Кіріспе

1999 жылғы ұшақ қақпасы

1999 жылдың 23 шілдесінде All Nippon Airways Boeing 747 481D ұшағы, бортында 503 жолаушы, оның ішінде 14 бала және 14 экипаж мүшесімен, Жапонияның Токио қаласындағы Ота ауданындағы Токио Ханэда әуежайынан ұшып, Саппоро қаласының жанындағы Читоседегі Жаңа Читосе әуежайына бағыт алғанда Юдзи Нишидзава тарапынан қақпаға алынды.

Оқиға

Ұшып шыққаннан кейін шамамен 25 минут өткенде, сағат 11:48-де Нишизава ұзақ ас үй пышағын пайдаланып, бір әуе қызметкерін ұшқыштар кабинасына кіруге мәжбүр етті. Ол 34 жастағы бірінші офицер Кадзюки Коганы кабинадан шығарып, 51 жастағы капитан Наоюки Нагасимамен бірге қалды. Нагасима әуе қозғалысын бақылауға (ATC) ұшыруды басып алу туралы хабарлауға үкерді. Нишизава Нагашиманың кеудесіне пышақтап, ұшақты басқаруды қолға алды, бір сәтте ұшақтың биіктігін төмендетті. Сағат 12:09-да экипаж мүшелері Нишизаваны ұстап алды, ал оның орынбасары Кога кабинаға қайта кіріп, әуе диспетчерлеріне: "Бұл төтенше жағдай. Капитанға пышақпен шабуыл жасалды. Жедел жәрдемді дайындаңыздар" деді. Ұшақ сағат 12:14-те Ханеда әуежайына шұғыл түрде қонды, ал Нишизава дереу тұтқындалды. Ұшақ қонғаннан кейін көп ұзамай дәрігер Нагасиманың, Йокохама қаласының тұрғыны, қайтыс болғанын растады. Нишизаваға кісі өлтіру айып тағылды.

Қауіпсіздік қатері

Нишизава Ханеда әуежайындағы қауіпсіздіктің бірнеше кемшіліктерін пайдаланып, ұшаққа пышақпен кірді. Ол жүктер тасымалданатын аймақтан қауіпсіздік тексеруінен өтпей-ақ, ұшу қақпаларына кіруге болатынын анықтаған. Алғашқыда ол JAL әуекомпаниясының Токиодан Осакаға барып-қайтатын рейсіне тіркелді, сонымен бірге 61-ші рейске де тіркелді. Токиоға оралғаннан кейін Осака рейсінен багажын (пышақпен бірге) алып, 61-ші рейске қол жүгі ретінде пышақты (және сөмкені) алып өтті. Ол ұшақты қарақылдауды бір күн бұрын, шілде айының 22-сі күні жоспарлаған еді. Ол ата-анасына және психиатрына Хоккайдоға жалғыз баратынын айтқан, бірақ ата-анасы бірнеше әуе билеттері мен пышақ бар сөмкелерін тауып алып, оның жоспарларын бір күнге ықшамдады. Нишизава бірнеше рейске билеттер сатып алған: 61-ші рейстен басқа, Нахаға 083-ші рейске (ол 61-ші рейске қарағанда он минут бұрын ұшқан) және Хакодатеге 851-ші рейске билеттері болған. Нишизава қауіпсіздік кемшілігін ұшуға бір ай бұрын анықтаған, ал Кумамотоға барып-қайтқан рейсінде оны растағаннан кейін, Көлік министрлігіне, All Nippon Airways және басқа да агенттіктерге, сондай-ақ ірі газеттерге хаттар жіберіп, оларға ескерткен. Одан бөлек, ол әуежайда күзетші болып жұмыс істеуге өтініш білдірген. Әуежайдан бір телефон соққан, бірақ ұшақ қарақылданғаннан кейін ғана, Японның барлық әуежайларындағы процедуралар толығымен қайта қаралып, қауіпсіздік кемшілігі жойылған. Оқиғадан кейін, Жапонияның Көлік министрлігі барлық рейске отыру алдында қауіпсіздік тексеруінен өткен қол жүгін қатаң тексеруді бұйырды.

Салдары

1970 жылы 8 қыркүйекте Токиода туған Нишизава сол кезде Токионың Эдогава ауданынан 28 жастағы жұмыссыз ер адам еді. Тергеу барысында Нишизаваның оқиғадан бұрын үлкен дозада ССИО (антидепрессанттар) қабылдағаны анықталды. Нишизава ұшу симуляторларын ұнататын адам еді. Ол ұшақты Токиодағы "Көпір-қанат" (Rainbow Bridge) астынан өткізіп ұшыру үшін қанағаттандырғысы келгенін айтты. Сонымен қатар, оның адвокаты тапсырысымен жасалған сараптамада Нишизавада Аспергер синдромы бар екені анықталды. 2005 жылдың 23 наурызында ол кінәлі деп танылды, бірақ ақыл-есі толыққанды болмағандықтан, жасаған ісіне толық жауапкершілік тартпады. Бірнеше күннен кейін судья Хисахару Ясуи Нишизаваны өмір бойына бас бостандығынан айырды. Қылмыстық жауапкершілік мәселелеріне байланысты, бұқаралық ақпарат құралдары бастапқыда Нишизаваның атын жарияламады. Алайда, 27 шілдеде "Санкей Шимбун" газеті оның аты-жөні мен суретін жариялап, бұл оқиғаны "ауыр қылмыс" деп сипаттады. Осы оқиғадан кейін жапондық таблоидтары мен апталық басылымдарында, содан кейін ұлттық газеттер мен ақпарат агенттіктерінде осындай жағдайларда күдіктілердің есімдерін жариялау жиіледі. Нагашиманың отбасы All Nippon Airways, Жапон мемлекеті және Нишизаваның отбасына Нагашиманың өліміне әуежайдағы және ұшақтағы нашар қауіпсіздік салтандырғанын айыптап, сотқа жүгінді. 2007 жылдың 21 желтоқсанында тараптар құпия шарттармен келісімге келді. Рейс нөмірі әлі де қолданыста, және сол бағыт бойынша, бірақ қазір Boeing 777 ұшағымен орындалады. Оқиғаға қатысқан ұшақ 2014 жылға дейін All Nippon Airways үшін пайдаланылды, содан кейін қызметтен алынды.