Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан мен Пәкістан халқы, Оңтүстік Азия халқы.
Ethnic group in India and Pakistan
the South Asian ethnic group
Сиддилер кейде афроиндістер деп те аталады. Арабтар сиддилерді Занжи деп атаған; Қытайда осы араб сөзінің әртүрлі жазылу түрлері қолданылған, мысалы, Синдзи (辛吉) және Цинжи (津芝).
Siddis are also sometimes referred to as Afro Indians. Siddis were referred to as Zanji by Arabs; in China, various transcriptions of this Arabic word were used, including Xinji (辛吉) and Jinzhi (津芝).
Тарих
Сидди халқы негізінен Оңтүстік-Шығыс Африканың банту халықтарынан тараған, олар құл ретінде Үндістанға әкелінген. Хайдарабад низамы да африкалық текті күзетшілер мен сарбаздарды қызметке алған. Алғашқы сиддилердің 628 жылы Баруч портына келгені есептеледі. 712 жылы бірінші арабтардың ислами жаулап алуымен бірге тағы да көптеген адамдар келді. Кейіннен келген топ Мұхаммед бин Қасымның араб әскеріндегі сарбаздар болған деп саналады және олар Занжи деп аталды. Кейбір сиддилер құлдықтан қашып, орманды аймақтарда қоғамдар құрды. Сиддилерді Декан сұлтанаттары да құл ретінде әкелген. Бұл сиддилер Декан мұсылман мәдениетін қабылдап, Иран шииттеріне қарсы Декан үнді мұсылман саяси тобымен солдасты. Көптеген бұрынғы құлдар әскери және әкімшілік салаларда жоғары лауазымдарға көтерілді, олардың ең танымалсы – Малик Амбар.
The Siddi population derived primarily from Bantu peoples of Southeast Africa who were brought to the Indian subcontinent as slaves. The Nizam of Hyderabad also employed African origin guards and soldiers. The first Siddis are thought to have arrived in India in 628 CE at the Bharuch port. Several others followed with the first Arab Islamic conquest of the subcontinent in 712 CE. The latter group are believed to have been soldiers with Muhammad bin Qasim's Arab army, and were called Zanjis. Some Siddis escaped slavery to establish communities in forested areas. Siddis were also brought as slaves by the Deccan Sultanates. These Siddis embraced Deccani Muslim culture, and identified with the Deccani Indian Muslim political faction against the Iranian Shia immigrants. Several former slaves rose to high ranks in the military and administration, the most prominent of which was Malik Ambar.
Үндістан
Харрис (1971) құлдардың Оңтүстік-Шығыс Африкадан Үндістан сияқты жерлерге шығысқа қарай таралуының тарихи шолуын ұсынады. Гамильтон (1990) Үндістандағы сиддтілердің тарихы, өмір тәжірибесі, мәдениеті және өрнектері африкалық диаспораның бір бөлігі екенін, соның арқасында шашырап кеткен халықтардың динамикасын жақсырақ түсінуге көмектеседі деп санайды. Жақындағы зерттеулер көрсетіп тұрғандай, сиддтілер саны аз болғанымен, Үндістанда бес жүз жылдан бері тарихи тұрғандығы, өздерін қалай қабылдайтындары және үнді қоғамының оларға қарым-қатынасы оларды ерекше банту-үнді халқына айналдырады. Тарихи тұрғыдан алғанда, сиддтілер мемлекеттік және империялық билікпен тек қана екіұшты қарым-қатынаста болған жоқ. Олар империялық биліктің идеологиясы мен құрылымына ғана мойынсұнбады, сонымен қатар оған қарсы да көтерілген жоқ. Сиддилер 3 штат пен 1 одақтық аумақта – Гоа, Гуджарат, Махараштра, Карнатака және Даман мен Диуда ресми түрде тіркелген тайпа ретінде танылған.
Harris (1971) provides a historical survey of the eastward dispersal of slaves from Southeast Africa to places like India. Hamilton (1990) argues that Siddis in India, their histories, experiences, cultures, and expressions, are integral to the African Diaspora and thus, help better understand the dynamics of dispersed peoples. More recent focused scholarship argues that although Siddis are numerically a minority, their historic presence in India for over five hundred years, as well as their self perception, and how the broader Indian society relates to them, make them a distinct Bantu/Indian. Historically, Siddis have not existed only within binary relations to the nation state and imperial forces. They did not simply succumb to the ideologies and structures of imperial forces, nor did they simply rebel against imperial rule. The Siddi are recognized as a scheduled tribe in 3 states and 1 union territory: Goa, Gujarat, Maharashtra, Karnataka and Daman and Diu.
