Америкалық телесериалдағы Аю "Gentle Ben"

Кіріспе

Американдық телесериалдағы аю кейіпкері.

«Жай Бен» – автор Уолт Мори жасаған аю кейіпкері. Ол алғаш рет 1965 жылы жарық көрген «Жай Бен» балалар романында пайда болды. Романда Бен есімді үлкен ер аю мен Марк есімді ұлдың арасындағы достық туралы айтылған. Бұл оқиға 1967 жылғы «Жай Ғажайып» фильміне, 1960 жылдардың соңындағы танымал «Жай Бен» телесериалына, 1980 жылдардағы анимациялық мультфильмге және 2000 жылдардың басындағы екі телефильмге негіз болды.

1965 жылы балалар романы Gentle Ben

Уолт Мори, фильберт фермері және бұрынғы боксшы, бұған дейін бокс, Ескі Батыс және табиғаттағы оқиғалар сияқты тақырыптарды қамтитын ересектерге арналған көптеген арзан әдебиеттер жазған, олар Argosy сияқты журналдарда жарияланған. Алайда, 1950-ші жылдары теледидардың пайда болуынан арзан әдебиетке деген сұраныс төмендегендіктен, Мори он жылға жазуды тоқтатты. Оның әйелі, мұғалім, оны Жек Лондон сияқты жас оқырмандарды қызықтыратын оқиғалар жазуға шақырды. Бірнеше жылдан кейін Мори оның шақыруын қабылдап, жас оқырмандарға арналған, сонымен қатар ересектерге де ұнайтын оқиға жазуды мақсат етті. Соның нәтижесінде «Жігіт Бен» туды, ол Моридің Аляскада жұмыс істеген және саяхаттаған тәжірибесіне негізделген. Мори кітаптағы кейіпкерлердің көпшілігінің оның кездескен нағыз аласқалықтардың бейнесінде екенін айтты. Моридің сөзіне қарағанда, бала мен аюдың достығы туралы идея да шынайы өмірден алынған, және Аляскада адамдар мен аюлар арасындағы мұндай достықтар мен қарым-қатынастар сирек емес еді. Алғаш рет 1965 жылы Э. П. Даттон баспасынан жарық көрген роман сәтті болды, шамамен 3 миллион данасы сатылды. Басылмаған нұсқасы ретінде Даттон жануарлар кітабы сыйлығын жеңіп алып, оның жариялануына себеп болды. Мори 1968 жылы «Кевик – қасқыр иті» үшін екінші рет Даттон сыйлығын жеңіп алды. Мори табиғат, жануарлар және тіршілік тақырыбында көптеген балалар романдарын жазды, бірақ ең танымал туындысы – «Жігіт Бен» болып табылады.

Романның қысқаша мазмұны

Марк Андерсен – Аляскада балықшы әкесі Карл және анасы Эллен Андерсенмен бірге тұратын жасөспірім. Ағасының өлімінен кейін Марк жалғыздыққа толы болып, жергілікті маскүнем Фог Бенсонның шағын кезінде тұтқындаған Бен есімді Аляска қоңыр аюымен дос болады. Қазір үлкен аюға айналған Бен, Бенсонның жеріндегі шатырда жалғыз, тізгінталған күндерін өткізеді. Жалғыз аю, оны жасырын түрде келіп тұратын жалғыз баламен жақын дос болады. Марк пен оның ата-анасы бастапқыда оның Бенге баруына наразы болады, бірақ кейін Марк пен Беннің ерекше достығы бар екенін көріп, Марк үшін Бенді Фог Бенсоннан сатып алады, бірақ Марк оған қайтару үшін әкесіне балық аулауға көмектеседі. Алайда, Фог Бенсон мен оның достары Бенге шабуыл жасайды, ал Бен қарсы тұрып, Фогты жарақаттайды. Қала тұрғындары, қоңыр аюларды әдетте жабайы және болжаусыз деп есептейді, енді Бенді қауіпті деп санайды, және Марк Бенді аралда тастап кетуге мәжбүр болады, онда Бенге әлі де Фог Бенсон мен аңшылар қауіп төндіреді. Біраз уақыттан кейін Карлдың балық аулайтын қайығы дауылда бұзылып, ол Бен тұратын аралда балық тұзағын күзету жұмысын қабылдайды, бұл Марк пен Беннің достығын қайта жаңартуға себеп болады. Содан кейін Бен аралға келген бай бизнесмен және трофей аңшысы Питер Кингке, тастың астында қалып қойғанда көмектеседі. Бен оны ақырып, тасты иісімен жылдырып қояды. Алғыс айтқан Кинг, Бенді қорғау үшін жергілікті жетекшіге ақы төлейді және Карл Андерсенмен бизнес ашады, осылайша Бен қауіпсіздікте болады және Андерсендердің қаржылық жағдайы жақсарады.

