Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мереке
Holiday
Үндістандықтардың келу күні – Кариб теңізі, Фиджи, Оңтүстік Африка және Маврикий елдерінде әртүрлі күндері тойланатын мереке. Бұл мереке еуропалық отаршылдық билік органдары мен олардың агенттерімен әкелінген келісімшарт бойынша жұмыс істеуге міндеттелген Үндістан субконтинентінен келген адамдардың тиісті елдерге келгенін еске түсіреді. Гуяна, Маврикий, Фиджи және Тринидад және Тобагода, осы мереке басталган жерде, ол ресми мемлекеттік мереке болып табылады.
Indian Arrival Day is a holiday celebrated on various days in the nations of the Caribbean, Fiji, South Africa and Mauritius, commemorating the arrival of people from the Indian subcontinent to their respective nations as indentured labours brought by European colonial authorities and their agents. In Guyana, Mauritius, Fiji and Trinidad and Tobago, where it started, it is an official public holiday.
Фиджи
Жыл сайын 14 мамыр күні Гирмит естелік күнін атап өту туралы қаулы қабылданды. 14 мамыр – 1879 жылы Фиджиге "Леонидас" (келісімшарт бойынша жұмыс істеуге келген индиялықтардың алғашқы кемесі) келген күн. Жыл сайын бүкіл елде гирмиттер мен индия мәдениетін еске алу шаралары өтеді. 2009 жылдың 29 сәуірінде Гренада үкіметі 1 мамырды ресми түрде Индиядан келгендер күні деп белгілегенін және оны Еңбек күнімен бірге жыл сайын атап өтетінін мәлімдеді. Бұл күн Гренадада Еңбек күніне байланысты мемлекеттік мереке болып табылды. Үкімет сондай-ақ, "Мейдстоун" кемесінің келген жеріне апаратын Бушери жолының ресми түрде "Мейдстоун" жолы деп аталатынын хабарлады, бұл Гренадаға индиялықтардың келгенін құрметтеу мақсатында жасалды. Атауын өзгерту рәсімі 2009 жылдың 2 мамырында сағат 10:30-да Сент-Патриктегі Ла Фортуна торабында ресми түрде өтті. Гренадаға алғашқы индиялықтардың келгенін еске алу үшін генерал-губернатор сэр Карлайл Глин гранит тақтасын ашты. Тақтада мына жазу бар: "1857 жылдың 1 мамырында осы шығанақта "Мейдстоун" кемесі үш ай бұрын Индиядан шыққан 287 жолаушысымен және жалпы саны 304 жолаушысымен тоқтады. 1857 мен 1890 жылдар аралығында басқа кемелер де осы және басқа шығанақтарға тоқтады, нәтижесінде Гренадада ауыл шаруашылығында келісімшарт бойынша жұмыс істеу үшін Индиядан барлығы 3200 адам келді. Бұл ескерткіш біздің ұлтымыздың индо-гренадалық халқының пайда болуына бастау болған адамдарға арналған".
A resolution was passed in public discussion that every year on 14 May as to be Girmit Remembrance Day. 14 May is the day that the Leonidas (the first ship of indentured Indians) arrived in Fiji in 1879. Throughout the country each year there are celebrations in memory of the Girmityas and Indian culture. On 29 April 2009, the Government of Grenada declared that 1 May would officially be designated as Indian Arrival Day and observed annually alongside the existing Labour Day. The date was already a public holiday in Grenada, on account of Labour Day. The Government also announced that Boucherie Road, the road leading to the site of the arrival of the Maidstone, would be officially renamed Maidstone Road to honour the arrival of Indians in Grenada. The renaming was officially carried out in a ceremony at 10:30 AM at La Fortune Junction, St. Patrick on 2 May 2009. Governor General Sir Carlyle Glean unveiled a granite plaque commemorating the arrival of the first Indians in Grenada. The plaque bears the inscription, "On 1st May 1857, in this bay the sailing vessel "Maidstone" anchored and landed 287 passengers having left India three months earlier, with 304 passengers. Between the years 1857 and 1890 other ships anchored in this and other bays bringing a total of 3,200 persons from India to work as agricultural indentured labourers in Grenada. This monument is dedicated to those who became the genesis of the Indo Grenadian population of our nation".
