Кіріспе

Лондонның бұрынғы теміржол станциясы

Брод-стрит – Лондон қаласындағы, Ливерпуль көшесі станциясының жанында орналасқан ірі теміржол терминалы болды. Ол 1865 жылдан 1986 жылға дейін қызмет еткен Солтүстік Лондон теміржолының (NLR) басты аялдамасы ретінде танылды. Өмірінің барысында ол негізінен Лондон төңірегіндегі қала маңындағы жергілікті қызметтерге арналды, және уақыт өте келе басқа көлік түрлерімен бәсекелесуде қиындықтарға тап болды, нәтижесінде станция жабылды. Станция NLR және Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолы (LNWR) бірлесіп құрған кәсіпорын болып, қалаға жақын жүк тасымалын жүзеге асыруға арналған станцияны салу мақсатын көздеді. Ол бірден жүк және жолаушылар тасымалында сәттілікке жетті, NLR трафигінің айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Пайдалану 20 ғасырдың басында ең жоғары деңгейге жетті, бірақ кейін Лондон трамвайларымен, автобустарымен және әсіресе Лондон метросымен бәсекелестікке тап болды. Жолаушылар саны біртіндеп азайды, қызмет көлемі қысқарды, ал ғимарат уақыт өте келе тозығы жетті. 1960 жылдардың соңында жүк тасымалы тоқтатылды, ал станция 1986 жылы жабылды. Станция ғимаратының орнына кеңсе және сауда орталығы – Бродгейт салынды, ал станцияға қосылатын желінің бір бөлігі 2010 жылы Лондон Оверграунд желісінің құрамында қайта жаңартылды.

Орналасқан жері

Станция Лондон қаласының Броуд-стрит ауданындағы Броуд-стрит және Ливерпуль-стрит көшелерінің қиылысында орналасқан, ал Ливерпуль-стрит станциясы одан шығысқа қарай орналасқан. Ол Ливерпуль-стрит және метро станцияларының жанында болды.

Тарих

Станцияны Солтүстік Лондон темір жолы (NLR) ұсынды. Желі бастапқыда 1850 жылы Лондон және Бирмингем темір жолы мен Лондон доктары арасында жүк тасымалдау мақсатымен Шығыс және Батыс Үндістан доктары мен Бирмингем қосылыс темір жолы ретінде ашылды. 1853 жылы NLR деп қайта аталғаннан кейін жолаушылар трафигі де бірдей маңызға ие болды, сондықтан қалаға тікелей қол жеткізетін станция салу туралы шешім қабылданды.

Ашылу

Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолы (LNWR) сондай-ақ қалада жүк депосын ашуға мүдделі болды және NLR-ге жаңа кеңейтуді қаржыландыруға көмектесуге келісті. Брод-стритке (Кингсленд виадугы арқылы) қосылатын желі 1861 жылғы 22 шілдедегі Солтүстік Лондон темір жолы заңымен бекітілді. Жұмыс Кингслендтен Броуд-стритке қарайғы кеңейтуді қамтыды және Шордич пен Хаггерстондағы көптеген мүліктің бұзылуын қажет етті. Терминал құрылысы кезінде үлкен зират табылып, адам денелерінің қалдықтарына тап болды. Бұл обаның салдарынан немесе Бетлехем ауруханасының жерлеу орларынан болуы мүмкін. Станция мен кеңейтудің жалпы құны 1,2 миллион фунт стерлингті құрады (1865 жылғы 1,2 фунт стерлинг соңғы жылдары шамамен тең). Станция 1865 жылғы 1 қарашада NLR-дің айналма жолы арқылы шығыс және батыс Лондонын байланыстыратын қалалық теміржол желісінің соңғы станциясы ретінде ашылды, бастапқыда жеті платформасы және үш кіреберіс жолы болды. Бас ғимаратты Уильям Бейкер жобалаған және итальяндық және Екінші Империя стилінде салынған, ал орталық бөлігінде 75 фут (23 м) биіктіктегі сағат мұнарасы орналасқан. Фасадтың ұзындығы 250 фут (76 м), ені 110 фут (34 м) және ақ Суффолк кірпішінен және Питерхед гранитінен салынған. Бастапқы қызметтер және арқылы жүргізілді. Уотфордқа қызмет көрсету 1866 жылғы 1 қыркүйекте басталды. Бастапқыда жұмысшы табы үшін қолжетімді бағада билеттер сатылды. Жолаушылар станциясының жанында жүк станциясы салынды және 1868 жылғы 18 мамырда пайдалануға берілді. Ол платформа үстінде салынды, ал вагонды төмендегі қоймаларға түсіру үшін гидравликалық лифт орнатылды. Осының нәтижесінде станция жердің тек бөлігін пайдаланды, бұл қаладағы жер бағасының жоғары болуына байланысты ыңғайлы болды.

