Кіріспе

Канадалық хоккей жаттықтырушысы, зейнеткерліктегі НХЛ жаттықтырушысы Уильям Скотт Боуман (18 қыркүйек 1933 жылы туған) – Канаданың Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) бұрынғы бас жаттықтырушысы. Ол лига тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушы, тұрақты маусымда 1244 жеңіс және Стэнли кубогы плей-оффтарында 223 жеңіс алып, барлық уақыттағы екінші орында (Жан Беливудың он жеті жеңісінен кейін) тұр. Ол Стэнли кубогын ойыншы, жаттықтырушы немесе басшы ретінде 14 рет жеңіп алған. Боуман «Сент-Луис Блюз», «Монреаль Канадиенс», «Буффало Сэйбрз», «Питтсбург Пингвинс» және «Детройт Ред Уингс» командаларын жаттықтырған. Соңғы рет ол 2022 жылдың шілдесінде қызметтен кеткенге дейін «Чикаго Блэкхокс» хоккей операцияларының аға кеңесшісі болды. Боуманды НХЛ тарихындағы ең ұлы жаттықтырушы деп есептейді. Бас жаттықтырушы ретінде Боуман рекордтық тоғыз рет Стэнли кубогын жеңіп алды: бес рет «Канадиенс» (1973, 1976, 1977, 1978 және 1979), бір рет «Пингвинс» (1992) және үш рет «Ред Уингс» (1997, 1998 және 2002) сапында. Ол сондай-ақ ұйым басшылығында бес рет Стэнли кубогын жеңіп алды. 1991 жылы «Пингвинс» командасы үшін ойыншы дамыту директоры, 2008 жылы «Детройт Ред Уингс» кеңесшісі, ал 2010, 2013 және 2015 жылдары «Чикаго Блэкхокс» хоккей операцияларының аға кеңесшісі болды. Боуман – үш команданы Стэнли кубогына жеңіске жеткізген жалғыз НХЛ жаттықтырушысы. Боуман 1977 және 1996 жылдары Джек Адамс сыйлығын жеңіп алды. 1976–77 маусымда ол рекордтық 60 ойын жеңіп, өткен жылы көрсеткен 58 жеңістік көрсеткішін жаңартты. 1995–1996 маусымда ол өзінің бұрынғы көрсеткішін тағы да жаңартты – 62 жеңіс. 1976–77 маусымдағы сегіз жеңілісі – қазіргі кездегі ең аз жеңіліс көрсеткіші. Оның командалары Стэнли кубогы финалына 13 рет, ал жартылай финалға 16 рет шықты.

Мансап

Боуман жастар хоккей лигасында ойнады, бірақ Жан Гай Талботтың шабуылынан бас сүйегі сынып, оның ойыншылық карьерасы аяқталды. Боуман 1956 жылы Квебек жастар хоккей лигасындағы Оттава Халл Канадцы командасында бас жаттықтырушы Сэм Поллоктың көмекшісі ретінде жаттықтырушылық қызметін бастады. Келесі маусымда бас жаттықтырушы болған Боуманның командасы 1958 жылғы Мемориал кубогын жеңіп алды. Одан кейін ол Монреаль Канадиендерінің жастар командасы – Онтарио хоккей лигасының (OHA) Питерборо Питес клубымен жұмыс істеуге көшті.

Сент-Луис блюздері

Боуман 1967 жылы NHL-ге көшіп, кеңейтілген «Сент-Луис Блюз» командасына бас менеджер және бас жаттықтырушы Линн Патриктің көмекшісі ретінде қосылды. Алайда, маусым баяу басталғаннан кейін Патрик жаттықтырушы қызметінен бас тартты, және Боуман 34 жасында оның орнына келді. «Блюз» командасы құрылған алғашқы үш жылында Батыс конференциясының (кеңейтілген командалар арасындағы) чемпионы ретінде Стэнли кубогы финалына шықты. 1968 жылғы жазда Патрик бас менеджерліктен бас тарғаннан кейін Боуман бас менеджер міндетін өз мойнына алды. Боуман 1970–71 маусымның соңына дейін «Сент-Луис» командасында қалды, бірақ команда иелерімен болған дауға байланысты кетіп қалды.

