Кіріспе

1994 жылғы ұшақ қақтырылысы

Air France 8969 рейсі – 1994 жылдың 24 желтоқсанында Алжирдің қарулы ислам тобы (GIA) Алжирдегі Хоуари Бумедиен әуежайында қақтырған Air France рейсі. Террористер үш жолаушыны өлтірді және олардың ниеті Эйфель мұнарасы немесе Париждегі Монпарнас мұнарасының үстінде ұшақты жару еді. Ұшақ Марсельге жеткенде, Франция Ұлттық жандармериясының терроризмге қарсы күрес тобы – Ұлттық жандармерияның араласу тобы (GIGN) ұшаққа шабуыл жасап, барлық төрт қақтырушыны өлтірді. Бұл оқиға Air France компаниясын Алжирге рейстерін 2004 жылға дейін, алжирлік азамат соғысы аяқталғаннан кейін екі жылға дейін тоқтатуға мәжбүр етті.

Өмірбаян

Алжирде ұшақ қақпасы басылған кезде азаматтық соғыс болып жатты. Алжирге ұшып бара жатқан ұшақтар зымыран шабуылына ұшырау қаупінде болды. Осының салдарынан, Air France әуе компаниясының Алжирге бағытталған рейстеріндегі экипаждар толығымен өз еркімен келген адамдардан құралды. Air France үкімет шенеуніктерінен Алжирге ұшуды міндетті түрде жалғастыру керек пе деп сұраған, бірақ ұшақ қақпасы басылған кезде жауап ала алмады.

Экипаж

51 жастағы Бернард Дельхем рейстің капитаны болды. Жан Пол Бордери екінші ұшқыш, ал Ален Босуа – ұшу инженері болды.

24 желтоқсан

1994 жылдың 24 желтоқсанында Алжирдегі Хоуари Бумедиен әуежайында қарулы төрт адам Air France 8969 рейсіне мінді, ол сағат 11:15-те Париждің Орли әуежайына ұшуға тиіс еді. Алжирдің ішкі істер министрі Абдеррахман Мезиан Шериф әуежайдың басқару мұнарасына келіп, ұрлаушылармен келіссөздер бастады, олар өздері үшін сөйлеу үшін капитанды пайдаланды. Олар екі «Ислами құтқару фронты» (ИҚФ) саяси партиясының көшбасшыларын – Абасси Мадани мен Али Бельхаджды босатуды талап етті, олар үй қамауында болған еді. ИҚФ 1992 жылы Алжирде тыйым салынған. Шериф, егер олар Алжир үкіметімен сөйлескісі келсе, ұрлаушылардан балалар мен қарттарды босатуды талап етті. Полиция бұл жоспарды қауіпсіз үйге шабуыл жасағаннан кейін растады. Алжир полициясы түнгі көру құрылғыларын пайдаланып, бас ұрлаушы Абдул Абдулла Яхияны анықтады. Ұшқыштар кабинасындағы есік ашық екенін көргенде, тағы бір жолаушының өлтірілгенін білді. Ашуға мініп, капитан Дельхемм алжирлік билік органдарына: «Қатал ойнасаңдар, осының нәтижесі осы болады!» – деп айқайлады. Ұрлаушылар өздеріне қарай жылжып келе жатқан баспалдақтарды байқағаннан кейін, шабуылдың жақын екенін түсінді. Ұшақ терезесінен ұрлаушылар GIGN тобы бар баспалдаққа оқ атты. Бірінші баспалдақ алдыңғы оң жақ есікке жеткенде, оның есік жақтауынан тым биік екені анықталды. GIGN бос ұшақта жаттығу жасаған, онда ұшақтың аспасы қысылмаған, нәтижесінде баспалдақтардың қажетті биіктігі дұрыс емес бағаланған. Баспалдақтарды қайта орналастыруға біраз уақыт кеткеннен кейін, GIGN күштері ұшаққа кіре алды. Ұрлаушылар ГИГН күштеріне қарсы оқ атты. Бір ұрлаушы сол сәтте-ақ қаза тапты. Содан кейін қалған екі топ ұшақтың артқы жағына кірді. Оқиғаға қатысушылар жүздеген оқ атты. Оқиға аяқталғаннан кейін бірнеше сағаттан соң, оқиғаға жауапкершілікті өз мойнына алған «Қарулы исламик тобы» Алжирдегі Тизи-Узу қаласында төрт католик дін қызметкерін өлтірді. Үш дін қызметкері француз, ал біреуі бельгиялық азамат еді. 8969 рейсі қазір Delta Air Lines рейсі 1584-тің кодтық рейсі болып табылады, ол Greater Rochester International Airport пен Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport арасында сапарлайды.