Кіріспе

Inferno – Bell Labs-те басталып, қазір Vita Nuova Holdings компаниясы MIT лицензиясы бойынша ашық кодты бағдарламалық жасақтама ретінде әзірлеп, қолдап келе жатқан таратылған операциялық жүйе. Inferno ядросы виртуалды машинаны, оқиға барысында компиляциялаушыны, жоспарлаушыны, құрылғыларды, протокол жиынтықтарын, әр процестің файлдық атау кеңістігі үшін кеңістік бағалаушысын және файлдық жүйе иерархиясының түбірін қамтиды. Ядроға сондай-ақ виртуалды операциялық жүйенің интерфейстерін ұсынатын бірнеше модульдер кіреді, мысалы, жүйелік шақырулар, графика, қауіпсіздік және математика модульдері. Inferno-ны таныстырған Bell Labs Technical Journal мақаласында ОС-тің портативтілігі мен әмбебаптығының бірнеше өлшемдері келтірілген:

Процессорлар бойынша портативтілік: қазіргі уақытта ARM, SGI MIPS, HP PA RISC, IBM PowerPC, Sun SPARC және Intel x86 архитектураларында жұмыс істейді және басқа архитектураларға оңай көшіріледі. Орталар бойынша портативтілік: ол кішкентай терминалдарда жеке операциялық жүйе ретінде, сондай-ақ Bell Plan 9, MS Windows NT, Windows 95 және Unix (SGI Irix, Sun Solaris, FreeBSD, Apple Mac OS X, Linux, IBM AIX, HP UX, Digital Tru64) жүйелерінде пайдаланушы бағдарламасы ретінде жұмыс істейді. Барлық осы орталарда Inferno бағдарламалары бірдей интерфейсті көреді. Таратылған архитектура: бірдей орта пайдаланушының терминалында да, серверде де құрылады, және әрқайсысы екіншісінің ресурстарын (мысалы, қосылған I/O құрылғыларын немесе желілерін) импорттай алады. Орындалу кезіндегі жүйенің байланыс құралдарының көмегімен бағдарламаларды клиент пен сервер арасында оңай (тіпті динамикалық түрде) бөлуге болады. Ең төменгі аппараттық талаптар: ол 1 МБ жадысы бар машиналарда пайдалы бағдарламаларды жеке-жеке іске қосады және жадты бейнелеу аппараттық құрылғысын қажет етпейді. Портативті бағдарламалар: Inferno бағдарламалары Limbo қауіпсіз тілінде жазылған және Dis байт-кодына компиляцияланады, оны барлық Inferno платформаларында өзгеріссіз іске қосуға болады. Динамикалық бейімделу: бағдарламалар, қолда бар аппараттық немесе басқа ресурстарға байланысты, белгілі бір функцияны орындау үшін әртүрлі бағдарлама модульдерін жүктей алады. Мысалы, бейнеойнатқыш бірнеше түрлі декодер модульдерінің кез келгенін пайдалана алады. Бұл дизайндық шешімдер мазмұн мен қызмет провайдерлерін мазмұн жеткізілетін әртүрлі аппараттық, бағдарламалық қамтамасыз ету және желілердің егжей-тегжейлерінен босататын стандартты интерфейстерді ұсынуға бағытталған.

Ерекшеліктері

Inferno бағдарламалары әртүрлі аппараттық жабдықтарда, желілерде және орталарда қолданылуға қолайлы. Ол Dis деп аталатын виртуалды машинаны анықтайды, оны кез келген нақты машинада жүзеге асыруға болады, Limbo тілін қамтамасыз етеді, ол портативті байт-кодқа компиляцияланатын қауіпсіз тіл, және, ең маңыздысы, Inferno аппараттық құрылғыда немесе басқа операциялық жүйенің үстінде пайдаланушы бағдарламасы ретінде жұмыс істесе де, бірдей интерфейстерді ұсынатын виртуалды операциялық жүйені қамтиды. Styx деп аталатын байланыс протоколы жергілікті және қашықтағы ресурстарға біркелкі қол жеткізу үшін қолданылады, бағдарламалар оны стандартты файл операцияларын – ашу, оқу, жазу және жабу – шақыру арқылы пайдаланады. Inferno төртінші нұсқасынан бастап, Styx 9P протоколының 9P2000 ең жаңа нұсқасымен сәйкес келеді. Inferno командаларының көпшілігі сол аттас Unix командаларына өте ұқсас.