Монреаль канадиандары

Содан кейін Боуман «Монреаль Канадиенс» клубына бас бапкер ретінде қосылды. «Канадиенс» чемпиондық атаваны қорғап тұрғанмен, Ал МакНейл команданың ағылшын тілді ойыншыларын жақсы көретініне байланысты бас бапкер қызметінен босатылды. Боуман ағылшын және француз тілдерін мүжіл білуі себепті жұмысқа алынды. Оның командасы 1972 жылы плей-оффтың бірінші турында жеңіліп, 1973 жылы Стэнли кубогын жеңіп алды. «Канадиенс» келесі екі маусымда плей-оффқа қатысты, бірақ бірінші және үшінші турларда жеңіліске ұшырады, ал қарсыласы «Филадельфия Флайерс» Стэнли кубогын жеңді. 1976-1979 жылдары Боуман Гай Лафлер, Стив Шатт, Ларри Робинсон және Кен Драйден сияқты талантты ойыншылары бар «Канадиенс» командасымен қатарынан төрт рет Стэнли кубогын жеңіп алды. Боуманның командасы оның басқаруымен өткен сегіз маусымның әрқайсысында кем дегенде 45 ойын жеңді. Дегенмен, клуб басшылығымен келіспеушіліктер туындағаннан кейін Боуман 1978-1979 маусымынан кейін қызметтен кетті. Келіспеушілікке себеп – 1978 жылы Сэм Поллок зейнеткерлікке шыққаннан кейін клубтың жаңа бас менеджері лауазымына оны тағайындамай, Ирвинг Грундманды тағайындауы болды. Боуман мен бірнеше маңызды ойыншылар команданы тастап кеткеннен кейін «Канадиенс» клубының алтын дәуірі аяқталды. Боуман «Канадиенс» тарихында жеңістер саны және жеңіс көрсеткіші бойынша Тоу Блейктен кейін екінші орында тұрады. Боуман мен бас менеджер Сэм Поллок бірге «Канадиенс» клубының алтын дәуірін жасады, сонымен қатар олардың көптеген ойыншылары өз командаларында сәтті бапкерлік және басқарушылық қызметтер атқарды.

Буффало Сэбрес

1979-80 жылғы маусымда Боуман «Баффало Сэбрс» командасына жаттықтырушы және бас менеджер ретінде келді. 1987 жылға дейін команданың бас менеджері қызметін атқарды, сондай-ақ үш рет жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол жаттықтырушылық карьерасында тұңғыш рет 1985-86 жылғы маусымда плей-оффқа қатыса алмады. Боуман команданы тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушы ретінде тастап кетті, бірақ кейін Линди Рафф осы көрсеткішін арттырды. Боуман «Сэбрс» командасына олардың жұлдыздары қартайған кезде қосылды. Оның басшылығымен «Сэбрс» көптеген жылдар бойы бәсекеге қабілетті болды, алайда Монреальдегідей күшті команда құра алмайды. Боуман 1986-87 жылғы маусымда отставкаға шықты, ал оның орнына 12 ойыннан кейін Джерри Михан келді. Кейін ол CBC телеарнасының «Хоккей түні» бағдарламасында түс комментаторы болып жұмыс істеді, көбінесе Дон Виттменмен бірге.

Питтсбургтің пингвиндері

1990 жылы ол «Питтсбург Пингвинз» командасының ойыншылар құрамын басқарушы директоры болды және 1991 жылы құрылысшы ретінде Хоккей даңқы залына енгізілді. Жазда «Пингвинз» командасымен Стэнли кубогын жеңіп алған Боб Джонсонға мидың қатерлі ісігі диагнозы қойылды, ол қызметтен кетуге мәжбүр болды және 1991 жылдың 26 қарашасында қайтыс болды. Боуман команданың бас жаттықтырушысы болды. Боуман басшылығымен «Пингвинз» Джонсонға арналған маусымда Стэнли кубогын қайта жеңіп алды. Келесі маусымда «Пингвинз» франшиза тарихында алғаш рет 100 ұпай жинап, лигадағы ең жақсы нәтиже көрсетті. Боуман басқарған 1992–93 жылғы «Пингвинз» командасы тұрақты чемпионатта қатарынан 17 жеңіс тіркеп, NHL рекордын жаңартты. Олардың 119 ұпайы әлі күнге дейін клубтың рекорды болып табылады. Плей-оффта «Пингвинз» командасы Патрик дивизионының финалында «Нью-Йорк Айлендерс» командасынан жеңіліп қалды, осы команданы бұрын Боуманмен «Блюз» клубында ойнаған Аль Арбур жаттықтырды. Питтсбургте бас жаттықтырушы болып екі маусым жұмыс істегеннен кейін, клуб оған ұзақ мерзімді келісімшарт ұсынды. Алайда, ол олардың алғашқы ұсынысына қызығушылық танытпағанын мәлімдеді, бұл ұсыныс жұртқа жарияланбады, сондықтан клуб одан бас тартты. «Бізге осы команданы жаттықтыруға ниетті адамды табу керек», – деді «Пингвинз» командасының иесі Говард Болдуин. «Скотти басқа мүмкіндіктерді қарастырып жатқаны анық».