Гуана
Гайанада бұл мереке мамыр айында аталып өтіледі, ол 1838 жылдың 5 мамырында Үндістаннан елге келісімшарт бойынша жұмыс істеуге келген алғашқы жұмысшылардың құрметіне арналған. Осы күні жұмысшылар Гуянаға қант плантацияларында жұмыс істеу үшін келді. Бүгінде олардың ұрпақтары Гуянаның 750 мыңнан астам халқының 44 пайызын құрайды.
In Guyana the holiday is celebrated in May commemorating the first arrival of indentured labourers from India to the country, on May 5, 1838. On this day, the workers arrived in Guyana to work in sugar plantations. Their descendants today comprise 44 per cent of Guyana's population of over 750,000.
Жамайка
1995 жылы Ямайка үкіметі 10 мамырды Үнді мұрасы күні деп жариялады, бұл елдің әлеуметтік және экономикалық дамуына үндістердің қосқан үлесін мойындау мақсатында жасалды. 170 жылдан астам бұрын үндістердің келгені естелік маркаларда бейнеленген.
In 1995, the Government of Jamaica proclaimed 10 May, Indian Heritage Day, in recognition of the Indians' contribution to the social and economic development of the country. The arrival of the Indians more than 170 years ago is commemorated in stamps.
Маврикий
Маврикийде бұл мереке 2 қарашада үнді жұмысшыларының келгенін еске алу үшін тойланады. Жалпы халықтың 65,8%-ы үнді тегінен, ал Маврикий – индуистер көпшілік құрайтын Африкадағы жалғыз ел.
In Mauritius, the holiday is celebrated on 2 November to commemorate the arrival of Indian labourers. 65.8% of the total population is of Indian origins with Mauritius being the only African country with a Hindu majority.
Сент-Люсия
Сент-Люсияның үнді диаспорасы, индо-сент-люциялық мұраны қолдайтын қауымдастық, 6 мамыр 2013 жылы Сент-Люсияда алғашқы Индиядан келгендер күнін тойлауды ұйымдастырды. Қауымдастық Сент-Люсия үкіметінен 6 мамырды ресми түрде Индиядан келгендер күні деп жариялауды сұрап отыр. Кариб бассейніндегі көптеген елдер жыл сайын алғашқы үндістердің өз елдеріне келген күнін еске алу үшін Индиядан келгендер күнін атап өтеді.
The Indian Diaspora of St. Lucia, an association promoting Indo Saint Lucian heritage, organized the first Indian Arrival Day celebrations in Saint Lucia on 6 May 2013. The association is campaigning for the Saint Lucian government to officially declare 6 May as Indian Arrival Day. Many other Caribbean nations observe Indian Arrival Day annually to commemorate the date when the first Indians arrived in their respective countries.
Сент-Винсент және Гренадиндер
Сент-Винсент пен Гренадиндер парламенті 2007 жылғы 26 наурызда 1 маусымды Үндістандықтардың келген күні деп ресми түрде жариялаған Парламент заңын қабылдады. Бұл оқиғаның алғашқы ресми еске алу рәсімі сол жылдың 1 маусымында өтті. Бұл күн жыл сайын Үндістердің Кингстаун қаласындағы Үнді шығанағына қонғандарын қайта жаңғыртумен, содан кейін Мұра алаңына шерумен атап өтіледі. Осы мерекеге орай бірнеше үнді мәдени шаралары ұйымдастырылады. Бірінші Халықаралық Үндістан диаспорасы конференциясы алғаш рет 2012 жылдың 1-3 маусымында өтті. Оны Халықаралық Үндістандықтар ұйымының (GOPIO SVG) Сент-Винсент және Гренадиндер бөлімшесі, SVG Үндістан мұра қорымен бірлесіп, SVG Туризм және мәдениет министрлігінің демеушілігімен ұйымдастырды. Бұл елде өткен алғашқы халықаралық үндістандық диаспора конференциясы болды. Осыған ұқсас конференциялар 1975 жылдан бері Кариб теңізінің басқа елдерінде де өткізіліп келеді. Сент-Винсент және Гренадиндер үкіметі 7 қазанды Үндістан мұра күні деп ресми түрде белгіледі.
