Үнді субконтинентіндегі еврей қауымдастығы: Bene Israel тарихы, Көшін-қонысы, британдық үкіметтегі рөлі, кино саласындағы еңбектері мен Израильге иммиграциясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді субконтинентіндегі еврей қауымы
Jewish community in the Indian subcontinent
Бене Израиль, сондай-ақ "Шанивар Тели" немесе "Тұрғын еврей" кастасы ретінде де белгілі, Үндістандағы еврейлер қауымы. Олардың ата-бабалары арқылы олардың он жоғалған тайпаның бірінің ұрпақтары екені айтылады, олардың ата-бабалары ғасырлар бұрын сол жерге қоныстанған. 18 ғасырдың екінші жартысынан бастап, олар бұрын тұрған Конкан аймағындағы ауылдардан Британдық Үндістанның қалаларына, негізінен Мумбаиға, сондай-ақ Пуне, Ахмадабад және Карачиге (қазір Пәкістан) көшіп кетті, онда олар британдық отарлық үкіметте және Үндістан армиясында көрнекті лауазымдарға ие болды. 20 ғасырдың басында көптеген Бене Израиль үнді киноиндустриясында актерлер, продюсерлер және режиссерлер ретінде белсенділік танытты. 1947 жылы Үндістанның тәуелсіздік алғаннан кейін, 1948 жылы Израильдің Тәуелсіздік декларациясы жарияланғаннан кейін, көптеген Бене Израиль, соның ішінде жаңадан тәуелсіз Пәкістаннан Үндістанға келгендер, Израиль мемлекетіне, АҚШ-қа, Канадаға және басқа да Ұлтақтар Достастығы елдеріне көшіп кетті. Үндістаннан көші-қон (көбінесе Израильге, сондай-ақ Ұлыбританияға, АҚШ-қа, Канадаға және Австралияға) ондағы халық санын 1951 жылы шамамен 20 000-нан 1961 жылы 16 000-ға және 1971 жылы 5 500-ға дейін азайтты, содан кейін көші-қон күрт төмендеді.
The Bene Israel , also referred to as the "Shanivar Teli" or "Native Jew" caste, are a community of Jews in India. It has been suggested that they are the descendants of one of the Ten Lost Tribes via their ancestors who had settled there centuries ago. Starting in the second half of the 18th century, they migrated from villages in the Konkan region where they had previously lived to nearby cities throughout British India—primarily to Mumbai but also to Pune, Ahmedabad, and Karachi (now in Pakistan), where they gained prominent positions within the British colonial government and the Indian Army. In the early part of the 20th century, many Bene Israel became active in the Indian film industry as actresses/actors, producers, and directors. With Indian independence in 1947 followed by the Israeli Declaration of Independence in 1948, many Bene Israel, including those who had arrived in India after their exodus from newly independent Pakistan, soon immigrated to the State of Israel, the United States, as well as Canada, and other Commonwealth countries. Emigration from India (mostly to Israel but also to the UK, the US, Canada and Australia) reduced the approximate population there from a peak of 20,000 in 1951 to 16,000 in 1961 and 5,500 in 1971, after which the emigration greatly declined.