Ескерткіш мүсіні

2.44 м биіктігіндегі (натуралды өлшемдегі) ағаштан ойылған Мүгедек Бен аюының мүсіні Орегон штатының Уилсонвилл қаласындағы Уолт Мори паркінде орналасқан. Бұл парк бұрын Мори отбасының меншігінде болған жерге, аюлар тақырыбында құрылған. 2012 жылы жергілікті жасөспірімдер Мүгедек Бен мүсінін парктен ұрлап, жол бойындағы арыққа лақтырып жіберген. Кейін мүсін табылып, парке қайтарылды.

1960 жылдардағы телесериал "Жиірім Бен"

CBS телехикаясының "Gentle Ben" сериалы 1967 жылдың 10 қыркүйегінде тұңғыш рет көрсетіліп, 1969 жылдың 31 тамызына дейін, екі маусым бойында барлығы 58 эпизод эфирге шықты. Сериалда жас Марк Уэдло (Клинт Ховард сомдады) және оның Бен есімді сүйкімді қара аюдың басынан өткен оқиғалар суреттеледі. "Gentle Ben" сериалын "Gentle Giant" пилоттық фильмінің де продюсері болған Иван Торс жасады. Торс "Sea Hunt", "Flipper" және "Daktari" сияқты сәтті телесериалдардың белгілі продюсері еді. "Gentle Giant" фильмі сияқты, "Gentle Ben" телесериалы да Аляска емес, Флорида штатында (Торсқа өзінің студиялық базасын пайдалануға мүмкіндік беру үшін) түсірілді, ал Бен бастапқы романнан айырмашылығы, қоңыр аюдың орнына ірі қара аю болды. Телесериал "Жай ғажайып" фильмінде қалған оқиғадан басталады, Марк әкесі Том Уэдло Эверглейдс аймағындағы жабайы табиғатты қорғау қызметкері болып жұмыс істейді, ал Бен – ересек аю, ол Уэдлолардың үйінің сыртында (немесе кейде ішінде) тұратын үй жануары.

Телесериалдың актерлері

Телесериалда тұрақты кейіпкерлер аз болды, олар – Ведлоу отбасы және олардың досы, көршісі Генри Бумхауэр. Клинт Ховард пен Денис Уивер «Жай ғажап» фильміндегі рөлдерін жалғастырды. Вера Майлз «Жай ғажап» фильмінде ойнаған Эллен Уэдлоның рөлі телесериалда Бет Брикеллмен ауыстырылды. Бумхауэр кейіпкері бірнеше эпизодта пайда болды және оны Клинттің нағыз әкесі Рэнс Говард ойнады (ол сонымен қатар шоу үшін эпизодтар да жазды). Басқа қайта оралатын кейіпкерлерге Робертсон Уайт ойнаған Хэнк Минегар (ол «Жай ғажап» фильмінде басқаша шағын рөлде болған) және Анжело Рутерфорд ойнаған Марктың досы Вилли кірді. Бенді ойнау үшін бірнеше қара аюлар пайдаланылса да, әрбір көріністе қажетті мінез-құлыққа байланысты, рөлді көбінесе Бруно аю орындады (ол «Жай ғажап» фильмінде ересек Бенді ойнаған). Музыкант және дауыстау актері Кенди Кандидо Бенге дауыс берді. Телеарна Бенді шоуда адам сияқты сөйлеткісі келсе де, Торс бұл идеяны қабылдамады, сондықтан Бен тек жануарлардың дыбыстарын шығарды. Көрікті қонақ жұлдыздардың қатарында Берт Рейнольдс, Джей Сильверхилс, Стротер Мартин, Слим Пикенс, Виктор Френч және Клинт Ховардтың ағасы Рон Ховард болды.

