Илидтер: Қосар байланыспен тұрақты молекулалар және олардың химиялық реакциялары
Ylide
Илид – органикалық қосылыс, коваленттік және иондық байланыспен байланысқан екі атомнан тұрады. Химиялық реакциялардағы маңызды реагенттер мен аралық заттар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі атом ковалентті және иондық байланыстар арқылы резонанспен байланысқан органикалық қосылыс. Илид (/ɪ//l//ai//d/) немесе иллид (/ɪ//l//ɪ//d/) – формальды түрде теріс зарядталған атомды (көбінесе карбанион) формальды оң зарядталған гетероатомға (көбінесе азот, фосфор немесе күкірт) тікелей қосылған, және екі атомның да электрондық қабықшасы толыққан бейтарап диполярлы молекула. Бұл құрылымды екі жақын атомның ковалентті және иондық байланыстар арқылы байланысқан түрі деп қарастыруға болады; әдетте X+–Y− деп жазылады. Иллидтер – 1,2-диполярлы қосылыстар және звиттериондардың бір түрі. Олар органикалық химияда реагенттер немесе реакциялық аралық заттар ретінде кездеседі. "Иллид" атауын "иллид" жұрнағымен шатастырмау керек.
Organic compound in which two atoms are connected by both a covalent and an ionic bond in resonanceAn ylide ('/ɪ//l//ai//d/) or ylid ('/ɪ//l//ɪ//d/) is a neutral dipolar molecule containing a formally negatively charged atom (usually a carbanion) directly attached to a heteroatom with a formal positive charge (usually nitrogen, phosphorus or sulfur), and in which both atoms have full octets of electrons. The result can be viewed as a structure in which two adjacent atoms are connected by both a covalent and an ionic bond; normally written X+–Y−. Ylides are thus 1,2 dipolar compounds, and a subclass of zwitterions. They appear in organic chemistry as reagents or reactive intermediates. The class name "ylide" for the compound should not be confused with the suffix " ylide".
Симметриялық емес фосфорлы илидтер
Бифосфиндерге ұқсас dppe, dppm және т.б. молекулалардан туындаған, а-кето тұрақтандырылған илидтер, атап айтқанда, [Ph2PCH2PPh2]C(H)C(O)R және [Ph2PCH2CH2PPh2]C(H)C(O)R (R = Me, Ph немесе OMe) – фосфин және илидтік функционалдық топтарын қамтитын гибридтік лигандтардың маңызды класын құрайды және илидтік және эноляттық формаларда кездесе алады. Осы лигандтар, демек, палладий және платина сияқты металл иондарымен әртүрлі байланыс түрлеріне қатыса алады.
The a keto stabilized ylides derived from bisphosphines like dppe, dppm, etc., viz., [Ph2PCH2PPh2]C(H)C(O)R and [Ph2PCH2CH2PPh2]C(H)C(O)R (R = Me, Ph or OMe) constitute an important class of hybrid ligands containing both phosphine and ylide functionalities, and can exist in ylidic and enolate forms. These ligands can therefore be engaged in different kinds of bonding with metal ions like palladium and platinum.
Күкірт негізінде
Басқа жиі кездесетін илидтерге сульфоний илидтері және сульфоксоний илидтері жатады; мысалы, эпоксидтерді дайындауда немесе Стивенс қайта орналасуында қолданылатын Кори-Чайковский реагенті.
Other common ylides include sulfonium ylides and sulfoxonium ylides; for instance, the Corey Chaykovsky reagent used in the preparation of epoxides or in the Stevens rearrangement.
Оттегі негізінде
Карбонил илидтері (RR'C=O+C−RR') эпоксидтердің сақинасын ашу арқылы немесе карбонилдердің электрофильді карбендермен реакцияласуы нәтижесінде түзілуі мүмкін, ал карбендер көбінесе диазоқосылыстардан дайындалады. Оксоний илидтері (RR'O+C−R'R) эфирлердің электрофильді карбендермен реакциясы арқылы пайда болады.
Carbonyl ylides (RR'C=O+C−RR') can form by ring opening of epoxides or by reaction of carbonyls with electrophilic carbenes, which are usually prepared from diazo compounds. Oxonium ylides (RR' O+ C−R'R) are formed by the reaction of ethers with electrophilic carbenes.
Басқа
Галоний илидтерін аллиль галогендері мен металл карбеноидтарынан дайындауға болады. [2,3] қайта құрылымдалудан кейін гомоаллилгалоген алынады. Теббе реагентінің белсенді түрі көбінесе титан илиді деп есептеледі. Виттиг реагенті сияқты, ол карбонил тобындағы оттек атомын метилен тобымен алмастырады. Виттиг реагентімен салыстырғанда, оның функционалдық топтарға төзімділігі жоғары.
Halonium ylides can be prepared from allyl halides and metal carbenoids. After a [2,3] rearrangement, a homoallylhalide is obtained. The active form of Tebbe's reagent is often considered a titanium ylide. Like the Wittig reagent, it is able to replace the oxygen atom on carbonyl groups with a methylene group. Compared with the Wittig reagent, it has more functional group tolerance.
Реакциялар
Маңызды йилид реакциясы, әрине, Виттиг реакциясы (фосфорға қатысты), бірақ одан да көптеген реакциялар бар.
An important ylide reaction is of course the Wittig reaction (for phosphorus) but there are more.
Диполярлы циклоқосылымдар
Кейбір илидтер 1,3-дипольдер болып табылады және 1,3-дипольді циклоқосылу реакцияларында өзара әрекеттеседі. Мысалы, азометин йлиді – фуллерендермен Прато реакциясында диполь болып табылады.
Some ylides are 1,3 dipoles and interact in 1,3 dipolar cycloadditions. For instance an azomethine ylide is a dipole in the Prato reaction with fullerenes.
Силандармен сусыздану
3-топтың гомолептикалық катализаторы Y[N(SiMe3)2]3 қатысында трифенилфосфоний метилиді фенилсиланмен қосылуы мүмкін. Бұл реакцияның қосалқы өнімі H2 газы болып табылады және силилмен тұрақтандырылған йелид түзеді.
In the presence of the group 3 homoleptic catalyst Y[N(SiMe3)2]3, triphenylphosphonium methylide can be coupled with phenylsilane. This reaction produces H2 gas as a byproduct, and forms a silyl stabilised ylide.
Сигматропиялық қайта орналастырулар
Көптеген илидтер сигматроптық реакцияларға қатысады. Соммеле-Гаузердің қайта құрылуы [2,3] сигматроптық реакцияның мысалы. Стивенс қайта құрылуы [1,2] қайта құрылу болып табылады. Кейбір фосфоний илидтерінде сигматроптық реакциялар байқалған.
Many ylides react in sigmatropic reactions. The Sommelet Hauser rearrangement is an example of a [2,3] sigmatropic reaction. The Stevens rearrangement is a [1,2] rearrangement. A sigmatropic reaction has been observed in certain phosphonium ylides.