей Лигасында (QMJHL) «Корнуолл Роялз» командасы сапында үш маусым ойнады. Осы кезеңде команда екі рет қатарынан Мемориал кубогын жеңіп алды және ол команда капитаны болып тағайындалды. Бірақ, қазіргі «Кэнакс» жанкүйерлерінің көпшілігі оны «Кроу» деп біледі, бұл лақап оның команданың бас жаттықтырушысы қызметін атқарган кезінде пайда болған. Барлығында, Кроуфорд NHL карьерасында 176 ойында 19 гол, 31 нәтижелі пас және 50 ұпай жинады, барлығы «Ванкувер» сапында. Халықаралық Хоккей Лигасында «Милуоки Адмиралс» командасымен бір маусым ойнағаннан кейін Кроуфорд кәсіби хоккейші ретінде карьерасын аяқтады.

Бастапқы жаттықтырушылық мансабы

Кроуфорд 1987–88 маусымында Фредериктон командасының ойыншы-көмекші бапкері болып тағайындалды. 1988–89 маусымында Кроуфорд Милуоки Адмиралдарына көмекші бапкер ретінде қосылды. Ол Онтарио хоккей лигасының (OHL) бас бапкері болды, бұл лигада ол бұрын QMJHL-де Корнуолл Роялс сапында ойнаған еді. Корнуоллмен екі маусым өткізгеннен кейін Кроуфорд АХЛ лигасына көшті, ал алғашқы маусымында Сент-Джонс Мейпл Лифс командасымен 1992 жылғы Кальдер Кубогының финалына дейін жетті, бірақ Адирондак Ред Уингс командасына есе жіберді. Келесі маусымда Кроуфорд Луис А. Р. Пьери еске алу сыйлығымен АХЛ лигасының жыл бапкері ретінде марапатталды. 1994–95 маусымында Кроуфорд Квебек Нордикс командасымен НХЛ лигасына енді, ал командасының ойыны жақсарған нәтижесінде ол НХЛ-дің «Жыл бапкері» сыйлығы – Джек Адамс жүлдесін жеңіп алды. Ол – тарихында Джек Адамс жүлдесін жеңген ең жас және алғашқы жаңадан келген НХЛ бапкері. «Аваланш» командасынан кеткенге дейін Кроуфорд 1998 жылғы Олимпиада ойындарында Канада хоккей құрамасының бас бапкері болды, бірақ олар көңіл көншітпейтін төртінші орынды иеленді. Көптеген адамдар оның Чехиямен өткен жартылай финалдағы буллиттер сериясіне кіретін ойыншыларды таңдауына күмән келтірді, олар жеңіліске ұшырады, ал болашақ құрмет залының мүшелері Уэйн Гретцки мен Стив Айзерманды алаңға шығармады.

Ванкувер Канукс

Канададағы "Хоккей түнінде" қысқа уақыт түсіндіруші болып жұмыс істегеннен кейін, франшизаның қайта құру кезеңінде Ванкуверге қосылған Кроуфорд жылдам ойынға және шабуылға баса назар аударатын стильмен "Канукс" командасын табысты маусымдық командаға айналдырды. Бір жарым маусымнан кейін ол Ванкуверді қайтадан плей-оффқа шығарды. Дегенмен, "Канукс" командасы бірінші раундта бұрынғы командасы "Колорадодан" жеңіліс тапты. 2002–03 маусымында Ванкувер Кроуфордтың басшылығымен одан әрі жақсарды және 104 ұпай жинап, франшиза тарихындағы рекордты жаңартты (кейін бұл көрсеткіш жаңартылды). Келесі маусымда олар "Аваланштан" Солтүстік-Батыс дивизионының біріншілігін тартып алды, "Аваланш" Квебек провинциясында ойнаған соңғы маусымынан бері әр маусымда өз дивизионында жеңіске жеткен болатын. Ванкувердің маусымдық табысына қарамастан, Кроуфордтың басшылығымен плей-оффта тек бір серия жеңіске ие болды. 2005–06 маусымында "Канукс" плей-оффқа қатыса алмағандықтан, Кроуфордтың бас бапкер лауазымы 2006 жылдың 25 сәуірінде тоқтатылды. "Канукс" командасында алты жарым маусым жұмыс істеген Кроуфорд 529 ойынға қатысып, 246 жеңіске жетіп, франшиза тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен және ең көп жеңіске жеткен бас бапкер атанды. 2006 жылдың 3 ақпанында Ванкуверде өткізген соңғы ойындарының бірінде ол НХЛ тарихында 400 жеңіске жеткен үшінші жас бас бапкер болды. Оның көрсеткіші – 48 жыл мен 342 күн, бұл көрсеткіштен тек Скотт Боуман мен Глен Сатер озып тұр.

