Кіріспе

Адам тамақсыз өмір сүре алады деген сенім. Inedia (латын тілінен "аша тұру") немесе breatharianism (/b//r//ɛ/'/θ//ɛər//i//ə//n//ɪ//z//əm/) – адамның тамақтан, ал кейбір жағдайларда судан да бас тартқан күйінде өмір сүре алуы туралы мәлімдеме. Бұл – ғылыми дәлелі жоқ, жалған ғылым, және осы тәжірибені ұстанған бірнеше адам аштықтан немесе дегидратациядан көз жұмған.

Ғылыми бағалау

Тамақты шектеудің физиологиялық әсерлері туралы жүргізілген зерттеулер ұзақ мерзімді аштыққа, дегидратацияға және соңында өлімге алып келетінін нақты көрсетеді. Тамақ қабылдамағанда, организм әдетте гликоген, май және бұлшық ет қорын пайдаланады. "Дем алушылар" ораза кезінде олардың денелері бұл резервтерді тұтырмайды деп мәлімдейді. Кейбір "дем алушылар" медициналық тексерулерден өтті, соның ішінде аурухана индиялық мистик Прахлад Джанидің 15 күн бойы тамақ пен сусыз тірі қалғандай байқауы. Бірақ Джани емделген аурухана осы оқиға туралы ресми құжаттар жарияламады. Басқа жағдайларда, адамдар күн сәулесімен ғана өмір сүруге тырысып, бірақ дененің көп салмағын жоғалтқаннан кейін бұл әрекеттен бас тартты. Көптеген жағдайларда, "дем алушылар" аштығынан көз жұмған.

Розенкрейсерлік

1670 жылғы Розенкрейцерлік мәтінде Comte de Gabalis осы практиканы дәрігер және оккультист Парацельсқа (1493–1541) жатқызды, ол "бірнеше жыл бойы тек жарты скрупұл Күн Квинтессенциясын қабылдап" өмір сүрген деп сипатталған. Осы кітапта сондай-ақ "Парацельс көптеген даналарды жиырма жыл бойы мүлде тамақтанбайтынын көргенін айтады" делінген.

Рам Бахадур Бомжон ("Бакжи")

Рам Бахадур Бомжон – Непалдың шалғай аймағында аскеттік өмір салған непалдық буддалық монах. Бомжон ұзақ уақыт бойы тамақ та, су да ішпей қалуы мүмкін. Мұндай бір кезең 2006 жылы Discovery Channel арнасы түсірген "Құдайға жақын жігіт" деген деректі фильмде жарияланды, онда Бомжон 96 сағат бойы қозғалмаған, тамақтанбаған және су ішпегені айтылды. Бірақ, деректі фильм жасаушыларға осы уақыт ішінде Бомжонды үздіксіз түсіруге рұқсат берілмеді. Оның бұл сөздері ешқашан объективті түрде тексерілген емес.

Прахлад Джани ("Матаджи")

Прахлад Джани - 70 жылдан астам уақыт бойы тамақ пен сусыз өмір сүрген үнді садхуы. 2003 және 2010 жылдары Гуджарат штатының Ахмадабад қаласында Стерлинг ауруханасының дәрігерлері оның мәлімдемесін тексерді. Зерттеу нәтижесінде Прахлад Джани он күн бойы тамақ пен сусыз, зәр мен нәжіс шығармай, диализге мұқтаж болмай өмір сүре алды. Зерттеушілермен сұхбаттасулар қатаң бақылау туралы айтады және тәулік бойы бақылау бірнеше CCTV камералары арқылы қамтамасыз етілді. Джани көптеген медициналық тексерулерден өтті. Зерттеу тобы оның ондаған жылдар бойы осылай өмір сүре алатындығы туралы мәлімдемесіне түсініктеме бере алмады. Бұл жағдай 2003 және 2010 жылдары өткен тексерулерден кейін де сынға ұшырады. Үнді рационалистік қауымдастығының президенті Санал Эдамаруку 2010 жылғы экспериментке сын танытып, Джаниге белгілі бір CCTV камерасының көру бұрышынан шығуға, жандармен кездесуге және жабық сынақ бөлмесінен күнге шашуға рұқсат берілгенін айтты. Эдамаруку ауыздан су шаю және шомылу әрекеттері жеткілікті бақыланбағанын, ал Джанидің "әсерлі қорғаушылары" болғанын және олар Эдамарукуға жобаны жүріп тұрғанда тексеруге рұқсат бермегенін мәлімдеді.

