Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық романист Александр Хилл Кей (21 қыркүйек 1904 – 25 шілде 1979) – американдық ғылыми фантастика жазушысы, көбінесе балалар әдебиетін жазған.
American novelist
Alexander Hill Key (September 21, 1904 – July 25, 1979) was an American science fiction writer who primarily wrote children's literature.
Ерте өмір
Александр Кей 1904 жылы Мэриленд штатының ЛаПлатте қаласында Александр Хилл мен Шарлотта (Райдер) Кей отбасында дүниеге келді. Олар көп ұзамай Флоридаға көшіп, ол өмірінің келесі 6 жылын сонда өткізді. Оның әкесі арақ-шаруа фабрикасы мен мақта тазалау зауытының иесі болған, екеуі де түнгі шабуыл жасаушылармен өртеп жіберілді, бұл оның әкесі қайтыс болғанға дейін, Кей шамамен алты жаста болғанда болды. Әкесінің қайтысынан кейін, анасы 15 жасында апатта қаза тапқанға дейін, Кей кем дегенде 14 түрлі мектепке барып оқыды, соның ішінде Грузиядағы әскери мектеп те бар. Анасы қайтыс болғаннан кейін, Кейдің балалық шағының қалған бөлігін әртүрлі туыстары тәрбиеледі. 18 жасында Кей Чикаго, Иллинойс штатындағы Көркемөнер институтының мектебіне түсті және 1921-1923 жылдар аралығында оқыды.
Alexander Key was born in 1904 in LaPlatte, Maryland to Alexander Hill and Charlotte (Ryder) Key. The family soon moved to Florida, where he spent the next 6 years of his life. His father owned a sawmill and cotton gin, both of which were burned by night riders shortly before his father's death when Key was about six. Between the time of his father's death and his mother's death in an accident when he was 15, Key attended at least 14 different schools, including a military school in Georgia. After his mother's death, Key was raised by various relatives for the rest of his childhood. At 18, Key enrolled in the School of the Art Institute in Chicago, Illinois, which he attended between 1921 and 1923.
Әдеби шығармашылық
Оның "Бұлақ тауларына қашу" романы Дисней студиясымен 1975, 1995 және 2009 жылдары танымал фильмге бейімделді. Бұл романның жалғасы 1978 жылы тағы бір фильмге айналды. Оның "Күректі толқын" романы 1978 жылы "Болашақ жігіт Конан" аниме сериалы болып түсірілді. Ол сырт келбетімен адамға ұқсас, бірақ басқа планетадан келгендей сезім тудыратын, өте күшті психикалық/псионикалық қабілеттері бар, табиғатпен жақын байланыста болып, жануарлармен телепатия арқылы сөйлей алатын кейіпкерлерді сомдауымен танымал. "Ақ көгершіннің құпиясы" атты ғылыми-публицистикалық кітабында ол жануарлардың саналы, ойлайтын, сезімтал, қабылдайтын, тәуелсіз және өзіне-өзі хабардар ақылды жандар екеніне, олардың қарым-қатынас жасаудың айқын емес жолдары бар екеніне, мүмкін эмпатия немесе телепатия арқылы сенетінін айтты. Кейдің кітаптарының басты кейіпкерлері көбінесе таңғажайып қабілеттері немесе басқа планетадан келгендігі үшін жек көрініске ұшырайды, қорқынышқа келіп, қуғынға түседі, ал Кей мұны расизм және басқа да ғарыздық көзқарастардың айқын метафорасы ретінде пайдаланады. Оның бірнеше романында (әсіресе "Жоғалып бара жатқан баланың ісі") Кий бір ойға келген адамдардың тобының қоғамнан жаппай шеттеуін бейнелейді. Кейде Кий балаларға мемлекеттік қолдау көрсету қызметтерін тиімсіз немесе тіпті зиянды деп сипаттайды: "Естен кеткен есік" романында әлеуметтік қызметтер басты кейіпкер Кіші Джон үшін жағымсыз нұсқа ретінде ұсынылады, ал "Бұлақ тауларына қашу" романында Тони мен Тиа жүйеден қашуға тырысады. Алайда, екі жағдайдың да себебі өте түсінікті: кейіпкерлер "бұл жердің адамы емес". Олар тек үйлеріне қайтуды қалайды және, қуанышқа орай, біздің жергілікті тұрғындардың біразы оларға осы мақсатына жетуге көмектесуге дайындық көрсетеді (Кейдің "Естен кеткен есік" кітабы "Жерден тыс" фильмінен 10 жылға жуық бұрын жарық көрген). Кейдің "Сиқырлы шалғын" романының сюжеті аурухана төсегінде жатқан әрбір оқырман үшін одан да терең әсер етеді. Оның соңы ерекше оптимизмге толы. Бұл Александр Кейдің тағы бір маңызды ойы: жақсы және адал адамдар оларға лайық жерге қашуға құқылы.
His novel Escape to Witch Mountain was made into a popular live action film by Disney in 1975, 1995, and again in 2009. The sequel was made into another film in 1978. His novel The Incredible Tide became an anime series called Future Boy Conan in 1978. He is known for his portrayals of alien but human looking people who have tremendously strong psychic/psionic abilities, a close communion with nature, and who can telepathically speak with animals. In his nonfiction book The Strange White Doves, he professed his belief that animals are conscious, thinking, feeling, perceiving, independent, and self aware intelligent beings, and that they have subtle ways of communicating, perhaps via empathy or telepathy. The protagonists of Key's books are often ostracized, feared, or persecuted because of their astonishing abilities or extraterrestrial origins, and Key uses this as a clear metaphor for racism and other prejudice. In several of his novels (most notably The Case of the Vanishing Boy), Key portrays some sort of communal withdrawal from society by a group of like minded individuals. Key sometimes depicted government sponsored social services for children as inefficient or even counterproductive in its efforts: in The Forgotten Door, social services is presented as a clearly undesirable alternative for the protagonist Little Jon, and, in Escape to Witch Mountain, Tony and Tia actively flee the system. In both cases, however, it is for a very logical reason: the characters are "not from around here". All they want to do is go home and, happily, a few of us locals have the decency to help them do so (Key's The Forgotten Door predates E. T. the Extra Terrestrial by over 10 years). The plot of Key's The Magic Meadow is even more poignant for any reader who has ever been bedridden in a hospital. Its ending in particular is phenomenally optimistic. That was another Alexander Key theme: that good and decent people deserve to escape to a place worthy of them.