Хайдарабад қаласы
18 ғасырда арабтармен бірге сидди қауымы келді және Хайдарабадтың Әсиф Джахи Низамының әскеріндегі жеке атты әскер күзетшілері қызметін атқарды. Әсиф Джахи билеушілері оларды сыйлықтармен құрметтеді, ал дәстүрлі Марфа музыкасы кеңінен танылып, ресми тойлар мен салтанатты шараларда орындалатын болды.
In the 18th century, a Siddi community arrived with the Arab, and frequently served as cavalry guards to the Asif Jahi Nizam of Hyderabad's army. The Asif Jahi rulers patronised them with rewards and the traditional Marfa music gained popularity and would be performed during official celebrations and ceremonies.
Гуджарат
Португалдықтар жергілікті принцке, Джунагадхтың навабына құл ретінде ұсынған, сидддер Гир орман ұлттық паркі мен жабайы табиғат қорығының айналасында өмір сүреді. Дева дунгарга бара жатқан жолда Сирван ауылы орналасқан, онда тек сиддтер ғана тұрады. Олар 300 жыл бұрын португалдық колониялық аймақтардан Джунагадхтың навабы үшін әкелінді. Бүгінде олар бастапқы салт-дәстүрлерінің өте аз бөлігін сақтайды, Дәмаль биі сияқты кейбір ерекшеліктерден басқа. Гуджарат сиддтері айналасындағы халықтардың тілін және көптеген салтын қабылдағанмен, олардың банту дәстүрлерінің бір бөлігі сақталған. Олардың ішінде Goma музыкасы мен биі бар, оны кейде Dhamaal (Gujarati: ધમાલ, көңілді) деп атайды. Бұл терминнің Орталық, Шығыс және Оңтүстік Африкада тұратын банту халқының Ngoma барабан тартуы мен дәстүрлі билерінен шыққан деп саналады. Гоманың рухани маңызы да бар, бидің мәмілесінде кейбір бишілер бұрынғы сидди әулиелерінің рухын сезінеді деп есептеледі. Гома музыкасы суахили тіліндегі "ngoma" сөзінен келген, ол барабанды білдіреді. Бұл сөз сонымен қатар дәстүрлі барабандардың басты рөл атқаратын кез келген би оқиғасын да білдіреді. Гуджараттағы сиддтердің көпшілігі мұсылман (98,7%), ал индуизмді ұстанатындар өте аз (1%).
Supposedly presented as slaves by the Portuguese to the local Prince, Nawab of Junagadh, the Siddis also live around Gir Forest National Park and Wildlife sanctuary. On the way to Deva dungar is the village of Sirvan, inhabited entirely by Siddis. They were brought 300 years ago from Portuguese colonial territories for the Nawab of Junagadh. Today, they follow very few of their original customs, with a few exceptions like the traditional Dhamal dance. Although Gujarati Siddis have adopted the language and many customs of their surrounding populations, some of their Bantu traditions have been preserved. These include the Goma music and dance form, which is sometimes called Dhamaal (Gujarati: ધમાલ, fun). The term is believed to be derived from the Ngoma drumming and traditional dance forms of the Bantu people inhabiting Central, East and Southern Africa. The Goma also has a spiritual significance and, at the climax of the dance, some dancers are believed to be vehicles for the presence of Siddi saints of the past. Goma music comes from the Kiswahili word "ngoma", which means a drum or drums. It also denotes any dancing occasion where traditional drums are principally used. The majority of the Siddis in Gujarat are Muslims (98.7%), with very few following Hinduism (1%).
Карнатака
Карнатаканың сиддхилері (сиддхи деп те жазылады) – негізінен банту тегінен тараған этникалық азшылық топ, соңғы 400 жылдан бері Карнатаканы өз үйі етіп алған. Карнатакада олар Уттара Каннаданың Еллапур, Халиял, Анкола, Жоида, Мундгод және Сирси аудандары мен Белгаумның Ханапур және Дхарвад облысының Калагатагиде шоғырланған. Карнатака сиддхаларының көптеген өкілдері тәуелсіздік алғаннан кейін Пәкістанға көшіп, Синд провинциясының Карачи қаласында қоныстанды. Карнатакадағы сиддхилердің көп бөлігі индуизмді (41,8%), одан кейін исламды (30,6%) және христиан дінін (27,4%) ұстанады.