Тарих
Бене Израиль қауымы ата-бабаларының Антиох Епифанның қуғынынан Яһудеядан қашқан және біздің заманымыздан бұрын 175 жылы Мумбаиден оңтүстікке қарай шамамен 32 шақырымдағы Навагаон ауылының жанында кеме апатына ұшырап, аман қалған жалғыз ғана адам ретінде Үндістанға келген жеті ер және жеті әйелдің ұрпағы екенін сендіреді. Бұған нақты дәлел жоқ, және Тюдор Парфитт мұны мифтік оқиға деп санайды, себебі ол Читпаван брахмандарының шығу тарихымен бірдей: олар да 14 шетелдік – жеті ер және жеті әйелдің ұрпағы, олардың кемесі сол жағалауда апатқа ұшырап, қайтыс болған, бірақ Парашурама оларды қайта тірілтіп, брахмандық рәсімдерге үйреткен. Бене Израиль қауымы осы ұқсастықты мойындайды, бірақ кеме апаты туралы аңызды өзгеше түсіндіреді. 2005 жылғы генетикалық зерттеулер Бене Израильдің Таяу Шығыс тегін көрсететін гаплотипке ие екенін, және яһудилер олардың негізін қалаушылардың құрамында болуы мүмкін екенін ұсынады. Орта ғасырлық еврей философы Маймонид бір хатында былай деп жазған:
The Bene Israel community believes that their ancestors fled Judea during the persecution under Antiochus Epiphanes and are descended from fourteen Jews, seven men and seven women, who came to India as the only survivors of a shipwreck near the village of Navagaon on the coast about 20 mile (32 km) south of Mumbai in 175 BCE. There is no evidence for this and Tudor Parfitt considers it mythical, saying that it is identical to an origin story told by the Chitpavan Brahmins, that they descended from 14 foreigners, 7 men and 7 women, who died when their vessel was shipwrecked off the same coast, only to be revived by Parashurama, who then initiated them into Brahamic rites. The Bene Israel acknowledge the similarity and have a different interpretation of the shipwreck legend. Genetic evidence as of 2005 suggests that the Bene Israel appear to carry a haplotype which points to a Middle Eastern origin, and Jews may have formed part of the founding group. The medieval Jewish philosopher Maimonides may have been referring to the Bene Israel when he wrote in a letter:
Тарихтың белгісіз кезеңінде Кочин қаласынан Давид Рахаби есімді үнді яхудисі Бене Израильді олардың ауылдарында тауып, олардың еврейлік әдет-ғұрыптарының қалдықтарын таныған. Рахаби оларға дәстүрлі яһуди дінін үйреткен. Ол олардың арасынан бірнеше жас жігітті қауымның діни тұлғалары болуға даярлаған. Қажилер деп аталған бұл адамдар Коханимдерге ұқсас, мұрагерлік лауазымды иеленген. Олар қауым ішіндегі дау-дамайларды шешетін төрешілер ретінде танылған. Бене Израиль дәстүрі Рахабидің 1000 немесе 1400 жылдары келгенін айтады, бірақ кейбір тарихшылар оның келуін 18 ғасырға жатқызады. Олар Бене Израиль халық әңгімелеріндегі «Давид Рахаби» – 1694 жылдан 1772 жылға дейін өмір сүрген және сол кездегі бай Малабар яһуди қауымының орталығы болған Кочин қаласында тұрған Давид Иезекиил Рахаби болған деп болжайды. Басқалары бұл сілтеме 1825 жылы Кочиннен Бомбейге келген Давид Барух Рахабиге қатысты деп санайды. 1830 жылдары Бене Израильдің саны шамамен 6000 болса, 20 ғасырдың басында – 10000, ал 1948 жылы, Үндістандағы олардың ең көп саны – 20000-ға жеткен. Осы уақыттан бастап халықтың көп бөлігі Израильге көшіп кеткен. 2020 жылы Мумбаидегі яһуди халқының саны шамамен 3500 адамды құрады, оның 99 пайызы Бене Израиль қауымынан еді. Мумбай және Райгад сияқты айналасындағы аймақтарда бірнеше синагогалар бар, олардың көпшілігі Бене Израиль қауымына тиесілі. Британдық отаршылдық кезеңінде көптеген Бене Израиль Үндістанда белгілі болды; оларға кемсітуші заңдар тиіспеді және отаршылдық үкіметте және Үнді армиясында еврей емес әріптестерінен жоғары лауазымдарға ие болды. Алайда, 19 ғасырда Бене Израиль жаңадан ағылшын тіліне бейімделген бағдади яһудилерінің қарсылығына тап болды, олар Бене Израильді «үнді» деп санады. Олар сондай-ақ қауымның яһуди екендігіне күмән келтірді. Оған жауап ретінде Бене Израильдің педагогы және тарихшысы Хаем Самуэль Кехимкар 1800 жылдардың соңында Бене Израильдің яһуди екенін қорғауға кірісті. Ол өз