Кіріспе

1912 жылы Вальдемар Бонселс жазған роман және кейіпкер. "Майя арасы" (link=no) – Вальдемар Бонселс еңбегі, 1912 жылы жарық көрген неміс кітабының басты кейіпкері. Кітап көптеген тілдерге аударылып, түрлі форматтарда жарық көрді. Алғашқы американдық басылымы 1922 жылы Томас Селтцер баспасынан шығып, суреттерін Гомер Босс салған. Оның әйелі, Адель Сзолд Селтцер (1876-1940) – Бенджамин Сзолдтың қызы және Генриетта Сзолдтың сіңлісі, кітапты аударған. Оқиғалар Майя атты кішкентай араның және оның аралар, басқа жәндіктер мен тіршілік иелері арасындағы достарының басынан өткен оқиғаларды қамтиды. Кітап Майяның шалқар бала күнінен бастап, ара қоғамының жауапты мүшесіне дейінгі өсу жолын көрсетеді.

Сюжет

Бонселдің түпнұсқа кітабы 200 беттен кем. Сюжет желісі Майяның өмірі мен оның көптеген оқиғаларына арналған. Майя – ішкі дау-жанжал кезінде ара ұясында туған ара: ұя екі жаңа топқа бөлінуде. Майяны оның ұстазы, Кассандра ханым тәрбиелейді. Кассандра ханымның ескертулеріне қарамастан, Майя кең әлемді зерттеуді қалайды және ұяны тастап кетудің кешірілмейтін қылмысын жасайды. Оның саяхаттары барысында, енді елден қуылған Майя басқа жәндіктермен дос болып, олармен бірге қауіптерге қарсы тұрады. Кітаптың кульминациялық нүктесінде Майя, аралардың антты жауы – құйрық араларға тұтқынға түседі. Құйрық аралардың тұтқынында Майя олардың туған ұясына шабуыл жасау жоспарын біледі. Майяның алдында шешім тұр: ұяға оралып, лайықты жазасын алып, ұяны құтқару, немесе жоспарды жария етпеу, өзін құтқару бірақ ұяны жою. Көп ойланып, ол қайта оралуға шешім қабылдайды. Ұяда ол алдағы шабуыл туралы хабарлайды және күтпеген жерден кешіріледі. Ескертілген аралар құйрық аралардың шабуылына қарсы жеңіске жетеді. Енді ұяның қаһарманы болған Майя, Кассандра сияқты ұстаз болып, өзінің тәжірибесі мен білімін болашақ ұрпаққа жеткізеді.

Кітапқа талдау

Сулеви Риукулето бұл кітаптың саяси мағынасы болуы мүмкін деп болжады. Бұл көзқарас, бал араларын жақсы ұйымдастырылған әскери қоғам ретінде бейнелейді, ал Майяны – үлгілі азамат ретінде көрсетеді. Майя шегірткенің ара мен құйрықты ажырата алмауына ашуланғанда (оны "үйі мен сенімі жоқ" [Heimat und Glauben] "пайдасыз қарақшылар тобы" [Räubergeschlecht] деп атайды) және Майяны қорлаған бір ұшқышқа "араға құрмет көрсетуді" үйретемін деп уәде бергенде, ұлтшылдық элементтері де көрінеді. Риукулето мұны құрметтің зорлық-зомбылықпен қорқытуға негізделгендігінің көрсеткіші деп түсіндіреді. Коллективизм мен жекеліктің арақатынасы да тақырып ретінде көтеріледі. Майяның тәуелсіздігі мен бал арасынан кетуі кінәлі болып есептеледі, бірақ ол құйрықтардың шабуылы туралы ескертуімен бұл кінәсі өтелді. Осылайша, адалдығын көрсету арқылы ол қоғамдағы орнын қайта иеленеді. Әңгіменің құйрықтар шабуылдайтын бөлімінде, аралардың ұяны қорғауға деген құлшынысы және ара офицерлерінің батырлықпен қаза табуы мақталады, көбінесе тікелей әскери рухта. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, бейімделулер әскерилік элементті айтарлықтай азайтты және құйрықтардың рөлін төмендетті. 1975 жылғы анимеде Вилли кейіпкері қосылды, ол жалқау және соғысқа құштар емес ұшқыш ара. Мультсериалда, жылдам қадаммен жүріп келе жатқан, бірақ күлкілі түрде нашар құмырсқа армиялары милитаризмді пародиалайды.