Кейінгі жылдар

Ванкуверден босатылғаннан кейін шамамен бір ай өткен соң Кроуфордты Лос-Анджелес Кингз клубына шақырып алды, бұл команда Кроуфорд алғаш келген кезде Канукс клубының жағдайына ұқсас болды. 2008 жылдың 10 маусымында Кроуфордты Кингз клубы жұмыстан шығарды, бірақ оның алғашқы келісімшартында бір жыл қалған еді. Ол Кингз клубында бар болғаны екі жыл ғана жұмыс істеді, олар бапкерлік лауазымда өзгеріс қажет деп ойлады. Кингз клубында өткізген екі маусымында ол екі рет плей-оффқа ілікпеді. 2008-09 маусымында Кроуфорд «Хоккей түні, Канада» бағдарламасында Марк Лимен бірге ойынды түсіндіріп берді. Лос-Анджелес Кингз клубынан босатылғаннан кейін бір жыл өткен соң, Кроуфордты «Даллас Старс» клубының бас менеджері Джо Ниуэндик бұрынғы бас бапкер Дейв Типпеттің орнына жұмысқа алды. «Старс» клубы Кроуфордты 2011 жылдың 12 сәуірінде, «Старс» клубы «Минесота Уайлд» клубына маусымның соңғы ойынында жеңілгеннен кейін екі күн өткен соң жұмыстан босатты, бұл команданың Батыс конференциясының сегізінші плей-оффқа ілігу мүмкіндігінен айырды. Кроуфордтың қызметі тағы да екі маусымға созылды. 2012 жылдың ортасында Кроуфорд Швейцария Ұлттық лигасының «ZSC Lions» клубының жаңа бапкері болып тағайындалды. 2013-14 маусымында «Арыстан» клубы NLA чемпионатында жеңіске жетті. 2014 жылдың наурыз айында ол екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 2015 жылдың басында Кроуфорд болашақ дұрыс таңдау ойыншысы Аустон Мэтьюсті 2015-16 маусымында «Арыстан» клубы үшін ойнауға көндірді. Кроуфорд 2015 жылғы U18 чемпионатында Мэтьюстің ойынына қатты таң қалды және келісімшарт туралы Мэтьюстің отбасымен және агентімен байланысқа түсті. Кроуфорд «Арыстан» клубын 2016 жылғы Швейцария кубогын жеңуге жетеледі. 2016 жылы келісімшарты аяқталғаннан кейін Кроуфорд «ZSC» клубынан кетті. 2014 жылғы Швейцария чемпионаты мен 2016 жылғы Швейцария кубогын жеңгеннен басқа, ол «Арыстан» клубын 2013-14, 2014-15 және 2015-16 жылдары NLA тұрақты маусым чемпионатының үш титулына жеткізді. 2016 жылдың мамыр айында Гай Бучер жұмысқа алынғаннан кейін Кроуфорд «Оттава Сенаторлары» клубының көмекші бапкері болып тағайындалды. 2019 жылдың 1 наурызында Кроуфорд Гай Бучер жұмыстан босатылғаннан кейін «Сенаторлар» клубының уақытша бас бапкері болды, ол 2018-19 маусымының қалған бөлігінде 7-10-1 көрсеткішті көрсетті. Кейін Д. Дж. Смит 2019-20 маусымында «Сенаторлар» клубының бас бапкері болып тағайындалды. 2019 жылдың 4 маусымында «Чикаго Блэкхокс» клубы Кроуфордты Джереми Коллитонның көмекшісі ретінде жариялады. Коллитон 2021-22 маусымында «Блэкхокс» клубынан босатылды, бірақ Кроуфорд маусымның қалған бөлігінде уақытша бапкер Дерек Кингтің көмекшісі болып қалды. 2022 жылдың мамырында Кроуфордтың келісімшартының бір жылы қалғанда «Блэкхокс» клубы оны босатты. 2022 жылдың желтоқсанында Кроуфорд Швейцарияға және «ZSC Lions» клубына оралды, жұмыстан босатылған бапкер Рикард Грёнборгты алмастырды. 2023 жылдың ақпан айында Кроуфорд Ұлттық лиганың төрешіге гомофобтық сөздер айтқаны туралы тергеуден кейін бір ойынға шеттетілді. 2023-24 маусымында ол Швейцария чемпионатында екінші рет жеңіске жетті.