The Parliament of Saint Vincent and the Grenadines enacted an Act of Parliament on 26 March 2007 officially declaring 1 June as Indian Arrival Day. The first official commemoration of the event was held on 1 June that year. The day is marked annually by a re enactment of the landing of Indians at Indian Bay, Kingstown, followed by a procession to Heritage Square. Several Indian cultural events are also held to mark the occasion. The first International Indian Diaspora Conference was held for the first time on 1–3 June 2012. It was organized by the St. Vincent and the Grenadines Chapter of the Global Organization of People of Indian Origin International (GOPIO SVG), in partnership with the SVG Indian Heritage Foundation, and under the patronage of the SVG Ministry of Tourism and Culture. This was the first international conference for the Indian diaspora held in the country. Similar conferences had been held in other Caribbean nations since 1975. The Government of the Saint Vincent and the Grenadines officially designated 7 October as Indian Heritage Day.
Суринам
Суринамда Үндістандықтардың келу күні (Правас Дин) 1873 жылдың 5 маусымында тойланады. Осы күні Лалла Рокх атты кеме Парамибоға алғашқы 399 үндістандық мерзімді еңбек шарты бойынша жұмыс істеушілерді әкелді.
In Suriname, Indian Arrival Day (Prawas Din) is celebrated on 5 June 1873. On this day a ship named Lalla Rookh, arrived in Paramaribo carrying the first batch of 399 Indian Indenture Labours.
Тринидад және Тобаго
Тринидад және Тобагода 30 мамырда Үндістандықтардың келу күні тойланады. Бұл 1845 жылдың мамыр айында бес айлық сапардан кейін "Фатель Разак" атты кемемен Үндістаннан келген алғашқы мөлдір еңбекпен жұмыс істеуге келгендердің келгенін еске түсіреді, кемеде 275 үндістандық болған. Тринидад және Тобаго осы мерекені бастаған алғашқы ел болды.
In Trinidad and Tobago, Indian Arrival Day is celebrated on 30 May. It commemorates the arrival of the first indentured labourers from India in May 1845 on a ship named Fatel Razack after a journey of five months, carrying 275 Indians. Trinidad and Tobago was the first country to start this holiday.