Фильмдер, аниме және теледидар

Телевизиондық сериалдар Фильмдер Майя бал арасы Майя бал арасы: Бал ойындары Майя бал арасы: Алтын шар 1975–1980 2012–2017 2014 2018 2021 Режиссер(лер) Сейжи Эндо және Хироши Саито Даниэль Дуда және Жером Мусхадет Алекс Стадерман Ноэль Клири және Серджио Дельфино Ноэль Клири Продюсер(лер) Барбара Стивен және Торстен Вегенер Трейси Леннон, Брайан Розен және Торстен Вегенер Трейси Леннон және Бенджамин Эй Атқарушы продюсер(лер) Кателл Франс Джим Баллантайн және Патрик Элемендорф Барбара Стивен және Ханс Ульрих Стоф Мартин Кригер, Барбара Стивен және Торстен Вегенер Сценарий авторлары Әртүрлі Эд Фиквист және Маркус Сауерман Ноэль Клири, Эд Фиквист және Алекс Стадерман Эдриан Бикенбах және Эд Фиквист Композитор Карел Свобода Фабрис Абулькер Уте Энгельхардт Монтажер Марти Мерфи Йоханна Голдшмидт Адам Рейнфорд Шығарушы компания Nippon Animation Studio 100 AnimationZDFTF1 Screen Australia, Studio 100 Animation, Flying Bark Productions, ZDF, Screen NSW Studio 100 Animation, Studio B Productions, Screen Australia Studio 100 Animation АҚШ-та тарату Nickelodeon SproutShout! Factory Жарыққа шығарылған 1975 4 1 – 1980 2012 9 5 – 2017 2015 3 8 2018 5 1 2021 1 7

1926 жылғы фильм

Неміс режиссері Вольфрам Юнгханс 1926 жылы үнсіз нұсқасын ("басты рөлдерді" нағыз жәндіктер сомдаған) жасаған. Фильмнің жалғыз түпнұсқасы Финляндияда табылғанға дейін он жыл бойы жоғалып кеткен. Материал 2005 жылы жаңа музыкалық қосымшамен қалпына келтіріліп, 2012 жылы KAVI және Bundesarchiv Filmarchiv бірлесе отырып DVD-де жарық көрді. Фильм Гамбург пен Хельсинкиде көрсетілді. Сенімсіз дереккөз: 2023 жылдың қарашасы. Жапондық телесериалға дейін Токио Кодомо клубының қысқа әңгімеге негізделген музыкалық қойылымы ("Майя бал арасы" деп таныстырылған) қойылды, ол LP пластинкасында таралды. Бастапқы тақырыпты Карел Свобода жазды және оны неміс, чех және словак тілдерінде Карел Готт, ал поляк тілінде Збигнев Водецкий орындады.

2012 жылғы телесериалдар

2012 жылы Studio 100 Animation 78 бөлімді, 13 минуттық телесериал жасады. Сериал компьютерлік анимациямен (CGI) көрсетілді. Екінші 52 бөлімді маусым 2017 жылы эфирге шықты.

Фильмдер сериясы

2012 жылғы серияға негізделген 2014 жылғы фильм экранизациясы шықты. 2018 жылы 2014 жылғы фильмнің жалғасы – "Майя арасы: Бал ойындары" атауымен 2018 жылдың 1 наурызында Германияда және 2018 жылдың 1 мамырында АҚШ-та көрсетілді. 2021 жылы үшінші фильм, "Майя арасы: Алтын шар" деген атпен 2021 жылдың 7 қаңтарында Австралияда шықты. COVID-19 пандемиясы салдарынан 2020 жылғы бастапқы көрсету күні кейінге жылдырылды.

Опера

Сондай-ақ, "Майя" бал арасы 1963 жылы хорват композиторы Бруно Бжелинский жазған балалар операсының негізі болды. 2008 жылы ол Австрияның Вилах қаласында Каринтия жазғы музыка фестивалі аясында сахналады. Бұл қойылымның ерекшелігі, әдетте кәсіби опера әншілері ойнайтын "аралар" рөлін балалар сомдады.

Музыкалық қуыршақ

Әнші-әндерші Нэнси Харроу оқиғаның джаз музыкалық нұсқасын жасады, оны "Майя араның шабылы" деп атады, және онда Зофия Чехлевская жасаған қуыршақтар пайда болды. Харроудың бейімдемесі 2000 жылы Нью-Йорк қаласында The Culture Project ұйымымен қойылды, ал 2012 жылы қайта жаңғыртылды.