Телесериалдағы аюлар

Ральф Хелфердің Африкадағы жануарлар шаруашылығы Бруно мен сериалда қолданылған басқа да аюларды (сондай-ақ басқа жануарларды) қамтамасыз етті. Аюлар Канададан немесе Канада-АҚШ шекарасының жанынан алынған, себебі олардың жүні АҚШ-тың оңтүстігіндегі аюлардың жүніне қарағанда қалың және камераға көбірек тартылатын болды. Хелфер Бен рөлін сомдау үшін төрт аю қолданылғанын, ал басқа да дереккөздер қосымша аюлардың аттарын атаған немесе тізімдеген, олар белгілі бір сахналарда немесе аюлардың дублері ретінде пайдаланылған болуы мүмкін екенін айтты. Кейбір эпизодтар мен түсірілімдерде аюдың балалары немесе басқа аю кейіпкерлері де болды, олар үшін қосымша аюлар қажет болуы мүмкін. Бруно жақсы мінезі, кең мінез-құлқы, бет-әлпеті және балалармен жұмыс істеу қабілеті үшін сүйікті аю актері болды. Бруноға ұқсас, бірақ сәл кішірек, жас және епті Бак есімді аю жүгіруді қажет ететін сахналарда пайдаланылды. Клинт Ховардтың айтуынша, Бруно мен Бак аюлары бірге аюдың актерлік жұмысының шамамен 75 пайызын атқарды. Драм есімді аю суға түсуді қажет ететін сахналарда жиі пайда болды. Драмның жүні қоңыр болғандықтан, Бенді сомдайтын басқа аюлардың қара жүнімен үйлестіру үшін оны бояу қажет болды. 1980-жылдары Деннис Уивер сериал түсірілімінде кейде жаман мінез-құлық танытқан Хаммер есімді аюдың суға қатысты сахналарда қолданылғанын еске алды. Басқа аюлардың арасында Смоки, Оскар, Барон, Тюдор, Виргил және аю (аты белгісіз, мүмкін Хаммер), төбелес сахналарында пайдаланылған, төбелес жасайтын аю болды. Аюларды жаттықтырушы Туффи Трусделл, оның ішінде үлкен және кіші Виктор күресуші аюы бар, тоғыз аюға ие екенін және оның аюлары телесериал үшін "көптеген дублерлік жұмыстарды" атқарғанын мәлімдеді. Көптеген дереккөздерге сәйкес, сериалда күнделікті аюлармен жұмыс істеген негізгі аюларды жаттықтырушылар мен аюларды ұстаушылар бас аюларды жаттықтырушы Монти Кокс (ол "Бен" бұрынғы аюларды жаттықтырушыны "шағып алғаннан кейін" жұмысқа алынғанын айтты) және Верн Деборд болды. Сериалға қатысқан басқа жануарларды жаттықтырушылар Рон Оксли мен Стив Мартин болды. Деррик Розаир аға және Пэт Дерби де қатысқандарын мәлімдеді, бірақ олар телесериалда жұмыс істегені немесе тек Gentle Giant пилоттық фильміне қатысқаны белгісіз. Бруно мен басқа да аюлар "мехрибандықпен жаттықтыру" әдісімен жаттықтырылды, бұл жазалау немесе азық-түлік сыйлықтарын қолданудың орнына жануар мен жаттықтырушы арасындағы құрметті қарым-қатынасты орнатуға баса назар аударды. Алайда, кем дегенде бір аюды ынталандыру үшін азық-түлік