Кіріспе

Ньютон Диль Бейкер-кіші (1871–1937) – американдық саясаткер (1871–1937).

Ньютон Диль Бейкер-кіші (3 желтоқсан, 1871 – 25 желтоқсан, 1937) – американдық заңгер, георгист, саясаткер және мемлекеттік қызметкер. Ол 1912 жылдан 1915 жылға дейін Огайо штатының Кливленд қаласының 37-ші мэрі болды. 1916 жылдан 1921 жылға дейін АҚШ Соғыс министрі ретінде Бейкер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясының басшылығын жүзеге асырды. Батыс Вирджиния штатының Мартинсбург қаласында туған Бейкер Вашингтон және Ли университетінің заң мектебін бітіргеннен кейін Кливлендте заңгерлік тәжірибесін ашты. Ол демократтар партиясының прогрессивті өкілі және қала әкімі Том Л. Джонсонның жақтасы болды. Бейкер 1901 жылдан 1909 жылға дейін Кливленд қаласының қалалық заңгері қызметін атқарды, ал 1912 жылы қала әкімі болып сайланды. Әкім ретінде ол қоғамдық көлікті реформалауға, ауруханаларды жақсартуға және қаланы көркейтуге ұмтылды. Бейкер 1912 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда Вудро Вильсонды қолдады, Вильсонға Огайо делегациясының дауысын алуға көмектесті. Президенттік лауазымнан кеткеннен кейін Бейкер президент Вильсонның Соғыс министрі лауазымына тағайындалды. Ол Вильсон кабинетіндегі бірнеше белгілі георгистердің бірі болды. Бейкер АҚШ әскерінің Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуын басқарды. Ол генерал Джон Дж. Першингті Америка экспедициялық күштерінің қолбасшысы етіп таңдады және олардың тәуелсіз бөлім ретінде әрекет етуін қатыстырды. 1921 жылы ол лауазымынан кетіп, өзі бірлесіп құрған БейкерХостетлер заң фирмасына оралды. Ол «Евклид ауылына қарсы Амблер риэлти компаниясы» ісінде адвокат болды, бұл іс аймақтық бөлу заңдарының конституциялық екендігін бекіткен маңызды сот шешімі болды. Ол Ұлттар Лигасының белсенді жақтасы болды және 1920 жылдары Американың Лигаға қатысуын қолдады. 1928 жылдан бастап ол Тұрақты төрелік сотының мүшесі болды. 1932 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияда президенттікке үміткер болды, бірақ конвенция Франклин Д. Рузвельтті таңдады.

Алғашқы жылдар

Ньютон Диль Бейкер 1871 жылғы 3 желтоқсанда Батыс Вирджиния штатының Мартинсбург қаласында Ньютон Диль Бейкер аға мен Мэри Энн (Дюкахерт) Бейкердің ұлы болып дүниеге келді. Бейкердің әкесі Конфедерация армиясына қосылып, кавалерияда қызмет еткен, жараланып, солтүстік армиясының тұтқынына айналған. Ал әкесінің әкесі, Элиас Бейкер, адал одақтас болған. 1865 жылы үйіне оралғаннан кейін ол Мэриленд университетінің медицина мектебін бітіріп, 1906 жылы қайтыс болғанға дейін Мартинсбургте дәрігер болып жұмыс істеді. Бейкер Мартинсбургтегі ауылдық мектептерде екінші сыныпқа дейін оқыды, ал дайындық курсын Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Епископтық орта мектепте аяқтады. 1892 жылы Бейкер Джонс Хопкинс университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, онда ол Phi Gamma Delta студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Ол сол кезде қонақ профессор болған Вудро Вильсонның лекцияларын тыңдады. 1894 жылы ол Мартинсбургте заң практикасын ашуға бір жыл тырысты, содан кейін пошта министрі Уильям Л. Вильсонның жеке хатшысы болды. Ол Вильсонға қалалық коммуналдық монополияларға, мысалы, Марк Ханнаға тиесілі Кливленд электр теміржолы компаниясына қарсы күресте көмектесті, бұл Бейкерді Кливленд тұрғындары арасында танымал етті. Қалалық шенеунік ретінде Бейкердің басты назарында Кливлендке электр энергиясын жеткізу (ол қалалық жарық станциясын салды), қоғамдық көлікті реформалау, ауруханаларды жақсарту және қаланы көркейту мәселелері болды. Ол Кейс-Вестерн Резерв университетінің құрамына кіретін Кливленд колледжінің жақтаушысы болды. Ол Аугуст Реймонд Хаттонмен бірге Огайо штатының жергілікті басқару туралы түзету жобасын жасауға көмектесті. 1912 жылы сайлаушылардың мақұлдауы Бейкердің мэр ретіндегі ең үлкен жетістігі болды. Бұл Кливлендке өз жарғысын қабылдауға және штаттың араласуынсыз қалалық істерді жүргізуге құқық берді. 1912 жылы Балтимордағы Демократиялық ұлттық конвенцияда Вильсонның атынан жұмыс істеген кезде Бейкер вице-президенттікке үміткер ретінде қарастырылды. Вильсон оны Вашингтонға шақыруға ниеттенді, бірақ Бейкер президент Вильсонның бірінші мерзімінде АҚШ-тың Ішкі істер министрі қызметін екі рет ұсынылғанмен, одан бас тартты. 1993 жылы Чикагодағы Иллинойс университетінің профессоры Мелвин Г. Холли жүргізген тарихшылар, саясаттанушылар және қалалық сарапшылардың сауалнамасы бойынша Бейкер 1820 мен 1993 жылдар аралығында қызмет еткен американдық ірі қалалардың әкімдерінің арасында он сегізінші орынды иеленді. 1916 жылы Кливленд қаласының мэрі қызметінен кейін Бейкер және тағы екі серігі БейкерХостелер заң фирмасын құрды.

