Кіріспе

1985 жылғы ұшақ қағылуы

TWA 847 рейсі – Каирден Сан-Диегоға Афина, Рим, Бостон және Лос-Анджелес қалаларында аялдамалары бар Trans World Airlines рейсі болды. Кейінірек Батыс тарапынан жасалған талдаулар оларды «Хезболла» тобының мүшелері деп санайды, бірақ «Хезболла» бұл айыптаманы жоққа шығарады. Жолаушылар мен экипаж үш күн бойы құрлықтар арасындағы қиын жағдайға тап болды. Кейбір жолаушыларға қорқыту шаралары қолданылды, ал кейбіреулері сақадалданды. Яһуди есімді жолаушылар басқалардан бөлініп ұсталды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дайвері Роберт Стем қатылды, ал оның денесі әуежай алаңына лақтырылды. Келесі екі апта бойы ондаған жолаушылар кепілге алынды және кейбір талаптары орындалғаннан кейін босатылды.

Ұрлау оқиғалары

847 рейсі 14 маусым күні таңертең Каирден ұшып шыққан Boeing 727–200 ұшағымен жүзеге асырылды. Каирден Афинаға дейінгі оқиғасыз ұшудан кейін 847 рейске жаңа экипаж отырды. Афинадағы жаңа экипаж капитаны Джон Тестирк, бірінші офицер Фил Мареска, ұшу инженері Кристиан Циммерман, ұшу қызметінің менеджері Ули Дерикссон және ұшу қызметкерлері Джуди Кокс, Хейзел Хесп, Элизабет Хоуес және Хелен Шехан болды. 10:10-да 847 рейсі Афинадан Римге қарай ұшып кетті. Ұшып шыққаннан кейін екі араб тілінде сөйлейтін ливандық ер адам оны қасып алды. Олар Афина әуежайының қауіпсіздік қызметінен тапанша мен екі гранатаны жасырып өткізген еді. Кейіннен біреуінің аты Мохаммед Али Хамади екені анықталды, ол ұсталды және Германияда өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Хамади «Хезболла» ұйымының мүшесі деп саналады. Қасып алушылар Дерриксонға шабуыл жасап, ұшқыш кабинасына кірді, оны өзімен бірге сүйреп әкетті, содан кейін Тестирк, Мареска және Циммерманға шабуыл жасап, тапаншамен ұрып жаралады.

Бейрут, содан кейін Алжир

Капитан Тестирке қарумен ұсталған кезде, ұшақ бастапқы бағыты – Римнен Грекияның әуе кеңістігіндегі Таяу Шығысқа бұрылды және бірнеше сағат бойы Ливанның Бейрут халықаралық әуежайында тоқтады. Мұнда 19 жолаушыға жанармай алмасу шартымен ұшуға рұқсат берілді. Қонуға аз уақыт қалғанда, әуе қозғалысын басқару оларға Бейрутте қонуға бастапқыда рұқсат бермеді. Капитан Тестирке әуе қозғалысын басқарушылармен олар мойынсынуға дейін таласты. Бейрут әуе қозғалысын басқару ұшқыштармен сөйлесуге тырысқанда, Тестирке сөзін кесіп: "Ол қол гранатасының салдағын тартып алды және қажет болса, ұшақты жаруға дайын. Біз Бейрутке қонуымыз керек, мен қайталап айтамын, Бейрутке қонуымыз керек. Басқа амал жоқ!" деді. Ол кезде Ливанда Ливан азамат соғысы жүріп жатқан еді, ал Бейрут түрлі шииттік «Амаль» және «Хезболла» жасақтары бақылап отырған секторларға бөлінген. Осы күні кешке ұшақ Жерорта теңізі арқылы Алжирге ұшып, бес сағаттық тоқталыстан кейін 20 жолаушы босатылды, содан кейін сол түні Бейрутке қайта оралды.

Бейрутқа қайта оралу

Бейрут халықаралық әуежайы шииттермен қоршалған еді. Оның периметрі бойынша қауіпсіздік шаралары болған жоқ, исламист жауынгерлері басып алған, ал жақын жердегі тұрғындар ұшу-қону жолағына тікелей кіре алатын. Қашқындар барлық әскери жолаушыларды жүйелі түрде және үнемі ұрып-соғып отырды, бірақ осы тоқталыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дайвері Роберт Стетемді таңдап, ұрып-соғып, оң жақ жақынғысына атып, денесін ұшақтан шығарып, тағы да атып тастады, басқа шиит мұсылмандарынан, бақылау мұнарасын басқарып отырғандардан, қосымша отын алуға рұқсат сұрады. Еврей есімді деген жеті америкалық жолаушы ұшақтан алынып, Бейруттағы шиит түрмесінде тұтқынға алынды.

Қылмысты жасады деп айыпталушылар

Хезболла сарапашысы Магнус Рансторп Сент-Эндрюс университетінен Хезболланың "басты" мүшелері Хасан Изз Аль-Дин (кейіннен 1988 жылы Кувейт әуе компаниясының 422-ші рейсін қақпақтап алуға қатысқан) және Мохаммед Али Хаммади, оның ағасы Хезболланың арнайы қауіпсіздік аппаратының командирлерінің бірі болған, Хезболла оперативтеріне "оқиғаның өзін бақылауға және жоспарлауға, сондай-ақ оны бейтараптандыруға және шешуге белсенді қатысуға" көмектескенін айтады. Оның мерзімінен бұрын босатылуы Сюзанна Оштоффты босату үшін құпия түрде тұтқын алмасудың бөлігі болған деген болжамдар бар. Бір ай бұрын Иракта тұтқынға алынған Оштофф, Хаммадидің мерзімінен бұрын босатылған аптасында босатылды. 2006 жылдың 14 ақпанында АҚШ Ливан үкіметінен Стетхемді өлтіргені үшін Мохаммед Али Хаммадиді экстрадициялауды ресми түрде сұрады. 2006 жылдың 24 ақпанында ол ФБР-дің іздеп отырған террористтер тізіміне Мохаммед Али "Хамадей" (sic) деген атпен енді. Ол ФБР тізіміне енген қашқындардың екінші тобының құрамында болды. Көптеген жаңалықтар агенттіктері 2008 жылдың 13 ақпанында Сирияда болған көлік құралындағы жарылыста Имад Муньяхтың қаза тапқанын Хезболла хабарлағанын жариялады. TWA рейсі 847-нің қалған үш қашқыны тізімде және іздеуде. 2019 жылдың 19 қыркүйегінде грек полициясы ұшыруға қатысы бар деген күдікпен 65 жастағы ливандық азаматты ұстады. Адам Миконоста круиздік кемедегі жолаушылардың паспорттарын тексеру кезінде ұсталды. Ол Родос, Санторини және Миконос аралдарын басып өткен круиздік кемеде болды. Миконос Түркияға қайту алдындағы соңғы аялдама болды. Кейіннен полиция оны жаңылысқандықтан босатты. Хезболла TWA рейсі 847-ні қақпақтап алудағы кінәсін жоққа шығарады, сондай-ақ топқа тағылған көптеген басқа шабуылдарды да жоққа шығарады.

Фильм

1986 жылғы "Дельта Форс" фильмі TWA 847 рейсінің қашқындалуы оқиғасына негізделген. "847 рейсінің қашқындалуы: Ули Дерикссонның хикаясы" – 1988 жылы түсірілген телефильм, ол оқиғаға және стюардесса Ули Дерикссонның (Линдсей Вагнер сомдаған) рөліне назар аударады.