сыйлықтары қолданылды, ол осы әдіске жақсы жауап берді. Бруно Кокспен Майамидегі пәтерде бірге тұрған, кейде оның артынан душқа кіріп, төсегінде ұйықтаған. Телесериалдар кезінде және одан кейін "Бен" немесе "Жігіт Бен" деген атау шоуда пайда болған бірнеше аюларға қатысты қолданылды. Бруноның аты сериалда пайда болған кезде "Бен" деп өзгертілді, ал шоу аяқталғаннан кейін "Бруно" деп өзгертілді. Оксли мен Мартин жәрмеңкелер мен іс-шараларда "Жігіт Бен" деп аталатын аюмен (көбінесе Драм) жеке түрде көрінді. 1960 және 1970 жылдары Розаир аға Эмет Келли циркінде және басқа жерлерде "Жігіт Бен" деп аталатын жаттықтырылған аюмен бірге болды. Розаир аға, оның ұлы мен немересі жылдар бойы бұл аю Беннің анасы мен Бенді "Жомарт алып" фильмінде сомдаған әйел аю екенін айтқан. (Беннің анасы телесериалда ешқашан пайда болмайды, өйткені ол фильмнің басында өлтіріледі, ал телесериал фильм оқиғаларынан кейін өтеді.) Тюффи Трусделл сонымен қатар "Джентльмен Бен" деп аталатын және кейде "Жігіт Бен" немесе "Бен" деп аталатын күреске арналған қоңыр аюды да жаттықтырды, ол 1960 және 1970 жылдардың аяғында әртүрлі жарнамалар үшін кем дегенде 80 жекпе-жекте күресті. Трюсделл өзінің аюлары телесериалда жұмыс істегенін мәлімдегенмен, ол "Джентльмен Бен" деп атаған аюды телешоумен байланыстыратын ешқандай дәлел жоқ, әсіресе шоуда қоңыр аюлар емес, қара аюлар қолданылғандықтан. "Жігіт Бен" сериясы аяқталғаннан кейін Бруно жаттықтырушы Рон Окслимен Калифорнияға оралып, актерлік мансабын жалғастырды, 1972 жылы Пол Ньюменмен бірге "Сотшы Рой Биннің өмірі мен дәуірі" фильмінде жақсы қабылдауға ие болды. Бруно 1980 немесе 1981 жылы қайтыс болды. Бак Флоридадағы Хомосаса Спрингс аттракционында (қазіргі Хомосаса Спрингс Wildlife State Park) көптеген жылдар бойы қонақтарды көңілдестірді. Хаммер 1969 жылы актерлік өнерден зейнеткерлікке шықты және Флорида штатының Батыс Палм-Бич қаласында орналасқан Дрейхер парк зоопаркындағы (кейін Палм-Бич зоопаркы деп аталды) алғашқы қара аю болды, ол он жылға жуық өмір сүрді. Деррик Розаир аға 1970 жылдар бойы "Жігіт Бен" деп аталатын аюын көрсетуді жалғастырды. Gentle Ben және Gentle Giant пилоттық фильміне қатысқан басқа аюлардың тағдыры қазіргі уақытта белгісіз. "Grizzly Adams" телесериалындағы аю кейіпкері де "Бен" деп аталғанымен, бұл кейіпкерді қара аю емес, гризли аю сомдады, ал шоу, кейіпкер және аю актері Gentle Ben-мен байланысы жоқ, тек жаттықтырушы Стив Мартин Grizzly Adams шоуына кейбір жануарларды (соның ішінде "қосалқы" гризли аюын Grizz деп аталатын) жеткізді.