Nearly one month after being fired by Vancouver, Crawford was hired by the Los Angeles Kings, a team in a similar situation to that of the Canucks when Crawford first joined them. On June 10, 2008, Crawford was fired by the Kings, although he had one year remaining on his initial contract. He lasted only two years with the Kings, who thought a change was necessary in the coaching position. During his two seasons with the Kings, he missed the playoffs both times. During the 2008–09 season, Crawford did colour commentary for Hockey Night in Canada late games alongside play by play announcer Mark Lee. A year after being fired from the Los Angeles Kings, Crawford was hired by Dallas Stars general manager Joe Nieuwendyk to replace previous head coach Dave Tippett. The Stars fired Crawford on April 12, 2011, two days after the Stars' loss to the Minnesota Wild in the last game of the season, which ultimately cost the team the opportunity to capture the eighth playoff berth in the Western Conference. Crawford's tenure again only lasted two seasons. In mid 2012, Crawford was named the new coach of the ZSC Lions of the Swiss National League A, having signed a two year contract. He won the NLA championship with the Lions in the 2013–14 season. In March 2014, he signed a two year contract extension. In early 2015, Crawford was responsible for convincing coveted draft prospect Auston Matthews to sign and play with the Lions for the 2015–16 season. Crawford was awed by Matthews' play during the 2015 U18 Championships and contacted Matthews' family and agent about a contract. Crawford would lead the Lions to winning the 2016 Swiss Cup. Crawford left ZSC when his contract expired in 2016. Besides winning the 2014 Swiss championship and 2016 Swiss Cup, he also guided the Lions to three NLA regular season championship titles, in 2013–14, 2014–15 and 2015–16. In May 2016, following the hiring of Guy Boucher, Crawford was hired as associate coach for the Ottawa Senators. On March 1, 2019, Crawford became the interim head coach of the Senators following the firing of Guy Boucher for the rest of the 2018–19 season going 7–10–1. D. J. Smith was then hired as the Senators head coach for the 2019–20 season. On June, 4, 2019 the Chicago Blackhawks announced Crawford as an assistant coach to Jeremy Colliton. Colliton was fired by the Blackhawks during the 2021–22 season, but Crawford was retained as an assistant to interim coach Derek King for the remained of the season. In May 2022, Crawford was let go by the Blackhawks with a year remaining on his contract. In December 2022, Crawford returned to Switzerland and the ZSC Lions, replacing fired coach Rikard Grönborg. In February 2023, Crawford was suspended for a game after an investigation by the National League into whether he had directed a homophobic slur at a referee. In the 2023–24 season he won the Swiss championship for a second time in his career.