еңбектерінде Бене Израильді Үндістандағы мүлдем шетелдік қауым ретінде көрсетуге тырысты. Ол қауымды ақ (гора) және қара (кала) екі топқа бөлді. Оның сөзіне сенсек, ақ нәсілділердің қаны таза, ал қара нәсілділер үнді әйелдерінің ұрпақтары, сондықтан олар таза емес. 20 ғасырдың басында көптеген Бене Израиль Үндістанның жаңа киноиндустриясының жетекшілері болды. Сонымен қатар, олар продюсерлер мен актерлер ретінде жұмыс істеді: Езра Мир (әліасы Эдвин Майерс) (1903-1993) Үндістанның Фильмдер бөлімінің алғашқы басшысы болды, ал Соломон Мозес 1940-1990 жылдар аралығында Бомбейдің жеке меншік кинолабораториясының басшысы болды. Британдық отаршылдық кезеңінде иеленген салыстырмалы артықшылықтарын ескере отырып, көптеген Бене Израиль 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін елден кетуге дайын болды. Олар ұлтшылдық пен жергілікті діндерге басымдық беру оларға мүмкіндіктерді азайтады деп сенді. Олардың көпшілігі 1948 жылы жаңадан құрылған яһудилердің отаны Израиль мемлекетіне көшіп кетті.
At a point in history which is uncertain, an Indian Jew from Cochin named David Rahabi discovered the Bene Israel in their villages and recognized their vestigial Jewish customs. Rahabi taught the people about normative Judaism. He trained some young men among them to be the religious preceptors of the community. Known as Kajis, these men held a position that became hereditary, similar to the Cohanim. They became recognized as judges and settlers of disputes within the community. Bene Israel tradition places Rahabi's arrival at either 1000 or 1400, although some historians have dated his arrival to the 18th century. They suggest that the "David Rahabi" of Bene Israel folklore was a man named David Ezekiel Rahabi, who lived from 1694 to 1772, and resided in Cochin, then the center of the wealthy Malabar Jewish community. Others suggest that the reference is to David Baruch Rahabi, who arrived in Bombay from Cochin in 1825. It is estimated that there were 6,000 Bene Israel in the 1830s; 10,000 at the turn of the 20th century; and in 1948—their peak in India—they numbered 20,000. Since that time, most of the population has immigrated to Israel. In 2020, the Jewish population in Mumbai numbered about 3,500, out of which 99% were from the Bene Israel community. Mumbai and surrounding regions like Raigad houses several synagogues, most of which belong to the Bene Israel community. Under British colonial rule, many Bene Israel rose to prominence in India; they were less affected by discriminatory legislation and gained prominent positions within the colonial government and the Indian Army, at a higher rate overall than their non Jewish counterparts. In the 19th century, the Bene Israel did however meet with hostility from the newly anglicized Baghdadi Jews who considered the Bene Israel to be "Indian". They also questioned the Jewishness of the community. In response, the Bene Israel educator and historian, Haeem Samuel Kehimkar, spearheaded the defence of the Jewishness of the Bene Israel in the late 1800s. In his writings, he tried to portray the Bene Israel as a totally foreign community in India. He also divided the community into two endogamous groups, white (gora) and black (kala). He claimed the whites had pure blood and the blacks were the progeny of Indian women and therefore impure. In the early twentieth century, numerous Bene Israel became leaders in the new film industry in India. In addition, men worked as producers and actors: Ezra Mir (alias Edwin Myers) (1903 1993) became the first chief of Films Division of India, and Solomon Moses was head of the Bombay Film Lab Pvt Ltd from the 1940s to 1990s. Given the relatively privileged position they had held under British colonial rule, many Bene Israel prepared to leave India at independence in 1947. They believed that nationalism and the emphasis on indigenous religions would mean fewer opportunities for them. Most immigrated to the state of Israel, which was newly established in 1948 as a Jewish homeland.