Жеке өмір

Бейкер 1902 жылғы 5 шілдеде Уилсон колледжінің профессоры Элизабет Уэллс Леопольдқа үйленді. Олардың екі қызы (Маргарет және Элизабет) мен Ньютон Д. Бейкер III есімді ұлы болды, олардың бәрі де одан аман қалды, сондай-ақ бес немересі де бар еді. 1937 жылғы 3 желтоқсаннан бастап ұзақ жылдар бойы жүрек ауруына байланысты төсегінде жатқан Бейкер 1937 жылғы 25 желтоқсанда Огайо штатының Шейкер-Хайтс қаласында ми қан құйылудан қайтыс болды. Троица соборында толық әскери салтанатпен жатқаннан кейін, Бейкер отбасының тілегі бойынша қарапайым жерлеу рәсімінен өткізіліп, Лейк-Вью зиратына жерленді. Оның әйелі 1951 жылғы 24 тамызда қайтыс болды. 1957 жылы Батыс резервтік университеті, қазір Кейс Вестрен резерв университеті, оның құрметіне Ньютон Д. Бейкер ғимаратын салды. Северанс залының қарсы бетінде, Адельберт және Эвклид көшелерінің қиылысында орналасқан бұл ғимарат жалпы мақсаттағы оқу сыныптары мен әкімшілік кеңселердің ірі кешені болды. Ғимарат 2004 жылғы қарашада бұзылды. Бейкер соғыс министрі қызмет еткен кезде тұрған Джорджтаун үйі, қазір Ньютон Д. Бейкер үйі деп аталады және ол тарихи ескерткіштердің ұлттық тізіміне енген. Ол негіздеген Бейкер Хостеллер заң фирмасы елдегі ең ірі 100 фирманың бірі. Бейкер орта мектебі және Кливленд қаласының Вест-Парк ауданындағы W. 159-шы көшеде орналасқан Ньютон Д. Бейкер атындағы өнер мектебі Бейкердің есімімен аталады. 1940 жылы ашылған Огайо штаты университетінің жатақханасы Бейкер залы деп аталды (ғимарат туралы толық ақпаратты қараңыз). Вашингтон және Ли университетіндегі Ньютон Д. Бейкер жатақханасы да оның құрметіне аталды. Оның туған қаласы Мартинсбургтегі (Батыс Вирджиния штаты) Ветерандар әкімшілігінің ауруханасы бастапқыда Ньютон Д. Бейкер ауруханасы деп аталды және жергілікті тұрғындар оны әлі де солай атайды.

Негізгі дереккөздер

Бейкер, Ньютон Д. Еркіндік шекаралары (1918) онлайн. Палмер, Фредерик. Ньютон Д. Бейкер: Америка соғыста, бірінші дүниежүзілік соғыстағы соғыс министрінің жеке құжаттарына негізделген; оның президентпен және ішкі және шетелдегі маңызды көшбасшылармен хат алмасуы; Соғыс министрлігі мен Франциядағы бас штаб арасындағы құпия телеграммалар; Соғыс өнеркәсібі кеңесінің хаттамалары және басқа да бірінші қолдан алынған материалдар (Додд, Мид және Компания, 1931).