Кіріспе

Үндістан мен Пәкістанның суннит мұсылман қауымында мемондар ходжа, бохра және басқа да гужарат халықтарымен мәдени ұқсастықтарға ие. Олар мемонит тілін ана тілі ретінде қолданады, ол синдхи, кутчи және гуджарати тілдерімен сөздік қорын бөліседі. Бүгінде Наваб мемондары Дүниежүзілік мемон ұйымы (ДМҰ) және Халықаралық мемон ұйымы (ХМО) сияқты жаһандық деңгейде танылған ұйымдар арқылы байланыс жасайды.

Синдхи, Гуджарати тегі

Мемон әулетінің тамыры дәстүрлі индуизмді ұстанған Лоханаларға салады. Атаудың шығу тегі – Му'мин (مؤمن, араб тілінде "сенуші") сөзінен басталып, кейіннен қазіргі Мемон атауына дейін жеткен. Мемон қауымы 15 ғасырда 700 отбасыдан, барлығы 6 178 адамнан құралған. Антованның мәліметінше, Синд облысының Тхатта қаласында индуизмнен ислам дініне өткен Лоханалар Мемон атанған. 16 ғасырда Будж билеушісі Рао Кхангарджи Джадеджа оларды Будж қаласына қоныстануға шақырған.

Саудагер

Қоғамның коммерциялық табиғатына байланысты, Мемондар 18-шы және 19-шы ғасырларда Үндістан шекарасынан тысқары кең көшін бастады. Бұл Таяу Шығыс, Оңтүстік Африка, Шри-Ланка және Шығыс Азиядағы қауымдастықтардың қалыптасуына әкелді. Мемон қайырымдастарындары осы кезеңде, соның ішінде Джума Масжид мешітін салуға маңызды қаржылық көмек көрсетті. 19-шы ғасырдың соңына қарай, сауда-саттықтардың нәтижесінде бірнеше мың Мемон Мумбайда қоныстанды. Мемон өкілдері үнді монополияларын дамыту үшін британ капиталистерімен келісімдер жасады.

20 ғасыр

ХХ ғасырдың басында Мемон қауымы Оңтүстік Азияда және Оңтүстік Африкада нығайды. Олар Мемон білім беру және әл-ауқат қоғамы мен Мемон сауда палатасы сияқты маңызды ұйымдарды құруға кірісті. Пәкістан мен Үндістанның бөлінуі қауым үшін екі жаққа да айтарлықтай көші-қонға себеп болды. Мемондардың басым көпшілігі ұсақ саудагерлер, дүкеншілер, бакалейшілер, көшпелі сатушылар, фирмалардағы агенттер мен кеңсе қызметкерлерінен тұрады. Халық арасындағы әңгімелерге сәйкес, Мемондардың бизнесте және саудадағы сәттілігі ислам әулиесі Саяд Кадиридің берген баталарының арқасында делінеді.

Дүниежүзілік мемон

Бүгінде мемон қауымдастықтары бүкіл әлемге, соның ішінде Біріккен Араб Әмірліктеріне, Сауд Арабиясына, Шри-Ланкаға, Оңтүстік Африкаға, Ұлыбританияға, АҚШ пен Канадаға таралған. Дегенмен, мемон халқының ең көп шоғырланған жерлері – Пәкістанның Карачи қаласы және Үндістанның Гуджарат штаты. Карачиде Бантвадан шыққан мемондықтар мен олардың ұрпақтары қоныстанған. Халарий Мемон Бас Жамағаттың біріктіруші туы астындағы Халарий Мемон – ханафи мәзхабының өкілдерінің тағы бір тобы. 1893 жылы Махатма Ганди Оңтүстік Африкаға барған кезде мемондықтар сол жердегі үш топтың бірі болды және Оңтүстік Африкадағы үнді диаспорасына тауар саудасымен қызмет көрсетті. Мемон қауымы бизнес және қайырымдылық істерімен белгілі, сондай-ақ Пакистан индустриясының қалыптасуына зор үлес қосты.