Тарих
Үндістандықтардың келу күні алғаш рет 1945 жылдың 30 мамырында Тринидад және Тобагоның Сан-Фернандо қаласындағы Скиннер паркінде Шығыс Үндістанның жүз жылдығы ретінде тойланды, бұл Тринидадқа үндістердің келгенінің жүз жылдығын белгіледі. Ұлыбритания үкіметін өкілдік ететін әрекет етуші губернатор осы мерекеге берілген маңыздылықты көрсетті. Көптеген адамдарға сөз сөйлеген жергілікті көрнекті тұлғалардың арасында Тимоти Рудал, Джордж Ф. Фицпатрик, Адриан Кола Риензи және Мурли Дж. Кирпалани болды. Махатма Ганди, Лорд Уэвелл және Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы полковник Стэнлиден де құттықтаулар оқылды. Алайда, 1945 жылғы жүз жылдық тойдан кейін 30 мамыр мерекесінің тойлануы біртіндеп азайды. 1950 жылдары Тринидад пен Тобагоға иммигранттар ретінде "Фатль Разак" кемесімен келген үндістер "кули" еңбегімен жұмыс істеуге міндеттелгендер ретінде әкелінді. 1970 жылдардың басына қарай, тек үнді тобы – Чагуанастағы индуистік құдайлық өмір қоғамы ғана "Үндістандықтардың көшіп келу күні" деген атпен жыл сайынғы шеру мен рәсім өткізіп тұрды. 1945 жылдан кейін түрлі ұйымдар "Үндістандықтардың көшіп келу күнін" атап өтті, бірақ үлкен табысқа жете алмады. 1973 жылы соңғысы Чагуанаста "Үндістандықтардың көшіп келу күніне" арналған шағын жылдық шерулер ұйымдастырған "Дивинейл Лайф" қоғамы болды. 1970 жылдардың соңына қарай тіпті осы шағын естелік те азайды. 1976 жылы "Үндістанның қайта жаңғыру және реформалау қауымдастығы" (IRRA) құрылды. Олар үндістерге қарсы расизмге алаңдады және үнді мұрасын және мәдениетін қайта жаңғырту үшін идеяларды әзірлеуге, памфлеттер жазуға қызығушылық танытты. IRRA үнді мұрасының жақсы жақтарын сақтап, енді пайдалы немесе маңызды болмайтын жақтарын реформалауды көздеді. Гуянаға үндістердің келуінің мерейтойы IRRA назарына түскен жақсы нәрселердің бірі болды. 1977 жылы IRRA Тринидадқа 1845 жылдың 30 мамырында үндістердің келуін еске алу үшін комитет құрды; "Үндістандықтардың көшіп келу күні". Алғашқы тарихи комитетке Ананд Рамешвар Сингх, Халик Хан, Рамдатх Джагсесар, Ражив Сейунарин, Азамудин "Дэнни" Чанг, Майкл Санкар және Раджеш Харичаран кірді. Келесі жылы Раджани Рамлахан, Ананд Махарадж және Ашок Гобин топтың мерекелеріне қосылды. Алғашқы белсенді қадам 1978 жылдың басында жасалды, олар "Үндістандықтардың көшіп келу күні, 30 мамыр, 1978" деген тақырыпта бір беттік памфлет жасап таратты. Онда 1845 жылы үндістердің келуі және оқиғаның маңыздылығы туралы қысқаша баяндалған. "Фатль-Разак" кемесімен алғашқы сапарға шыққан алғашқы пионерлердің есімдері тізімделіп, 1845 жылдан бері Тринидадтағы үндістердің жетістіктері туралы қысқаша сипаттама берілді. "Тринидад экспресс" газетінде баспасөз хабарламасы жарияланды, ал "Тринидад гвардияшы" газеті Куша Хараксингтің "Фатель Разак" сапары туралы мақаласын басып шығарды. "Мастана Бахар" шоу-программасы "Үндістандықтардың көшіп келу күніне" арналды. Сан-Фернандо орта мектебінде мерекелік шара ұйымдастырылды. 1979 жылы Санатан Дхарма Маха Сабхаға жақындау арқылы топ кеңейді. SDMS бас хатшысы Сатнараян Махарадж бұл идеяны қабылдады және 1979 жылдың 27 мамырында Лакшми қыздар колледжінде үлкен мереке ұйымдастыруға келісті. IRRA және SDMS талқылауларында үндістер енді Тринидад пен Тобагоға көшіп келмейтіні, бірақ 134 жыл бұрын келген азаматтар екендігіне келісті. Осы талқылаудан кейін атау "Үндістандықтардың келу күні" деп өзгертілді. 1979 жылғы мерекелік шара үлкен жетістікке жетіп, Британдық Үндістанда туған кейбір алғашқы иммигранттар қатысты. Үкімет министрлері Шам мен Камал Мохаммед, Үндістанның жоғарғы комиссары және пресвитериан шіркеуінің модераторы Идрис Хамид қатысты. Бұл оқиға жергілікті БАҚ-та кеңінен жарияланды және олар бұл оқиға туралы бірден білді. Шындығында, Тринидад пен Тобагодағы үнді қауымын ояту үшін үндістердің келуін еске алу идеясына екі жыл ғана кетті. Кейінгі жылдары Хинду Сева Сангх және басқа да кішігірім топтар Тринидад пен Тобагодағы әртүрлі қоғамдастықтарды дамыту үшін IRRA-ға басшылық сұрады. 