The Siddis of Karnataka (also spelled Siddhis) are an ethnic minority group of mainly Bantu descent that has made Karnataka their home for the last 400 years. In Karnataka, they are concentrated around Yellapur, Haliyal, Ankola, Joida, Mundgod and Sirsi taluks of Uttara Kannada and in Khanapur of Belgaum and Kalaghatagi of Dharwad district. Many members of the Siddis community of Karnataka had migrated to Pakistan after independence and have settled in Karachi, Sindh. A plurality of the Siddis in Karnataka follow Hinduism (41.8%), followed by Islam (30.6%) and Christianity (27.4%).
Пәкістан
Пәкістанда банту тегінен тараған жергілікті тұрғындарды "Шеди" деп атайды. Олар негізінен Белуджистан мен төменгі Синд аймақтарындағы Макран бойында қоныстанған. Пәкістандағы Шедилердің саны шамамен 250 мыңға жетеді деп есептеледі. Қарачи қаласындағы Шедилердің басты орталығы – Лиари және оған жақын жағалау аймақтары. Техникалық тұрғыдан алғанда, Шедилер – Сиддилердің бір туыстығы немесе тармағы. Шедилер төрт руға немесе үйге бөлінеді: Хардар Макан, Хайдарабад Макан, Ласси Макан және Беларо Макан. Суфи ғалымы Пир Манго көптеген адамдар тарапынан Шедилердің маңызды "валиі" ретінде құрметтеледі, ал жыл сайынғы Шеди Мела фестивалі – Шеди қауымының мәдени күнтізбесіндегі маңызды оқиға. Аспаптар, әндер мен билер Африкадан келгенін көрсетеді. Синдте Шедилер дәстүрлі түрде тек Малла (балықшылар), Хаскели (жұмысшылар), Хатри (бояушылар) және Кори (киім тігушілер) сияқты адамдармен үйленеді. Синдхи еркегі мен Шеди әйелінің аралас некесінен туған балалары Гадра/Гуду деп аталады. Бүгінгі таңда көптеген Шедилер аралас текті және негізгі тілі синдхи тілі болатын Синд аймағында кездеседі.
In Pakistan, locals of Bantu descent are called "Sheedi". They live primarily along the Makran in Balochistan, and lower Sindh. The estimated population of Sheedis in Pakistan is 250,000. In the city of Karachi, the main Sheedi centre is the area of Lyari and other nearby coastal areas. Technically, the Sheedi are a brotherhood or a subdivision of the Siddi. The Sheedis are divided into four clans, or houses: Kharadar Makan, Hyderabad Makan, Lassi Makan and Belaro Makan. The Sufi saint Pir Mangho is regarded by many as an important Wali of the Sheedis, and the annual Sheedi Mela festival, is the key event in the Sheedi community's cultural calendar. Clearly, the instrument, songs and dance appear to be derived from Africa. In Sindh, the Sheedis have traditionally intermarried only with people such as the Mallaahs (fisherpeople), Khaskheli (laborers), Khatri (dyeing community) and Kori (clothmakers). The children of interracial marriage of a Sindhi man and a Sheedi woman are called Gadra/Guda. Most Sheedis today are of mixed heritage and can be found in Sindh where the main language is Sindhi.
Синд
Шидилер негізінен Төменгі Синдтің түрлі қалалары мен ауылдарында қоныстанған. Олар мәдени шараларға белсенді қатысып, Хабаш фестивалі сияқты жыл сайынғы мерекелерді бірнеше қоғамдық ұйымдардың қолдауымен ұйымдастырады. Синдте Шиди еркектері Шидилердің ата-бабаларының дәстүрлі музыкалық аспабы – "мугарман" ырғағымен ерекше би билейді. Олар беттеріне белгілер салған дәстүрлі киімдерін киіп, би кезінде аузынан от шығару сияқты қауіпті трюктар орындайды. Бұл би әдетте Шиди биі деп аталады. Оңтүстік Синдтегі Шиди қауымы Синдтегі тойлар мен басқа да шараларда билеп, ән салуымен де белгілі. Синдтегі Шидилер өздерін Қамбарға деген құрметтің нышаны ретінде Қамбранилер деп те атайды, Қамбар – төртінші Рашид халифасы Әлидің босатылған құлы. Танзила Қамбрани 2018 жылғы Пәкістанның жалпы сайлауында Синд провинциялық Ассамблеясының мүшесі болып сайланған алғашқы Шиди әйелі болды.