Ralph Helfer's Africa U. S. A. animal ranch provided Bruno and other bears (as well as other animals) used in the series. The bears were obtained from Canada or near the Canada U. S. border because those bears' coats were thicker and more photogenic than those of bears located further south in the U. S. The bears were declawed and had most of their teeth removed. Helfer stated that four bears were used to portray Ben, with other sources naming or listing additional bears, who may have been used in particular scenes or as stand in bears. Some episodes and sequences also involved bear cubs or other bear characters that may have required additional bears. Bruno was the favorite bear actor because of his good disposition, broad range of behaviors, facial expressions, and ability to work with children. A bear named Buck, who closely resembled Bruno but was a slightly smaller, younger and more agile bear, was used for scenes requiring the bear to run. According to Clint Howard, Bruno the bear and Buck the bear together did approximately 75 percent of the bear acting work. A bear named Drum frequently appeared in scenes requiring the bear to enter water. Drum's coat was brown and had to be spray painted to match the black coats of the other bears playing Ben. In the 1980s, Dennis Weaver recalled that a bear named Hammer, who occasionally misbehaved on the set, was used for bear scenes involving water. Other bears reportedly used included Smokey, Oscar, Baron, Tudor, Virgil, and a bear (identity unknown, possibly Hammer) with a tendency to fight who was used for bear fight scenes. Bear trainer Tuffy Truesdell, who owned nine bears including the elder and younger Victor the Wrestling Bear, also claimed that his bears did "most of the stand in work" for the TV series. According to most sources, the primary bear trainers and bear handlers who did most of the day to day bear work on the series were head bear trainer Monty Cox (who said that he was hired after "Ben" had "chewed up" a previous bear trainer), and Vern Debord. Other animal trainers involved in the series included Ron Oxley and Steve Martin. Derrick Rosaire Sr. and Pat Derby have also claimed involvement, although it is not clear whether they worked on the TV series or just on the Gentle Giant pilot film. Bruno and some of the other bears were trained using "affection training", which stressed establishing a respectful bond between animal and trainer, rather than using punishment or food rewards. However, food rewards were used to motivate at least one bear who responded better to that method. Bruno reportedly lived with Cox in a Miami apartment, sometimes even following him into the shower and sleeping in his bed. During and after the run of the TV series, the name "Ben" or "Gentle Ben" was used to refer to a number of bears who had appeared in the show. Bruno's name was changed to "Ben" while he was appearing in the series; it was changed back to "Bruno" after the show ended. Oxley and Martin made personal appearances at fairs and events with a bear (often Drum) billed as "Gentle Ben." In the late 1960s and 1970s, Rosaire Sr. appeared with the Emmett Kelly Circus and elsewhere with a trained bear he called "Gentle Ben" that purportedly played the role. Rosaire Sr., his son and grandson have said over the years that this bear was a female bear who played both Ben's mother and Ben in the Gentle Giant film. (Ben's mother never appears in the TV series as she is killed at the beginning of the film, and the TV series takes place after the events of the film.) Tuffy Truesdell also trained a wrestling brown bear known as "Gentleman Ben" and occasionally called "Gentle Ben" or "Ben", who wrestled in at least 80 matches for various promotions in the late 1960s and 1970s. Although Truesdell claimed that his bears did work on the TV series, there is no evidence linking the particular bear he called "Gentleman Ben" to the TV show, particularly since the show used black bears rather than brown bears. After the Gentle Ben series ended, Bruno moved back to California with trainer Ron Oxley and continued his acting career, making a well received appearance in the 1972 film The Life and Times of Judge Roy Bean with Paul Newman. Bruno reportedly died in 1980 or 1981. Buck entertained visitors for many years at the Homosassa Springs Attraction in Florida (now part of Homosassa Springs Wildlife State Park). Hammer retired from acting in 1969 and became the first black bear at the Dreher Park Zoo (later renamed the Palm Beach Zoo) in West Palm Beach, Florida, where he lived for almost 20 years. Derrick Rosaire Sr. continued to exhibit his bear named "Gentle Ben" throughout the 1970s. The fate of the other bear actors involved in Gentle Ben and the Gentle Giant pilot film is not currently known. Although the bear character in a subsequent television series, The Life and Times of Grizzly Adams, was also named "Ben", that character was played by a grizzly bear rather than a black bear, and the show, character and bear actor had no connection to Gentle Ben, except for trainer Steve Martin supplying some animals (including a "backup" grizzly named Grizz) to the Grizzly Adams show.