Детройт Ред Уингз

1993–94 жылдары Боуман «Детройт Ред Уингс» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды және оларды Батыс конференциясында бірінші орынға жеткізді. Алайда, оның командасы алғашқы раундта жас «Сан-Хосе Шаркс» командасынан жеңіліс тапты. Әңгімеге сүйенсек, Боуман «Сан-Хосе Арена» аренасының лабиринт тәрізді дәліздерінде жоғалған, екі рет бөлмелерге құлыпталып, көмекке мұқтаж болған. 1995 жылы «Ред Уингс» 29 жылдан кейін алғаш рет «Стэнли Кубогы» финалына өтті, бірақ «Нью-Джерси Девилз» командасынан төрт ойында жеңіліс көріп, кубоктан қағылды. 1995–96 маусымында ол рекордтық 62 ойын жеңіп алды. Дегенмен, Батыс конференциясының финалында «Колорадо Аваланш» командасына есе жіберді. 1997 жылғы плей-оффта Боуман командасын «Филадельфия Флайерс» клубын 4:0 есебімен жеңіп, 42 жылдан кейін алғашқы «Стэнли Кубогына» жеткізді. «Ред Уингс» келесі маусымда (1998) «Вашингтон Капиталз» командасын 4 ойында жеңіп, бұл жетістікті қайталады. 1999 және 2000 жылдары олар Батыс конференциясының жартылай финалында «Колорадо Аваланш» командасына ұтылып, 2001 жылы бірінші раундта «Лос-Анджелес Кингс» командасынан іріңді. Боуман 2002 жылдың ақпан айында маусым соңында зейнетке шығатынын мәлімдеді және «Ред Уингс» командасы «Каролина Харрикейнз» клубын 4:1 есебімен жеңіп, «Стэнли Кубогын» ұтып алып, жеңіспен зейнетке шықты. Кубокты табыстау кезінде Боуман кубокпен бірге айналу үшін ескі шанасын киді. Одан кейін ол бас жаттықтырушылық қызметтен зейнетке шығуын ресми түрде жариялады. Зейнетке шыққан кезде ол «Ред Уингс» командасының барлық уақыттағы ең көп жеңіс тіркеген жаттықтырушылары тізімінде Джек Адамстан кейін екінші орында тұрды. Қазіргі таңда Адамс және Майк Бэбкоктан кейін үшінші орында. Боуман 2002 жылы Уэйн Гретцки атындағы халықаралық сыйлықты иеленді.

Канада құрамасы

Боуман карьерасында халықаралық деңгейде Канаданың ерлер ұлттық хоккей құрамасын екі рет жаттықтырды. 1976 жылғы Канада кубогында оның командасы Чехословакияны жеңіп алтын медаль алды, ал 1981 жылғы Канада кубогында КСРО-ға қарсы күміс медаль жеңіп алды.

Зейнеткерлік

2003 жылы Боуман Канаданың Атақ-даңқ аллеясына енгізілді. 2002 жылы баптық қызметтен қанағаттанғаннан кейін Боуман Red Wings командасының арнайы кеңесшісі болып жұмыс істеді. 2007 жылдың 3 тамызында Боуманға Торонто Мейпл Лифс клубының президенті лауазымы ұсынылғандығы хабарланды. Кейін Боуман 2008 жылдың 12 қаңтарында «Хоккей түні» бағдарламасында сұхбат беріп, ол жұмысты қабылдауға өте жақын болғанын, бірақ Maple Leaf Sports & Entertainment Ltd. (MLSE) бас директоры Ричард Педди одан бас тартқанын растады. 2008 жылдың шілдесінде ол өзінің ұлы Стэн Боуменмен бірге жұмыс істеу үшін Чикаго Блэкхокс командасының хоккей операциялары жөніндегі аға кеңесшісі лауазымына тағайындалды. 2010 жылы «Блэкхокс» командасының Стэнли кубогын жеңіп алуы Боуманға баптық және командалық басқару қызметін қоса алғанда 12-ші Стэнли кубогын сыйлады, ал «Блэкхокс» командасының 2013 және 2015 жылғы Стэнли кубогын жеңіп алуы Боуман үшін тиісінше 13-ші және 14-ші жеңіс болды. Боуман 2022 жылдың 1 шілдесінде Чикагодағы кеңесші қызметінен кетіп, «әрі қарай жылжу уақыты келді» деді. 2012 жылы ол «баптық және ұстаздық қызметі арқылы хоккейге қосқан үлесі үшін» Канада орденінің офицері атанды. 2017 жылдың 8 ақпанында Боуманның 19 маусымда өтетін салтанатта Канада хоккей орденінің сыйлығын алатыны жарияланды.

Жеке өмір

2018 жылдың қаңтарында Боуман Флорида штатының Сарасота қаласында тұрып, Чикаго Блэкхокс хоккей операцияларының аға кеңесшісі ретінде Тампа Бей Лайтнинг командасының өз алаңындағы барлық ойындарына қатысты. Бұл қызметті оның ұлы Стэн Боуман 2021 жылдың 26 қазанына дейін басқарды, содан кейін ол «Блэкхокс» ұйымынан кетті.