Исраилдегі өмір
1948 - 1952 жылдары шамамен 2300 Bene Israel Израильге көшіп келді. Үндістанда Bene Israel және басқа да еврейлер қалаларда тұрды, бірақ Израильде олар даму қалаларына орналастырылды. Bene Israel мүшелері басқа еврей топтарынан кемсітуге ұшырады, соның ішінде терісінің қараңғы түсіне байланысты. Бірнеше раввиндер Bene Israel-ді басқа еврейлерге үйлендіруден бас тартты, себебі олардың православие заңы бойынша толыққанды еврей екендігіне күмәнді болды. 1952 және 1954 жылдар аралығында, Bene Israel-дің Үндістанға қайтару талаптарымен өткен отырыстар мен аштықтан кейін, еврей агенттігі 337 Bene Israel мүшесін Үндістанға қайтарды, бірақ көпшілігі кейін жылдар өткен соң Израильге оралды. 1962 жылы Израиль билігі Bene Israel-ге қатысты расизмде айыпталды. Дау тудырған жағдайда Израильдің Бас раввинат кеңесі үнді еврейлері мен басқа қауымға жатпайтын еврейлердің некесін тіркеу алдында, тіркеуші раввин үнді өтініш берушінің тегін тексеруі керек, олардың еврей емеске болу мүмкіндігін қарастыруы керек және күмәні болған жағдайда, олардан динге өту рәсімін немесе шомылуды талап етуі керек деп шешті. 1962-1964 жылдары Bene Israel қауымы діни саясатқа қарсы наразылықтар ұйымдастырды. 1964 жылы Израиль раввинаты Bene Israel-дің "барлық жағынан толыққанды еврейлер" екенін жариялады. Үнді диаспорасы жөніндегі Жоғары деңгейлі комиссияның есебі (2012) Израильдегі Bene Israel қауымының өмірін қарастырды. Онда Оңтүстік Израильдегі Беер-Шеба қаласында Bene Israel қауымының ең ірі өкілдігі бар екені, ал Рамлада да олардың саны көп екені айтылды. Олардың жаңа түріндегі трансұлттық отбасылары бар. Жалпы алғанда, Bene Israel саяси белсенділік танытпайды және олардың материалдық жағдайы шамалы. Олар Үндістанмен тұрақты экономикалық байланыс орнатпады және Израильде олардың саяси мәртебесі шектеулі. Үндістандық еврейлер көбінесе сефардтар ретінде қарастырылады; олар Израильдегі сефард қауымымен діни тұрғыдан жақсы қарым-қатынаста. Бірақ Аббинк Bene Israel-дің Израильде ерекше этникалық азшылыққа айналғандығын айтады. Қауым Израильде көптеген ұрпақтар бойы тұрғанына қарамастан, Үндістаннан келген көптеген дәстүрлерін сақтап келеді, мысалы, еврей пайғамбары Илияға арналған Малиданың бір түрі алғыс айту рәсімі ретінде өткізіледі. Пайғамбар Илия Bene Israel үшін қамқоршы болып саналады. Пайғамбар Илияға арналған алғыс айту рәсімі Элияху ХаНаби (Илияның еврейше аты) деп аталады және тойларда және басқа да мерекелік шараларда орындалады. Рәсімде ұнтақталған күріш, жаңғақ, жүзім, дәмдеуіштер және екі немесе одан да көп түрлі жемістер бар. Олардың негізгі дәстүрлі музыкалық аспаптары - үнді гармониясы және "Бұлбул таранг". Израильдегі Үнді еврейлерінің орталық ұйымы (COIJI) Ноа Массил құрған. Ұйымның Израильде жиырма бөлімшесі бар. "Майболи" - Bene Israel қауымының ақпараттық бюлетені, оны Ноа Масил шығарады. Сондай-ақ, Израильдегі Үнді еврей қауымы деп аталатын веб-сайт бар, ол қауым ұйымдастырған әртүрлі мәдени шараларды үйлестіреді. Израиль қауымы 2012 жылы Димона қаласында Үнді еврей мұражайын ашты. Қазіргі уақытта мұражай еріктілермен басқарылады. Қазіргі уақытта мұражайда қауымның сыйлықтарынан жиналған заттар бар. Сонымен қатар, барлық қауымдар үшін мәдени және тамақ дайындау сабақтары ұйымдастырылады.