Бас бапкерлік рекорд

Кесте жыл Маусым Плей-офф О Ж Ұ Т ҚТЖ Ұп Орын Ж Ұ Жеңіс% Нәтиже Квебек Нордиктер 1994–95 48 30 13 5 — 65 Солтүстікте 1-ші 2 4 .333 Конференция ширек финалында жеңіліс Колорадо Аваланш 1995–96 82 47 25 10 — 104 Тынық мұхитында 1-ші 16 6 .615 Стэнли кубогы жеңісі Колорадо Аваланш 1996–97 82 49 24 9 — 107 Тынық мұхитында 1-ші 10 7 .588 Конференция финалында жеңіліс Колорадо Аваланш 1997–98 82 39 26 17 — 95 Тынық мұхитында 1-ші 3 4 .429 Конференция ширек финалында жеңіліс Ванкувер Канакс 1998–99 37 8 23 6 — 22 Солтүстік-батыста 4-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Ванкувер Канакс 1999–2000 82 30 29 15 8 83 Солтүстік-батыста 4-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Ванкувер Канакс 2000–01 82 36 28 11 7 90 Солтүстік-батыста 4-ші 0 4 .000 Конференция ширек финалында жеңіліс Ванкувер Канакс 2001–02 82 42 30 7 3 94 Солтүстік-батыста 2-ші 2 4 .333 Конференция ширек финалында жеңіліс Ванкувер Канакс 2002–03 82 45 23 13 1 104 Солтүстік-батыста 2-ші 7 7 .500 Конференция жартылай финалында жеңіліс Ванкувер Канакс 2003–04 82 43 24 10 5 101 Солтүстік-батыста 1-ші 3 4 .429 Конференция ширек финалында жеңіліс Ванкувер Канакс 2005–06 82 42 32 — 8 92 Солтүстік-батыста 4-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Лос-Анджелес Кингз 2006–07 82 27 41 — 14 68 Тынық мұхитында 4-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Лос-Анджелес Кингз 2007–08 82 32 43 — 7 71 Тынық мұхитында 5-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Даллас Старз 2009–10 82 37 31 — 14 88 Тынық мұхитында 5-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Даллас Старз 2010–11 82 42 29 — 11 95 Тынық мұхитында 5-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Оттава Сенаторз 2018–19 18 7 10 — 1 15 Атлантикалық дивизионында 8-ші — — — Плей-оффқа ілікпеді Квебек Нордиктер/Колорадо Аваланш барлығы 294 165 88 41 — 371 — 31 21 .596 4 плей-оффқа қатысу1 Стэнли кубогы жеңісі Ванкувер Канакс барлығы 529 246 189 62 32 583 — 12 19 .387 4 плей-оффқа қатысу Лос-Анджелес Кингз барлығы 164 59 84 — 21 139 — — — — — Даллас Старз барлығы 164 79 60 — 25 183 — — — — — Оттава Сенаторз барлығы 18 7 10 — 1 15 — — — — — НХЛ барлығы 1,169 556 431 103 79 1,294 — 43 40 .518 8 плей-оффқа қатысу1 Стэнли кубогы жеңісі

Team Year Regular season Postseason G W L T OTL Pts Finish W L Win% Result Quebec Nordiques 1994–95 48 30 13 5 — 65 1st in Northeast 2 4 .333 Lost in Conference quarterfinals Colorado Avalanche 1995–96 82 47 25 10 — 104 1st in Pacific 16 6 .615 Won Stanley Cup Colorado Avalanche 1996–97 82 49 24 9 — 107 1st in Pacific 10 7 .588 Lost in Conference finals Colorado Avalanche 1997–98 82 39 26 17 — 95 1st in Pacific 3 4 .429 Lost in Conference quarterfinals Vancouver Canucks 1998–99 37 8 23 6 — 22 4th in Northwest — — — Missed playoffs Vancouver Canucks 1999–2000 82 30 29 15 8 83 4th in Northwest — — — Missed playoffs Vancouver Canucks 2000–01 82 36 28 11 7 90 4th in Northwest 0 4 .000 Lost in Conference quarterfinals Vancouver Canucks 2001–02 82 42 30 7 3 94 2nd in Northwest 2 4 .333 Lost in Conference quarterfinals Vancouver Canucks 2002–03 82 45 23 13 1 104 2nd in Northwest 7 7 .500 Lost in Conference semifinals Vancouver Canucks 2003–04 82 43 24 10 5 101 1st in Northwest 3 4 .429 Lost in Conference quarterfinals Vancouver Canucks 2005–06 82 42 32 — 8 92 4th in Northwest — — — Missed playoffs Los Angeles Kings 2006–07 82 27 41 — 14 68 4th in Pacific — — — Missed playoffs Los Angeles Kings 2007–08 82 32 43 — 7 71 5th in Pacific — — — Missed playoffs Dallas Stars 2009–10 82 37 31 — 14 88 5th in Pacific — — — Missed playoffs Dallas Stars 2010–11 82 42 29 — 11 95 5th in Pacific — — — Missed playoffs Ottawa Senators 2018–19 18 7 10 — 1 15 8th in Atlantic — — — Missed playoffs Quebec Nordiques/Colorado Avalanche totals 294 165 88 41 — 371 — 31 21 .596 4 playoff appearances1 Stanley Cup win Vancouver Canucks totals 529 246 189 62 32 583 — 12 19 .387 4 playoff appearances Los Angeles Kings totals 164 59 84 — 21 139 — — — — — Dallas Stars totals 164 79 60 — 25 183 — — — — — Ottawa Senators totals 18 7 10 — 1 15 — — — — — NHL totals 1,169 556 431 103 79 1,294 — 43 40 .518 8 playoff appearances1 Stanley Cup win