1980 жылы Үндістандықтардың келу күнін мерекелеу Спринг-Виллидж, Седрос, Кува, Пэнал, Сан-Хуан, Чагуанас және елдің көптеген басқа жерлерінде өтті. Осы кезде Ұлттық бірлескен іс-қимыл комитеті, Католик шіркеуі, басқа да шіркеулер, кітапханалар, мешіттер, мандирлер және мектептер мерекеге қосылды. Көп ұзамай Үндістандықтардың келу күні бүкіл елге кеңінен тарады. 1985 жылы Үндістандықтардың келу күнін атап өту үшін 10-нан астам маңызды шаралар өткізілді. Бұл мерекелерді ұйымдастыруда индуист қауымы жетекшілік етті. 1991 жылы Парламент мүшелері Тревор Судама және Раймонд Паллакдаррисинг Үндістандықтардың келу күнін ұлттық мереке деп жариялау туралы ұсынысты Палатаға енгізді. Үндістандықтардың келу күнін мемлекеттік мереке ету туралы шақыру 1995 жылға дейін ескерілмеді, содан кейін Премьер-министр Патрик Мэннинг 150 жылдықты "Үндістандықтардың келу күні" деп жариялайтынын, бірақ одан кейін мереке "Келу күні" деп аталатынын мәлімдеді. 1995 жылғы мерекелік шаралар 1945 жылғы мерекелік шаралардан асып түсті, Санатан Дхарма Маха Сабха Тринидад пен Тобагода үлкен мерекелер өткізді.
Indian Arrival Day was first celebrated in Skinner Park, San Fernando, Trinidad and Tobago, as the East Indian Centenary on 30 May 1945 which marked the hundredth anniversary of the coming of Indians to Trinidad. The Acting Governor representing the Government of the United Kingdom attended indicating the significance of the observance. Other local dignitaries who addressed the large crowd included Timothy Roodal, George F. Fitzpatrick, Adrian Cola Rienzi, and Murli J. Kirpalani. Greetings were also read from Mahatma Gandhi, Lord Wavell and Colonel Stanley, the Secretary of State for the Colonies. After the 1945 Centenary extravaganza, however, the celebration of the anniversary of 30 May gradually declined. By the 1950s, the Indians who were on the Fatel Razack as immigrants to Trinidad and Tobago were brought as "coolie" indentured labourers. By the early seventies only the Indian group was the Hindu Divine Life Society of the Chaguanas was staging an annual procession and ceremony under the name Indian Emigration Day. Indian Emigration Day, as it was called then, had been celebrated by various organizations after 1945 with limited success. By 1973 the latest was organized by the Divine Life Society, which had organized small annual processions in Chaguanas for Indian Emigration Day. By the late seventies even that small remembrance was dwindling. In 1976 the Indian Revival and Reform Association (IRRA) was formed. They were concerned about racism against Indians and were interested in developing ideas, writing pamphlets to bring about an Indian revival and renewed pride in Indian heritage and Indian culture. The IRRA wanted to preserve the good things about Indian heritage and reform the ones that were no longer useful or relevant. The anniversary of the coming of Indians to Guyana was one of the good things that came to the IRRA notice. In 1977 IRRA formed committee was established to revive the memory of the coming of Indians to Trinidad on 30 May 1845; Indian Emigration Day. The initial historic Committee comprised Anand Rameshwar Singh, Khalique Khan, Ramdath Jagessar, Rajiv Sieunarine, Azamudeen "Danny" Jang, Michael Sankar and Rajesh Harricharan. The following year Rajnie Ramlakhan, Anand Maharaj and Ashok Gobin joined in the group's celebration. The first active step was taken in early 1978, when they produced and distributed a one page