Sheedis are largely populated in different towns and villages in lower Sindh. They are very active in cultural activities and organise annual festivals, like, Habash Festival, with the support of several community organisations. In Sindh Sheedi men perform a unique dance on "mugarman" an ancestral traditional musical instrument of Sheedis, dressed in their traditional attire with markings on face, they also perform dangerous stunts while performing like spitting fire out of mouth, the dance is generally called as Sheedi dance. The Sheedi community in southern Sindh are also known for performing and singing at weddings and other events in Sindh. Sheedis in Sindh also proudly call themselves the Qambranis, in reverence to Qambar, the freed slave of Ali, the fourth Rashid Caliph. Tanzeela Qambrani became the first Sheedi woman to be elected as the member of Provincial Assembly of Sindh in 2018 Pakistani general election.
Генетика
Женетикалық талдаулардағы соңғы жетістіктер сиддилердің этногенезіне жарық түсіруге көмектесті. Генетикалық генеалогия – қазіргі заманғы халықтардың гендерін пайдаланып, олардың этникалық және географиялық тегін анықтауға мүмкіндік беретін жаңа құрал болғанымен, қазіргі сиддилердің болу себептерін түсінуге де септігін тигізді.
Recent advances in genetic analyses have helped shed some light on the ethnogenesis of the Siddi. Genetic genealogy, although a novel tool that uses the genes of modern populations to trace their ethnic and geographic origins, has also helped clarify the possible background of the modern Siddi.
Y ДНК
Шах және авторлардың (2011) Y хромосомалық зерттеуі Үндістандағы Сиддилердің аталық тегін анықтауға бағытталған. Авторлар Банту халықтары арасында кең таралған E1b1a1 M2 гаплогруппасын Карнатакадан келген Сиддилердің шамамен 42%-ында және Гуджараттан келген Сиддилердің 34%-ында кездестірді. Карнатакадан келген Сиддилердің 14%-ы және Гуджараттан келген Сиддилердің 35%-ы да субсахарлық B M60 гаплогруппасына жатты. Қалған Сиддилердің арасында Үндістанмен немесе Таяу Шығыспен байланысты P, H, R1a M17, J2 және L M20 гаплогруппаларын қамтитын кладтар анықталды. Тангарадж (2009) Сиддилер арасында негізінен Бантуға байланысты ұқсас аталық туыстық байланыстарды байқады. Қамар және авторлар (2002) Пәкістандағы Макрани Шиеділерін талдап, олардың басым бөлігі Үндістанмен немесе Таяу Шығыспен байланысты гаплогруппаларды тасымалдағанын анықтады. Олардың ең көп таралған еркек тегі R1a1a M17 (30,30%), J2 (18,18%) және R2 (18,18%) болды. Африкадан шыққан кладтарды шамамен 12%-ы ғана тасымалдады, олар негізінен архаикалық B M60 гаплогруппасынан тұрды, және олардың жиілігі кез келген Пәкістан халқының арасында ең жоғары болды. Underhill және авторлар (2009) Макрани Шиеділері арасында R1a1a M17 (25%) субкладының салыстырмалы түрде жоғары жиілігін де анықтады.
A Y chromosome study by Shah et al. (2011) tested Siddi individuals in India for paternal lineages. The authors observed the E1b1a1 M2 haplogroup, which is frequent among Bantu peoples, in about 42% and 34% of Siddis from Karnataka and Gujarat, respectively. Around 14% of Siddis from Karnataka and 35% of Siddis from Gujarat also belonged to the Sub Saharan B M60. The remaining Siddis had Indian associated or Near Eastern linked clades, including haplogroups P, H, R1a M17, J2 and L M20. Thangaraj (2009) observed similar, mainly Bantu linked paternal affinities amongst the Siddi. Qamar et al. (2002) analysed Makrani Sheedis in Pakistan and found that they instead predominantly carried Indian associated or Near Eastern linked haplogroups. R1a1a M17 (30.30%), J2 (18.18%) and R2 (18.18%) were their most common male lineages. Only around 12% carried Africa derived clades, which mainly consisted of the archaic haplogroup B M60, of which they bore the highest frequency of any Pakistani population Underhill et al. (2009) likewise detected a relatively high frequency of R1a1a M17 (25%) subclade among Makrani Sheedis.