Мур оқиғасы

2004 жылдың 16 ақпанында, Кроуфорд Ванкувер командасының бас жаттықтырушысы болған кезде, Колорадо ойыншысы Стив Мур Ванкувер капитаны Маркус Наслундты күмәнді соққымен жарақаттады. Ойын кезінде ешқандай айыппұл салынбады, ал НХЛ кейіннен оқиғаны қарап, айыппұл салу қажет емес деп шешті. Дегенмен, Кроуфорд оқиғаға және НХЛ-дің ден қоймауына қатысты ашық түрде пікір білдірді. 2004 жылдың 8 наурызында Колорадоға қарсы өткен кезекті ойында Тод Бертуцци Мурды артынан ұстап, соққы беріп, мұзға құлатты, нәтижесінде Мур үш омыртқасын сындырып, бетінде көптеген жарақаттар алды, бұл оның карьерасын аяқтауға мәжбүр етті. Колорадо ойыншысының сөзіне сүйенсек, Кроуфорд оқиға болған кезде оған күліп, оқиғадан кейін көп сынға ұшырады. Кроуфорд, Бертуцци және «Канукс» ұйымы Мурдың 19 миллионнан астам АҚШ долларын талап еткен сот ісінде айыпталушылар ретінде көрсетілді. Сотта 16 ақпандағы оқиғадан кейін Кроуфорд өз ойыншыларын кек алуға шақырғаны, бұл Мурдың жарақаттануына себеп болғаны айтылды. Атап айтқанда, Мур Кроуфорд, Бертуцци және бұрынғы бас менеджер Брайан Берк «16 ақпандағы ойында Наслунд алған жарақаттар үшін Мурға болашақта шабуыл жасау, ұрып-соғу және жарақат келтіру туралы заңсыз жоспар мен келісімге» келгенін мәлімдеді. НХЛ «осы оқиғаға әкеп соққан жағдайды болдырмағаны үшін» «Канукс» командасына 250 000 АҚШ доллары айыппұл салды. 2014 жылы сотқа жақындаған кезде Мур өтеу талабын 68 миллион долларға дейін көбейтті. 2014 жылдың тамызында тараптардың барлығы құпия келісімге келді, соның нәтижесінде сот ісі аяқталды.

Ойыншыларды қорлау және кешірім сұрау

2019 жылдың желтоқсанында Кроуфордтың бұрынғы шақырылған ойыншылары, Брент Сопель, Патрик О'Салливан, Гарольд Дрюкен және Шон Эйвери зұлымдыққа қатысты оқиғаларын жария етті. Сопель "ешқандай адамға немесе ұйымға қарсы айыптау тағу мақсатым жоқ" екенін айтты, ал Эйвери де Кроуфордты қолдады. Содан кейін Кроуфорд зұлымдыққа ұшырағанын айтқан бұрынғы ойыншыларынан кешірім сұрады.