Кеңейту және дамыту

Broad Street бірден табысқа жетті және NLR трафигін қысқа мерзім ішінде екі есеге арттырды. 1874 жылы төртінші жақындау жолы, 1891 жылы тағы бір (сегізінші) платформа және 1913 жылы соңғы (тоғызыншы) платформа салынды. 1890 жылы көшеден платформаларға тікелей қол жеткізу үшін басты ғимараттың алдына екі жабық жаяу өткелі қосылды. 20 ғасырдың басында Broad Street Лондонның ең жұқ жүретін үшінші стансасы болды (Ливерпуль көшесі мен Викториядан кейін). Осы кезде, сағат шыңында Broad Street-ке минутына бірнен астам пойыз келді немесе кетті, ал 1902 жылы 27 миллионнан астам жолаушы тасымалданды. Ұлы Солтүстік темір жолы да Broad Street-ті батыстағы King's Cross терминалына қосымша ретінде пайдаланды. 1910 жылдың 1 ақпанында LNWR Broad Street-тен басталып, Broad Street-ке дейінгі "қаладан қалаға" қызметін енгізді. Бұл қызмет Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан 1915 жылдың 22 ақпанында тоқтатылғанша бірнеше жыл ғана созылды. Дегенмен, Broad Street трафигінің көп бөлігі аймақтық қала маңындағы қызметтерден тұрды.