Өндіріс

Gentle Ben Флорида штатында Солтүстік Майамидегі Иван Торс студиясында (қазіргі Гринвич студиясы) және оның айналасындағы әртүрлі жерлерде, оның ішінде Хомосасса Спрингс және Фэрчайлд тропикалық ботаникалық бағында түсірілді. АҚШ-тың солтүстігі мен Канададан келген аюлар суық температураға дағдыланғандықтан, жылы климатқа бейімделуде қиындықтар туды. 1969 жылдың қаңтар айында Африка АҚШ-тағы ауыр су тасқынынан кейін, шоуда жұмыс істеген аюлар Иван Торс жануарлар актерлік мектебі орналасқан Хомосасса Спрингске тұрақты түрде көшірілді. Сериалдың сценарийін жазуға Розуэлл Роджерс, Эрл Хамнер кіші, Там Спива, Рэнс Ховард, Гилберт Ралстон және Франк Телфорд қатысты. Көптеген сюжеттер Том Уэдлоның табиғатты қорғау инспекторы ретіндегі жұмысына байланысты тақырыптарға, мысалы, жануарларды басқару, жоғалған балалар, дауылдар немесе өрт сияқты апаттар, браконьерлік және Уэдлоның қарауындағы басқа да заңсыз әрекеттерге арналған. Беннен басқа да жануарлар жиі көрсетілді. Жиі кездесетін сюжеттік өрнек – жаңа адамның Бенмен алғаш рет кездесіп, қорқып, Марк Бен қауіпті емес екенін түсіндіргенге дейін үрейленуі. Сериалда Том Уэдло көбінесе Эверглейдс аймағын аэроботпен және джиппен аралап жүрді, ал Генри Бумхауэр батпақты көлікпен жүрді. Аэробот, Том, Марк, Эллен және Бен аюымен бірге, шоудың ашылу титрлерінде маңызды орын алды. Деннис Уивер кейінірек аю актерлерінің бірі, Хаммердің аэроботты құлатқан оқиғасын еске алды. Тренер Монти Кокс айтуынша, Иван Торс бірде Бруно аю камерадан алыстағанда оның жыныс мүшелері кейбір кадрларда көрініп тұрғанына алаңдады және Кокс оларды камераға түспеу үшін қалайда таспамен байлап қоя ала ма деп сұрады. Кокс бас тартты. Сериалға қатысқан көптеген адамдар, оның ішінде Кокс, өндірісте пайдаланылған аюлардың кейде жаман мінезді болғанын немесе күткендей әрекет етпегенін және олармен жұмыс істеу қауіпті болуы мүмкін екенін растады. Бірде Бруно аюы Клинт Хауардтың үстіне отырды. Деннис Уивердің сөзіне сүйенсек, шоу барысында актерлар мен түсірілім тобына аюлардың жаман мінез-құлқы туралы ашық айтуға тыйым салынған. Алайда, Клинт Ховард шоудағы аюлардан ешқандай жарақат алмағанын және оның жалғыз жарақаты тырнақтары алынбаған егермен жұмыс істеуден болғанын мәлімдеді.

Gentle Ben was filmed in Florida at the Ivan Tors Studios (now Greenwich Studios) in North Miami and at various locations in the surrounding area, including Homosassa Springs and Fairchild Tropical Botanic Garden. The bears, who were from the northern United States or Canada and thus used to colder temperatures, had trouble adjusting to the warm climate. Following a severe flood that caused major damage to Africa U. S. A. in January 1969, the bears working on the show were relocated permanently to Homosassa Springs, where the Ivan Tors Animal Actor Training School was then operating. Writers for the series included Roswell Rogers, Earl Hamner, Jr., Tam Spiva, Rance Howard, Gilbert Ralston, and Frank Telford. Many of the plots focused on themes relating to Tom Wedloe's work as a wildlife officer, such as animal management, lost children, disasters such as hurricanes or fires, and poaching or other illegal activities taking place in Wedloe's jurisdiction. In addition to Ben, other animals were frequently featured. A recurring plot device involved a stranger encountering Ben for the first time and being terrified, until Mark explained that Ben was not dangerous. In the series, Tom Wedloe often traveled the Everglades via airboat and Jeep, while Henry Boomhauer drove a swamp buggy. The airboat, with the characters of Tom, Mark, Ellen, and Ben the bear riding it, was prominently featured in the show's opening credits. Dennis Weaver later recounted an incident where one of the bear actors, Hammer, capsized the airboat. According to trainer Monty Cox, Ivan Tors once expressed concern that when Bruno the bear walked away from the camera, his testicles were visible in some shots, and asked if Cox could somehow tape them up so they would be out of camera view. Cox refused. Several people involved with the series, including Cox, have confirmed that the bears used in the production were sometimes ill tempered or did not behave as expected, and that working with them could be dangerous. On one occasion, Bruno the bear sat on Clint Howard. According to Dennis Weaver, during the run of the show, the cast and crew were forbidden to publicly mention any incidents of bear misbehavior. However, Clint Howard has stated that he never suffered any injuries from the bears on the show, and that his only injury came from working with a raccoon that had not been declawed.

