Кіріспе

Мұз хоккей командасын басқаруға жауапты адам – мұз хоккейіндегі жаттықтырушы, ол ойындар мен жаттығулар барысында команданы басқарады, стратегияны дайындайды және қандай ойыншылардың ойынға қатысатынын шешеді.

Рөл

Әрбір ойынға үлкен мән берілгендіктен, жаттықтырушы өткен ойындарды талдап, алдағы ойындарға дайындалады. Команданың қандай хоккей стилінде ойнауын анықтауда жаттықтырушылардың рөлі маңызды. Кәсіби деңгейде жеңіске жету басты мақсат болса, жасөспірімдер хоккейінде оқытуға көбірек мән беріледі. Жаттықтырушының нақты міндеттері оның қызмет ететін деңгейіне қарай өзгеріп отырады. Мысалы, кәсіби деңгейде жаттықтырушы, әсіресе бас жаттықтырушы, бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс істеу дағдысын меңгеруі керек. Спортта тәжірибелі жаттықтырушының міндеті оқытудан асып түседі. Позициялық немесе дағдылық жаттықтырушылар, мысалы қақпашыларға арналған немесе коньки тебуді дамыту бойынша жаттықтырушылар болады. Көмекші жаттықтырушыларға бейнежазбаны талдаушы жаттықтырушылар және дене шынықтыру мен күштік дайындық жаттықтырушылары кіреді. Кәсіби жаттықтырушылар штабына бірнеше көмекші жаттықтырушы және кейде аға көмекші жаттықтырушы кіреді. Аға көмекші жаттықтырушы – бұл қалыпты көмекші жаттықтырушыдан бір саты жоғары, ал бас жаттықтырушыдан бір саты төмен тұрады.

Жастар хоккейі

Жастар хоккейіне жаттықтырушының рөлі – мұғалім, мотиватор, ұйымдастырушы, тыңдаушы және тәртіп сақтаушы. Бұдан өзге, жастар хоккейіне жаттықтырушы атқаратын көптеген міндеттері бар. Олардың кейбіреулері: жеңілдетуші, көрсетуші, бағалаушы, қолдаушы және жоспарлаушы. Жастар хоккейін баптауда стратегиялық және тактикалық дағдылар қажет болғанымен, қатысушыларға ойынның негізгі дағдыларын және ережелерін үйрету, көңілді және қауіпсіз орта жасау, мінез-құлықты қалыптастыру, дене тәрбиесін дамыту және позитивті қарым-қатынас жасау мүмкіндігі де қосымша жауапкершілік болып табылады. Жастар жаттықтырушылары жастардың спортқа деген қызығушылығы мен оны жалғастыру ниетіне әсер етеді. Бұл әсер жаттықтырушының мақсаттары, құндылықтары, көзқарасы және мінез-құлқы арқылы іске асырылады.

Коучингке дайындық

Америка Құрама Штаттарында мұз үстінде жаттықтырушылық қызмет атқару үшін, жаттықтырушылар USA Hockey ұйымы санкциялаған сертификаттау курсын және жас санатына сәйкес модульдерді аяқтауы тиіс, содан кейін USA Hockey-ге тіркелуі керек. Сертификаттау бойынша жаттықтырушыларға арналған оқу семинарлары елдің әртүрлі аймақтарында, аудандар бойынша ұйымдастырылады. Жаттықтырушыларды дамытудың жалғыз жолы ресми жаттықтыру білім беру бағдарламалары емес. Ойын тәжірибесі, тәлімгерлік және басқа жаттықтырушылармен пікір алмасу сияқты басқа да оқу мүмкіндіктері де маңызды рөл атқарады.

Ойын жоспары

Коуч алдымен жеке дағдыларды дамытуға көңіл бөлуі керек. Жеке дағдыларды жарысқа қатысуға назар бұрудан бұрын толық меңгеру қажет. Ойыншылар командада сәтті болу үшін коньки тебу, шайбамен жұмыс істеу, пас беру және доп соғу дағдыларын жетілдіруі керек. Әрбір ойыншының жеке дағдыларын дамыту – жарыс жағдайларында өркендеудің негізі және ең маңыздысы.