Құлдырау

20 ғасырдың басында Солтүстік Лондон желісі жолаушылар санының және, әсіресе, кірістің азаюына ұшырады, себебі автобус, трамвай және метро желілері кеңейді. 1909 жылы NLR пойыздарды басқаруды LNWR-ға жүктеді. 1913 жылы көрсеткіш 1900 жылғы деңгейден 44,6 пайызға төмендеді, ал 1921 жылы – бар болғаны 23,3 пайызға дейін, сонымен қатар Broad Street станциясының сұранысы да азайды. 1915 жылдың 8 қыркүйегінде станция Цеппелин шабуылынан зардап шекті. Бәсекелестікке қарсы тұру үшін басқару кеңесі NLR-ді 600 В DC жүйесінде екі рельстік электрлендіруге шешім қабылдады. Электрлендірілген жолаушылар тасымалы 1916 жылдың 1 қазанында Oerlikon вагондарымен басталды, бірақ Уотфордқа қатынайтын пойыздар 1922 жылдың 10 шілдесіне дейін электрлендірілмеді. Терминалда тек батыс жағындағы бес жол ғана электрлендірілді. Электрлендіру жолаушылар санының азаюын тоқтатуға көмектесті. Ричмонд және Кьюға электрлендірілген қызмет 1916 жылдың 1 қазанында, ал Уотфордқа – 1917 жылдың 16 сәуірінде басталды. Соңғысы 1922 жылдың 10 шілдесінде күндізгі уақыттағы барлық рейстерге дейін ұзартылды. Осы кезде Ричмондқа сағатына төрт, ал Уотфордқа – сағатына екі пойыз қатынайтын. Бумен жүретін пойыздар Попларға дейін жалғасты, ең көп сұранысқа ие рейстер де сонда жүретін. Пойыздардың жаңа үлгісінде жылыту және электр жарығы сияқты заманауи ыңғайлылықтар болмады, сондықтан олар көп ұнамайтын. 1923 жылы станция Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолының меншігіне өтті, ол «Үлкен Төрттік» тобының бір бөлігі болды. Бұрынғы GNR қызметі Broad Street-тен 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты маңызды тасымалды қамтамасыз ету үшін толығымен тоқтатылды. Соғыс кезінде Broad Street қатты зақымдалды. 1940 жылдың 3-4 қазанындағы түнгі шабуылдан кейін станцияға кететін жолдар жабылды, станция бірнеше күнге жабық тұрды. Осындай қиындықтар 13 қазан және 11 қараша күндері де болды. Шордичке қызмет 1940 жылы тоқтатылды, ал Попларға қатынайтын пойыздар 1944 жылдың 14 мамырында алынып тасталды және қайта іске қосылған жоқ. 1950 жылдардың басында Бичинг маусымында Broad Street King's Cross станциясының жүктемесін азайту үшін бірнеше магистральдық пойыздарды қабылдады, бірақ басқа жағдайда тек аз ғана жергілікті рейстер сақталды. Негізгі ғимарат 1957 жылы жабылды, содан кейін жолаушылар билеттерді сатып алу үшін платформа кіреберісіндегі жаңа павильонға бағытталды. Солтүстік Лондон желісі Лондонның солтүстігінен өтіп, қаланың қаржылық орталығына бару үшін метромен немесе Эустон мен Кингс-Кроста ауысу сияқты балама жолдарға қарағанда баяу маршрут болды. 1960 жылы Broad Street таңертеңгі сағаттарда 6400 жолаушыны тасымалдаған 41 пойызды қабылдады. 1963 жылғы Бичинг есебінде желі мен станция сынға ұшырады, оның ұсыныстары ел бойынша көптеген тармақ желілері мен стансаларының жабылуына әкелді. Broad Street есімді станция жабылуға арнайы тізімдемеге енбегенімен, ол «жолаушылар тасымалын тоқтатуға жататын» деп белгіленді. Станция біртіндеп құлдырады және қызмет деңгейі азайды. 1967 жылы қауіпті болғандықтан пойыз депосының шатырының көп бөлігі алынып тасталды, ал жүк тасымалы 1969 жылдың 27 қаңтарында тоқтатылды. Сол жылы тоғыз платформаның төртеуі пайдаланудан шығарылды. 1976 жылдың 6 қарашасында Northern City Line ашылуымен Canonbury Spur арқылы Шығыс аймағына қатынайтын ең көп жүретін пойыздар тоқтатылды және қосымша платформа ажыратылды. Ол кезде станция тозығы жеткен, пайдаланылмаған платформалар арасында өсімдіктер өсіп, ескі жүк аймағының көп бөлігі тұрақ ретінде пайдаланылды.

Жабылу

1979 жылы British Rail Broad Street және Liverpool Street станцияларын толыққанды қайта жаңартуға рұқсат алды, сондай-ақ соңғысы бұрынғы станцияның қалған аз қызметтерін өз үстіне алды. Бұл Broad Street станциясын құлдырауға ұшыратты. 1985 жылы апта сайын 6000 жолаушы Broad Street станциясын пайдаланды, ал таңғы сағаттарда күн сайын 300 адам келді. 1985 жылдың 13 мамырынан бастап Ричмондқа бағытталған қызмет Broad Street станциясынан ауыстырылды, нәтижесінде Уотфорд Джанкшн бағытындағы қызметтер сақталды. Broad Street станциясының жабылуына келісім берілді, пойыздар жаңа қосылатын желі салынғаннан кейін Liverpool Street станциясына бағытталды. Осыған дейін, соңғы қызмет бір платформаның шеткі бөлігінен жүргізілуі мүмкін болды, ал сол жылдың қараша айында станцияны бұзу жұмыстары басталды. Қалған жалғыз платформа 1986 жылдың 27 маусымына дейін қолданылды. Станция ресми түрде 30 маусымда жабылды.