Қабылдау

Gentle Ben алғашқы маусымда Нильсен рейтингінде #2 орынға ие болды. Осыған орай, балалар кітаптары (Уолт Морейден басқа авторлардың еңбектері), үстел ойыны, Mattel компаниясының сөйлейтін "Gentle Ben" плюш аюы, түскі ас жәшігі және актерлер орындаған "Gentle Ben" жұлдыздары: "Аю туралы фактілер" атты әндер альбомы сияқты бірқатар телебайланысты тауарлар сатылды. Dell Comics 1968 жылы телешоу актерлерінің фотосуреттерімен жабдықталған Gentle Ben комиксінің бес нөмірін шығарды. Алайда, екінші маусымда Gentle Ben үздік 20-ға тұрақты түрде ілесе алмады және жабылды. Оның танымалдылығының төмендеуіне жас көрермендердің өсіп, жануарлар туралы бағдарламаларға қызығушылықтарының азайуы, сондай-ақ бағдарламаның эфир уақытының Walt Disney's Wonderful World of Color бағдарламасымен бәсекелесуге мәжбүрлеуі себеп болды. Бағдарламаны сақтап қалу мақсатындағы хаттармен жүргізілген науқан (тіпті Конгресс протоколында жарияланды) нәтижесінде телеарнаға 2600 хат жіберілді, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Ұзақ өмір сүрмесе де және тоқтатылса да, бағдарлама синдикация арқылы, АҚШ-тан тыс елдерде де үздіксіз көрсетілуін жалғастырды. "Gentle Ben" цирктер мен шараларда жеке өнер көрсетулері 1970-ші жылдарға дейін танымал болды. 1969 жылдың қазан айында бағдарлама тоқтатылғаннан кейін "Gentle Ben" аюы Флорида губернаторы Клод Р. Кирк, кішіден Форт-Лодердейлдегі мерекелік шараға жеке шақыру алды.

Аю суреті туралы дау

Шоу табиғатты және отбасылық құндылықтарды құрметтеуді насихаттағаны үшін мақталып, сонымен бірге жабайы аюдың адамдармен өзара әрекетін шындыққа жатқызбей бейнелегені үшін де сынға ілікті. Кейбір сыншылар шоудың 1967 жылғы 13 тамызда Монтана штатындағы Глейшер Ұлттық паркінде болған гризли аюларының шабуылынан кейін бірнеше апта өткен соң көрсетілгенін атап өтті. Осы шабуылда екі әйел кемпингтік турист бір түндік екі бөлек оқиғада гризли аюларынан қаза тапқан. Шоу тұңғыш рет көрсетілген кезде PTA Magazine журналы: «Жылдар бойы балалар мен ересектерге аюларды тамақтандыруға және олармен ойнауға қарсы ескертулер беріліп келді. CBS қара аюды үй жануары ретінде көрсетуге қалай рұқсат бере алады? Ол бала емес, тіпті үлкен ересек аю! Бұл біздің түсінігімізден шығады», – деп шағымданды. 1971 жылы Ұлттық парктік қызметтің бас инспекторы Джон Хаст: «"Жігіт Бен" телесериалы – бізге жасалған ең жаман нәрсе. Адамдар теледидардан осы үлкен, сүйкімді аюды көріп, паркте аюды көргенде, оны соның өзі деп ойлайды. Олар қандары ағып жатқанша, қаншалықты қателескендерін түсінбейді», – деді. Швеция да балалардың осы елдегі жабайы аюлармен ойнауына және қарым-қатынасқа түсуіне әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылықпен шоуды көрсетуден бас тартты.