Музыкалық

2016 жылдың 10 қазанында бельгиялық Studio 100 компаниясы (сериалдың қазіргі иелері) 2012 жылғы серияға негізделген "Maya en de Pollenbollen" деп аталатын фламанд сахналық мюзиклын жасады, онда актерлер кейіпкерлердің костюмдерін киеді. Шоуда Studio 100 шығарған әндер мен шоу үшін жаңадан жазылған бірнеше әндер бар. Мюзиклде Майя, Флип және Беатрис Виллидің туған күнін тойлау оқиғасы орталық орында тұрады. Мюзикл 2017 жылдың көктемінде қайта қойылды. 2016 жылдан бері бастапқы сахналық қойылымның актерлері Studio 100 ұйымдастырған көптеген сахналық шоулар мен арнайы іс-шараларда жиі пайда болады. Атап айтарлықтай, Studio 100-дің жыл сайынғы "De Grote Sinterklaasshow" қарашаның соңынан желтоқсанның басына дейін өтеді, онда Синтерклаас пен Зварте Питен Studio 100 кейіпкерлерінің, мысалы Кабутер Плоп пен Пиет Пираттың (соның ішінде Майя мен достарының) сахнада музыкалық нөмірлер орындауын тамашалайды. Мюзиклде Майя рөлін сомдаған актриса, сонымен қатар кейіпкердің фламанд тіліндегі ресми дауысы болып табылады және Studio 100-дің "De Liedjestuin" жобасында да осы рөлін қайта ойнады, онда Майя түрлі голланд балалар әндерін мен ән жырларын орындайды. Француз және валлон тіліндегі "Le Jardin des Refrains" нұсқасында Майя рөлін басқа актриса ойнайды.

Көңіл көтеру парктері

Studio 100 франшизасын сатып алғаннан кейін, Plopsa франшизаны өзінің ойын-сауық парктеріне кеңейте бастады. Плопсаланд Де Панне 2011 жылдың 3 шілдесінде "Маяланд" деп аталатын жабық балалар аймағын ашты, бұрын CGI нұсқасы Еуропаның көптеген телеарналарында көрсетіле бастады. Майя Флиппен және Вилли бірге басқа да Plopsa-ға тиесілі парктерде де пайда болды, мысалы, Плопса Куо және Плопса Индор Хассельтте. Польшада Plopsa 2018 жылдың 28 қыркүйегінде көпшілікке есігін ашқан "Мажаланд Коунаты" атты жабық ойын-сауық паркін ашты, ол көбінесе "Майя бал арасы" тақырыбында жасалған, бірақ басқа Studio 100 IP-лері де бар (мысалы, Bumba және Piet Piraat). Майяланд Плопсаландта ашылғанына бір жыл өткен соң, Германиядағы Холидей Парк 2012 жылдың 31 наурызында "Мажаланд" деп аталатын Майя бал арасына арналған ұқсас балалар аймағын ашты.

Видео ойындар

Maya the Bee видео ойындарының бастауы 1998 жылы Crawfish Interactive компаниясы Game Boy Color үшін әзірлеген South Park видео ойынынан туындады. Алайда, South Park жасаушылары Мэтт Стоун мен Трей Паркер консоль балаларға бағытталғандықтан, ойынның Game Boy Color-ға сай келмейтінін айтқандықтан, ол жоба ақыры тоқтатылды. Бір жыл өткен соң, 1999 жылы шығарылмаған ойынның қозғалтқышы мен графикалық элементтері Crawfish және Acclaim компанияларымен бірлесіп жасалған екі Game Boy Color ойынына пайдаланылды: Еуропада шығарылған Maya the Bee франшизасына негізделген Maya the Bee & Her Friends және Солтүстік Америкада шығарылған Мэри-Кейт пен Эшли Олсенге негізделген Мэри-Кейт пен Эшлидің жаңа шытырман оқиғалары. Бұл дуэтке арналған бейне ойындардың алғашқысы болды.

Тауарлар сату

Көптеген компаниялар бүкіл әлем бойынша кейіпкердің табысына үлес қосты, оның тауарларын өндіріп сату арқылы. Олардың көпшілігін 1976-1986 жылдар аралығында француздық лицензияланған кейіпкерлер маманы Андре Рош салған. Оның жұмыстарына тоқыма, фарфор, кітаптар, комикстер және ойыншықтар үшін суреттер, соның ішінде Kinder Surprise Eggs үшін жасалған мотивтер кірді.