Қазір Елизавета желісі деп аталатын Crossrail жобасы, Лондонның орталығы арқылы жаңа метро желісін салуды көздейді және Liverpool Street станциясында тоқталады. Елизавета желісі станциясына қызмет ететін жаңа билет залы, Broad Street станциясына қызмет еткен метроның ескі кіреберісіндегі 100 Liverpool Street мекенжайындағы ескі метро билет залының ішінде салынды, ал платформалар Broadgate кешенінің астында орналасқан. Конкорстың ерекшелігі – 3 метрлік Солтүстік Лондон темір жолының соғыс ескерткіші. Ақ мәрмәрден жасалған бұл ескерткіш 1921 жылдың 10 ақпанында орнатылып, 64 есім жазылған. Ескерткіш Ұлы соғыста қаза тапқан Солтүстік Лондон темір жолы компаниясының қызметкерлерін еске алу үшін орнатылды. Жабылу кезінде 1989 жылы ескерткіш Ричмонд станциясында сақталды. 2011 жылдың 7 маусымында ол Сент-Чад шіркеуінің пасторы Джеймс Уэсткотт және Лондонның көлік комиссары Питер Хендидің қатысуымен Хокстон станциясының сыртында қайта ашылды.

Апаттар мен оқиғалар

1891 жылғы 3 сәуірде Broad Street-те гидравликалық буфер тоқтағыштарына соқтығысқан пойздан 11 адам жарақат алды. 1898 жылғы 20 қыркүйекте Ричмондтан Брод-стритке шамадан тыс жылдамдықпен жақындап келген пойыз 6-шы платформаның соңындағы буферлерге соқтығысып, 15 адам жарақат алды. Сауда кеңесінің оқиға туралы баяндамасында: "Он бес жолаушы көкжиегінен немесе шоктан зардап шеккенін хабарлады, ал тағы бірнешеуі шляпаларына келген зиян үшін өтемақы талап етті" делінген. Пойыз машинисі: "Мен тежегішті уақтылы қоймағаным үшін қателік жасадым" деп куәлік берді. 1904 жылғы 18 тамызда Поплардан Брод-стрит платформасына келген пойыз Чалк-Фармға аттанбақшы болған пойызбен соқтығысты. Екі пойыз да толы болған, 56 жолаушы жарақат алды. Сауда кеңесінің тергеуі "жарақат алғандардың үшеуі ауруханаға жатқызылды, бірақ олардың барлығы сол күні үйлеріне қайта алды" деп мәлімдеді. Алты пойыз экипажының мүшесі де жарақат алғанын айтты. Соқтығысқа сигнал берушінің қатесі себеп болды деп анықталды. 1923 жылғы 20 наурызда Брод-стритте пойызға соқтығысқаннан екі адам жарақат алды.

Мәдени сілтемелер

Пол Маккартнидің 1984 жылы түсірілген "Give My Regards to Broad Street" атты көркем фильмі мен осы аттас альбомында бұл станция туралы мәлімдеме жасалған. Фильмнің соңғы сахналарының бірінде Маккартни станцияға кіріп, оның бір орындығына жалғыз отырады. "Спукс" көркем сериалында Брод-стрит IRA-ның сәтсіз бомбалау шабуылының нысаны болады; оқиға 2002 жылы болғанымен, Брод-стрит 16 жыл бұрын жабылып қойған еді. Мэрилебон станциясының түсірілімдері пайдаланылды.