Үй медиасы

2013 жылдың 15 қазанында CBS Home Entertainment (Paramount компаниясы арқылы таратылды) 1-ші маусымды 1-ші аймақта DVD форматында шығарды. Екінші және соңғы маусым 2014 жылдың 18 ақпанында жарық көрді.

1981 жылы түсірілген мультфильм "Жайлы Бен"

1981 жылы Gentle Ben Animation Co компаниясы Gentle Ben атты қысқа ғана анимациялық мультсериалын синдикация арқылы шығарды. Басты кейіпкер, аю Бен, плащ киетін қылмыспен күресетін супербатыр ретінде көрсетілген.

2000-шы жылдардағы телефильмдер

2000-жылдардың басында Animal Planet кабельдік арнасы Hallmark Entertainment компаниясымен бірлесіп, түпнұсқа серияның екі телефильмінің қайта түсірілімін қаржылады. Екі ремейкте де "Бен" рөлін Рут Ла Бардж жаттықтырған 6 футтық, 650 фунт салмақты американдық қара аю Бонкерс ойнады. Gentle Ben (сондай-ақ Gentle Ben: The Movie және Gentle Ben: Terror on the Mountain аттарымен де белгілі) алғаш рет 2002 жылдың 25 наурызында көрсетілді, бірақ кейбір кабельдік көрсетулерде 2003 жылғы көрсетілім деп тіркелген. Gentle Ben 2 (сонымен қатар Gentle Ben: Danger on the Mountain деп те аталады) алғаш рет 2003 жылдың 5 қаңтарында көрсетілді. Ұлыбританияда бұл фильм Gentle Ben: Black Gold деген атпен шықты.

Танымал мәдениетте

1960 жылдан бері "Жігіт Бен" атауы көптеген жазушылар тарапынан аю туралы әңгімелерде әзілдік есім ретінде кеңінен қолданылып келеді. "Жігіт Бен" сондай-ақ әртүрлі қоғам қайраткерлеріне лақап есім ретінде де қолданылған, оның ішінде американдық кәсіби гольфші Бен Креншоу және австралиялық крикетші Бен Хилфенхаус. "Симпсондар" мультсериалының "Гомер Бадман" эпизоды (6-маусым, 9-бөлім, алғаш рет 1994 жылдың 27 қарашасында көрсетілген) басында микрофонымен байланған "Жігіт Бен" атты аю жүргізетін "Бен" атты телешоудың пародиясын қамтыды. "Жігіт Бен" көрермендердің пікірлері мен сұрақтарына ыңғуыра жұмбақтап жауап береді, содан кейін сахна артындағы дәмханаға қызығып, ашуланып жүгіріп, жеуге кіріседі, сол кезде "Бен бақылауы" деп жазылған күртке киген мергендер оны қоршап алып атып тастайды, ал телеэкран қысқа мерзімге сынақ үлгісіне ауысады, содан кейін аралық кадр көрсетіледі. Бұл эпизод ұзақ жылдар бойы көрсетілген сериалдың ең күлкілі сәттерінің бірнеше жинағында айтылған. Персонаждың пародиасы 17-маусымның 12-бөлімі "My Fair Laddy" эпизодында "әдепті Бен" ("Genteel Ben") ретінде бейнеленген. "Пит пен Питтің оқиғалары" балалар телесериалының "Ренжбой" эпизодында (1-маусым, 4-бөлім, алғаш рет 1993 жылдың 19 желтоқсанында көрсетілген) Үлкен Пит (мүмкін) ойдан шығарылған "Жігіт Бен" эпизодына сілтеме жасайды, онда Бен соқыр баланы шахтадан құтқарады. Ол Бенді жақсы мінезді кейіпкер деп атайды, өйткені ол әкесінің гольф клубында рейнджбой болып жұмыс істеп жатқанда, әкесін аю костюмін киюге көндіруге тырысады.