Кіріспе

Жұмақ – 2002 жылы Том Тайквер режиссерлік еткен, Кейт Бланшетт пен Джованни Рибиси бас рөлдерде ойнаған романтикалық триллер. Ко-сценарийші Кшиштоф Кисловский оны трилогияның бірінші бөлігі деп жоспарлаған (екіншісі – Тозақ, үшіншісі – Тазарту деп аталады), бірақ Кисловский жобаны аяқтауға үлкермей қайтыс болды. Фильм Германия, Франция, Италия, АҚШ және Ұлыбританиядағы продюсерлердің халықаралық бірлескен өндірісі болып табылады. Диалог итальян және ағылшын тілдерінде жүргізіледі.

Сюжет

Фильм Италияның Турин қаласында өтеді. Ол итальяндық қарабинерлер кеңсесінің жас қызметкері Филиппоның (Рибиси) ұшу тренажерін қолдана отырып, тікұшақпен ұшуды үйренетін прологтық сахнамен басталады. Ол тікұшақты тым күшті көтерілуге тырысып, виртуалды апатқа ұшыратқанда, оның нұсқаушысы оған: «Нағыз тікұшақта үнемі жоғары да жоғары көтеріле алмайсыз», – дейді. Бұл Филиппоны: «Мен қанша биікке ұша аламын?» – деп сұрауға итермелейді. Содан кейін фильм жоғары дәрежелі кәсіпкердің орталық кеңсесіне бомба орналастыруға дайындалып жатқан Филиппаға (Бланшетт) ауысады. Барлығы жоспарға сай жүрсе де, бомбаны орнатқан қоқыс контейнерін тазалаушы оны тастағаннан кейін бірден босатады, кейін лифтте жарылып, төрт адам қаза табады. Филиппаны қарабинерлер іздеп тауып, тұтқындап, Филиппо жұмыс істейтін станцияға әкеледі. Сұраққа тартылғанда ол жергілікті мектепте ағылшын тілі мұғалімі екенін айтады. Олардың барлығын бір жергілікті картельмен байланысты есірткімен қамтамасыз еткенін білген ол, қарабинерлерге есірткі саудасының басшыларының есімдерін беріп, араласуларын сұрайды, бірақ қайта-қайта назарсыз қалдырылады. Ақылынан айнып, ол картельдің басшысын, кеңсесін нысанаға алған кәсіпкерді өлтіруді шешеді. Тергеу барысында Филиппо (өзінің басшыларына оның мойындауын аударады) Филиппаға ғашық болып, оған қарабинерлердің қамауынан қашуға көмектеседі. Ол өзінің бастапқы нысанасы болған есірткі баронын өлтіргеннен кейін, екеуі заңнан қашып, ауылға қашып барады, сонда олар Филиппаның достарының бірінен пана тауып, қарым-қатынастарын толықтырады. Билік олардың жасырынған үйіне шабуыл жасағанда, қашқындар алдыңғы алаңда тұрған қарабинерлер тікұшағын ұрлап, әуемен қашып кетеді. Жердегі офицерлер оларға бірнеше рет оқ атып, ешқандай нәтиже бермейді, өйткені тікұшақ көтеріліп, ақырында көзден жоғалады.

Сыни қабылдау

Аспан сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes сыншылардың шолу жинағында фильмге мақұлдау көрсеткіші берілді, ол негізінде сынға алынған рецензияларға сүйенеді, ал орташа бағасы құрайды. Сайттың сыншылардың консенсусы былай деді: "Осы көркем әрі жақсы ойналған фильмдегі ең әлсіз тұс – оқиғасы". Metacritic фильмге 100 балдық шкала бойынша 68 бал берді, бұл 31 сыншының бағаларына негізделген және "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. Киесловскидің бұрынғы фильмдерімен салыстырулар көп болса да, Роджер Эберт Тикуердің "Жүгіріңіз, Лола, жүгіріңіз" және "Принцесса мен жауынгер" фильмдерімен де ұқсас екенін айтты. Аспан "Тайквер фильмдерінің" шарқынша жылдамдығынан гөрі ойлырақ және салмақтырақ болғанымен, "онда батыл әйел өзінің ерік күшімен тағдырын өзгертуге тырысатын соқпақ романтизмнің сол түрі бар".