Between 1948 and 1952, some 2,300 Bene Israel immigrated to Israel. In India, the Bene Israel and other Jews lived in urban areas, however in Israel they were settled into development towns. Members of the Bene Israel faced discrimination from other Jewish groups, including due to their darker skin colour. Several rabbis refused to marry Bene Israel to other Jews, on grounds that they were not legitimate Jews under Orthodox law. Between 1952 and 1954, following sit down protests and hunger strikes by Bene Israel demanding to be sent back to India, the Jewish Agency repatriated 337 members of the Bene Israel community to India, though most eventually returned to Israel years later. In 1962, authorities in Israel were accused of racism towards the Bene Israel. In the case that caused the controversy, the Council of the Chief Rabbinate of Israel ruled that before registering a marriage between Indian Jews and Jews not belonging to that community, the registering rabbi should investigate the lineage of the Indian applicant for possible non Jewish descent, and in case of doubt, require the applicant to perform conversion or immersion. Between 1962 and 1964, the Bene Israel community staged protests against the religious policy. In 1964 the Israeli Rabbinate ruled that the Bene Israel are "full Jews in every respect". The Report of the High Level Commission on the Indian Diaspora (2012) reviewed life in Israel for the Bene Israel community. It noted that the city of Beersheba in Southern Israel has the largest community of Bene Israel, with a sizable one in Ramla. They have a new kind of transnational family. Generally the Bene Israel have not been politically active and have been of modest means. They have not formed continuing economic connections to India and have limited political status in Israel. Jews of Indian origin are generally regarded as Sephardic; they have become well integrated religiously with the Sephardic community in Israel. Abbink, on the other hand, states that the Bene Israel have become a distinct ethnic minority in Israel. The community despite being in Israel for many generations has maintained many of their traditions from India such as a form of Malida dedicated to the Jewish prophet Elijah as a thanksgiving ritual The prophet Elijah has become a kind of patron saint for Bene Israel. A ritual of thanksgiving dedicated to the Prophet Elijah is called Eliahu HaNabi (the Hebrew name for Elijah), and is performed at weddings and other celebratory events. The ceremony features a tray of flattened rice, grated coconut, raisins, spices, and fruit of two or more different kinds. Their main traditional musical instruments are the Indian Harmonium and the Bulbul tarang. The Central Organisation of Indian Jews in Israel (COIJI) was founded by Noah Massil. The organization has twenty chapters around Israel. Maiboli, the newsletter for the Bene Israel community is edited by Noah Masil. There is also a website called Indian Jewish Community in Israel which coordinates various cultural activities organized by the community. The community in Israel opened the museum of Indian Jewish Heritage in the town of Dimona in 2012. The museum is currently run by volunteers. At present, the museum has a small collection of items donated by the community. It also holds cultural and cooking classes for all communities.
Басқа елдерге көші-қон
Bene Israel мүшелері Ұлыбритания және Солтүстік Америкада, көбінесе Канадада қоныстанды.
Members of Bene Israel also settled in Britain and North America, mostly in Canada.