Тарих

Inferno — Bell Labs-тің 9-жоспарының ұрпағы, және ядрода, әсіресе құрылғылар мен Styx/9P2000 протоколы бойынша көптеген дизайн тұжырымдамалары мен тіпті бастапқы кодты бөліседі. Inferno, Plan 9 жүйесі сияқты, Bell Labs-тің Unix мұрасын және Unix философиясын ұстанады. Inferno-дағы көптеген командалық қатар құралдары Limbo-ға аударған 9-жоспар құралдары болды. 1990 жылдардың ортасында 9-жоспарды дамыту Inferno пайдасына тоқтатылды. Жаңа жүйенің бар екендігін Деннис Ричи 1996 жылдың басында, жүйеге бір жылға жетпеген уақыт жұмсалғаннан кейін жариялады, және сол жылы Java-ға қарсылас ретінде таныстырды. Сонымен қатар, Bell Labs компаниясының бас компаниясы AT&T, Sun Microsystems компаниясынан Java технологиясына лицензия алды. 1997 жылдың наурыз-сәуір айларында IEEE Internet Computing журналы Inferno желілік бағдарламалық жасақтамасы туралы жарнама жариялады. Онда түрлі құрылғылардың Интернет, телекоммуникациялар және LAN желілері сияқты «барлық желілер» арқылы байланыса алатыны айтылды. Жарнамада бейне ойындардың компьютерлермен сөйлесе алатыны, суретте PlayStation көрсетілгені, ұялы телефондар электрондық поштаға қол жеткізе алатыны және дауыстық хабарламаны теледидар арқылы алуға болатыны көрсетілді. Lucent компаниясы Inferno-ны кемінде екі ішкі өнімде пайдаланды: Lucent VPN Firewall Brick және Lucent Pathstar телефондық коммутаторы. Олар бастапқыда Inferno-ның бастапқы код лицензиясын сатуға тырысты, бірақ сатып алушылардың саны аз болды. Lucent маркетингке жеткілікті көңіл бөлмеді және Интернеттің және Inferno-ның онымен байланысының маңыздылығын түсінбеді. Сол кезде Sun Microsystems өзінің Java бағдарламалау тілін белсенді түрде сатуда болды, ол ұқсас нарықты мақсат тұтып, веб-браузерлерде жұмыс істейтін және сол кезде танымал болған объектіге бағытталған тілдерге деген сұранысты қанағаттандыратын ұқсас технологияны ұсынды. Lucent Sun компаниясынан Java лицензиясын алып, барлық Inferno құрылғылары Java-да жұмыс істейтінін мәлімдеді. Осы мақсатта Java байт-кодын Dis байт-кодына аударатын аудармашы жасалды. Алайда Inferno әлі де клиенттер таба алмады. Inferno бизнес-бөлімі үш жылдан кейін жабылып, Vita Nuova Holdings компаниясына сатылды. Vita Nuova дамытуды жалғастырды және толық жүйеге коммерциялық лицензиялар ұсынды, сонымен қатар ядро мен VM-нен басқа жүйенің барлық бөліктеріне тегін жүктеулер мен лицензиялар (GPL-мен үйлесімсіз) ұсынды. Олар бағдарламалық жасақтаманы жаңа аппараттық құралдарға көшіріп, таратылған қосымшаларға назар аударды. Ақырында Vita Nuova 4-ші басылымын кең таралған ашық бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы бойынша шығарды, ал 2021 жылы барлық басылымдарды негізінен MIT лицензиясы бойынша қайта лицензиялады. Vita Nuova басқа браузерлерге арналған плагиндер әзірленуде екенін айтты, бірақ олар ешқашан жарияланбады. Inferno сонымен қатар Openmoko, Nintendo DS, SheevaPlug және Android платформаларына көшірілді.

Тарату

Inferno 4-ші басылымы 2005 жылдың басында ақысыз бағдарламалық қамтамасы ретінде жарық көрді. Нақтырақ айтқанда, ол екі түрлі лицензия бойынша ұсынылды. Пайдаланушылар оны ақысыз бағдарламалық қамтамасы лицензиялары жиынтығы бойынша немесе коммерциялық лицензия бойынша алуға мүмкіндік алды. Ақысыз бағдарламалық қамтамасы лицензиясы бойынша жүйенің әртүрлі бөліктері әртүрлі лицензиялармен қамтылды, олардың ішінде GNU General Public License, GNU Lesser General Public License, Lucent Public License және MIT License болды, Bigelow және Holmes компанияларынан алынған қаріптерді қоспағанда. 2021 жылдың наурыз айында барлық нұсқалар негізінен MIT лицензиясы бойынша қайта лицензияланды.