mtDNA
Шах және басқалардың (2011) мтДНК зерттеуіне сәйкес, Сиддилердің аналық ата-тегі Бантумен байланысты гаплогруппалар мен Үндістанға тән гаплогруппалардың қоспасынан тұрады, бұл көршілес үнді халқынан әйел гендерінің айтарлықтай ағынын көрсетеді. Гуджараттағы Сиддилердің шамамен 53%-ы және Карнатакадағы Сиддилердің 24%-ы әртүрлі Банту текті макро-гаплогруппа L-дің тармақтарына жатады. Соңғысы негізінен Банту әйелдерімен байланысты L0 және L2a тармақтарынан құралған. Қалғаны Еуразиялық М және N гаплогруппаларының Үндістанға тән тармақтарына ие, бұл жергілікті үнді топтарымен жақындағы араласуды көрсетеді. Сол сияқты, Шах және басқалар (2011) Гуджараттағы Сиддилердің 66,90–70,50%-ының тегі Банту ата-бабаларынан шыққандығын, ал Карнатакадағы Сиддилердің 64,80–74,40%-ы Оңтүстік-Шығыс Африкадан шыққан тектің иесі екенін байқады. Зерттелген Сиддилердің қалған аутосомалық ДНК компоненттері негізінен Оңтүстік Азияның жергілікті халқымен байланысты. Авторлардың пікірінше, Сиддилердің Банту ата-бабалары мен жергілікті үнді халқы арасындағы гендер ағыны да көбінесе бір бағытты болған. Олар бұл араласудың шамамен соңғы 200 жылдың ішінде немесе сегіз буын ішінде болғанын бағалайды. Олар әсіресе музыка мен биде ата-бабаларының кейбір дәстүрлерін сақтап қалған. Географиялық жағдайға байланысты бөлінген басқа этностар сияқты, Сиддилердің мәдени тәжірибелерінде де айырмашылықтар мен ұқсастықтар бар. Жалпы алғанда, Сиддилер көбінесе өз қауымдастықтарының мүшелерімен қарым-қатынас жасайды және үйленеді. Сиддилердің өз қауымдастықтарынан тыс жерде үйленуі сирек кездеседі, бірақ Пәкістанда Шидилердің саны артып, африкалық тегін араластыру және нәсілдік кемсіту мен жатқылықты азайту мақсатымен аралас некеге тұруда. Сидди қауымдастықтары, Үндістан үкіметі тарапынан тайпа ретінде жіктелгенімен, негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, онда ерлер егіншілікпен, ал әйелдер үй шаруашылығымен және балалармен айналысады. Ерлер өздерінің қауымдастықтарында ерлерге лайықты киім киеді.
According to an mtDNA study by Shah et al. (2011), the maternal ancestry of the Siddi consists of a mixture of Bantu associated haplogroups and Indian associated haplogroups, reflecting substantial female gene flow from neighbouring Indian populations. About 53% of the Siddis from Gujarat and 24% of the Siddis from Karnataka belonged to various Bantu derived macro haplogroup L subclades. The latter mainly consisted of L0 and L2a sublineages associated with Bantu women. The remainder possessed Indian specific subclades of the Eurasian haplogroups M and N, which points to recent admixture with autochthonous Indian groups. Similarly, Shah et al. (2011) observed that Siddis in Gujarat derive 66.90%–70.50% of their ancestry from Bantu forebears, while the Siddis in Karnataka possess 64.80%–74.40% such Southeast African ancestry. The remaining autosomal DNA components in the studied Siddi were mainly associated with local South Asian populations. According to the authors, gene flow between the Siddis' Bantu ancestors and local Indian populations was also largely unidirectional. They estimate this admixture episode's time of occurrence at within the past 200 years or eight generations. they have also kept some ancestral practices especially in music and dance. Like other ethnic groups separated by geography, there are both differences and similarities in cultural practices among the Siddi. Generally, the Siddi primarily associate and marry members of their own communities. It is rare for the Siddi to marry outside of their communities although in Pakistan a growing number of the Sheedi intermarry as a way to dilute their African lineage and reduce racial discrimination and prejudice. Siddi communities, although classified as a tribe by the Indian government, primarily live in agricultural communities where men are responsible for the farming and women are responsible for the home and children. Men wear what is generally appropriate for men in their communities.
Дін
Сиддилер көбінесе мұсылмандар, бірақ араларында индуистер де, католик шіркеуіне жататындар да бар.
Siddis are primarily Muslims, although some are Hindus and others belong to the Catholic Church.