pamphlet with the title "Indian Emigration Day May 30, 1978". It gave a brief account of the coming of Indians in 1845, and the importance of the event. The names of the first pioneers on the Fatel Razack were listed, and there was a short description of the achievements of Indians in Trinidad since 1845. The Trinidad Express carried a press release, and the Trinidad Guardian printed an article by Kusha Haracksingh on the voyage of the Fatel Razack. Mastana Bahar dedicated a show to Indian Emigration Day. San Fernando Secondary School organized a celebration. A major turning point occurred in 1979 when the group expanded by approaching the Sanatan Dharma Maha Sabha. The SDMS Secretary General Satnarayan Maharaj receptive to the idea, agreed to organize a major celebration at Lakshmi Girls College on 27 May 1979. IRRA and the SDMS in discussions agreed that Indians were no longer emigrants to Trinidad and Tobago, but citizens who had arrived 134 years before. Coming out of this discussion the name was then changed to Indian Arrival Day. The 1979 celebration was a great success and included the presence of some of the original immigrants born in British India. Government ministers Sham and Kamal Mohammed were there, as was the Indian High Commissioner and Presbyterian Church moderator Idris Hamid. The event was widely covered by the local media and immediately knew about the event. In fact it took just two years and an idea to revive the memory of the Arrival of Indians in Trinidad and Tobago to awaken the entire Indian community in Trinidad and Tobago. Subsequent years the Hindu Seva Sangh and other smaller groups approached the IRRA for guidance in developing in various communities throughout Trinidad and Tobago. By 1980 Indian Arrival Day celebrations were held at the Spring Village, Cedros, Couva, Penal, San Juan, Chaguanas, and many other parts of the country. The National Joint Action Committee, the Catholic Church, other churches, libraries, masjids, mandirs, and schools at this point joined in the observances. In a short time, Indian Arrival Day was sweeping through the country. By 1985 there were more than 10 significant Indian Arrival Day celebrations taking place. The Hindu community took the lead in the development of the celebrations. In 1991 Members of Parliament Trevor Sudama and Raymond Pallackdarrysingh first introduced to the House of Representatives the concept that Indian Arrival Day should be made a national public holiday. This call to make Indian Arrival Day a public holiday continued to be unheeded until 1995 Prime Minister Patrick Manning declared that the 150th Anniversary would be a public holiday called Indian Arrival Day, but thereafter the holiday will be called Arrival Day. The 1995 celebrations surpassed the 1945 celebrations with the Sanatan Dharma Maha Sabha having major celebrations in Trinidad and Tobago
1996 жылы Премьер-министр Басдео Пандай 30 мамыр "Үндістандықтардың келу күні" деп белгіленетінін, ал емес "Келу күні" деп мәлімдеді. Алайда, Үндістандықтардың келу күнінің туған жері – Тринидад пен Тобагода атаудан "Үнді" сөзін алып тастау туралы лоббилік топтар бар. 1990 жылдары Санатан Дхарма Маха Сабха Үндістандықтардың келу күнін кеңейтіп, мамыр айын "Үнді мұрасы айы" деп атады, ол Үндістандықтардың келу күнімен аяқталады.
In 1996 Prime Minister Basdeo Panday declared that 30 May would be known as Indian Arrival Day and not Arrival Day. However, in the birthplace of Indian Arrival Day – Trinidad and Tobago – there is a lobby to remove the word 'Indian' from the name. In the 1990s the Sanatan Dharma Maha Sabha expanded the Indian Arrival Day celebrations and dubbed May as "Indian Heritage Month" which ends on Indian Arrival Day.