Жасмухин

Жасмухин (нағыз аты – Эллен Грев) 1990 жылдары тыныспен қоректінудің белгілі жақтаушысы болды. Ол: «Мен бірнеше ай бойы бір кесе шайдан басқа ештеңе ішпей қалай аламын. Менің денеме басқаша нәр беріледі», – деді. Интервьюерлер оның үйінен тағам табылды; Жасмухин бұл тағам күйеуі мен қызы үшін екенін мәлімдеді. 1999 жылы ол өзінің әдістемесін көрсету үшін бір апта бойы тамақтанбай, австралиялық «60 минут» телебағдарламасының қатаң бақылауында болуға келісті. Жасмухин үшінші күні қиындыққа тап болғанын айтты, себебі ол орналасқан қонақүй бөлмесі көлік қозғалысы көп жолдың жанында болды, бұл стресс пен ластануға алып келді, нәтижесінде ауадан қажетті қоректік заттарды сіңіруге кедергі келді. «Мен таза ауа сұрадым. Менің қоректік заттарымның 70 пайызы таза ауадан түседі. Мен тіпті тыныс ала алмадым», – деді ол. Үшінші күні тәжірибе тау етегіндегі демалыс орнына көшірілді, бірақ оның жағдайы нашарлай берді. Жасмухин төрт күн ораза ұстағаннан кейін, Австралия медициналық қауымдастығының Квинсленд бөлімшесінің президенті Беррис Винк оны тәжірибені тоқтатуға шақырды. Винк Жасмухиннің көзінің кеңейгенін, сөйлеуінің баяу болғанын және «денесінің 10 пайыздан астам сусызданғанын, тіпті 11 пайызға дейін жеткенін» айтты. Тәжірибе аяқталар кезде ол: «Оның пульсі бастапқыдағыдан екі есе жоғары. Егер ол осылай жалғастырса, бүйрегі жетіспеуі мүмкін. «60 минут» оны жалғастыруға ынталандырса, кінәлі болар еді. Ол енді тоқтауы керек», – деді. Тәжірибе тоқтатылды. Винк: «Өкінішке орай, оның сөздеріне сене қоятын адамдар бар, олардың көп еместігіне сенімдімін, бірақ денсаулығына зиян келтіретін нәрсеге басқаларды итермелеуге тырысу өте жауапсыздық», – деді. Жасмухин 2000 жылы Австралиялық скептиктер клубынан «Бұрышқан қасық» сыйлығын алды («паранормальдық немесе жалған ғылыми әңгімелердің ең абсурдты мысалының авторына беріледі»). Ол сондай-ақ 2000 жылы «Жарықпен өмір сүру» еңбегі үшін Иг Нобель сыйлығының әдебиет саласындағы жүлдесін жеңіп алды. Жасмухин олардың сенімдері Сен-Жерменнің жазбалары мен «жақында алынған хабарларына» негізделгенін мәлімдеді. Ол кейбір адамдардың ДНК-сы «көбірек сутегі сіңіру үшін» 2-ден 12 жіпке дейін кеңейгенін айтты. Оған қан анализі арқылы дәлелдеу үшін 30 000 доллар ұсынғанда, ол бұл өзіне қатысты емес екенін түсіндірді. Жасмухиннің жарияланымдары нәтижесінде бес адамның өлімі тыныспен қоректінумен тікелей байланысты болды. Жасмухин үш адамның өліміне қатысты жауапкершіліктен бас тартты.

Уайли Брукс

Уайли Брукс (1936–2016) – Американың Тыныс-алу институтының негізін қалаушы. Ол алғаш рет 1980 жылы «That’s Incredible!» телешоуында пайда болғанда көпшілік назарына ілікті. Брукс 2016 жылы қайтыс болмас бұрын оқытуын тоқтатып, «өзінің физикалық денесін тірі ұстау және оның нұрлы денесінің толыққанды көрінуі үшін қандай да бір тағамды қабылдауының себебін анықтауға уақытының 100% -ын жұмсауға» бел буды. Брукс тамақсыз өмір сүруге кедерілің болған «төрт маңызды факторды» анықтағанын мәлімдеді: «адамдардың бұзылуы», «тағамның бұзылуы», «ауаның бұзылуы» және «электромагниттік бұзылу». 2003 жылы «Colors» журналына берген сұхбатында ол оразасын кейде чизбургер мен коламен бұзатынын айтты, себебі ол қоқыс мәдениеті мен дені сау емес тағамдармен қоршалғанда, оларды тұтыну тепе-теңдікті қамтамасыз етеді деп түсіндірді. Кейін Брукс «Барлық «McDonald’s» мекемелері 5-ші өлшемнің жоғары энергетикалық/рухани порталдарымен қорғалған жерлерде салынған» деп мәлімдеді, диеталық кола мен «McDonald’s» Double Quarter Pounder / ірімшік қосылған тағамын тұтынуға шақырып («Егер сіздің жеріңізде ірімшік қосылған қосарланған ширек фунтты таба алмасаңыз, екі ширек фунтты ірімшікпен біріктіріп, қосарланған ширек фунтты жасауға болады»), ал «қандай да бір суды» ішуден аулақ болуға кеңес берді. Брукс идеологиясының маңызды бөлігі – жеке бірақ байланысты 5D және 3D әлемдері туралы идея болды, және Брукс өзінің ізбасарларын тек осы ерекше 5D тағамдарды жеуге, сондай-ақ сиқырлы 5D сөздер туралы медитация жасауға шақырды. Брукс институты тамақсыз қалай өмір сүруді үйренгісі келетін клиенттерге әртүрлі баға белгіледі, бастапқы салым 10 000 доллар болған кезде 100 000 АҚШ долларынан бастап, банктік аударым арқылы төленетін елу миллиард долларға дейін, «Өлімсіздік шеберханасы» деп аталатын сессия үшін бастапқы салым 100 000 доллармен. Төлем жоспары да ұсынылды. Бұл бағалар көбінесе миллиардерлерге арналған, шектеулі уақытқа ғана қолданылатын ұсыныстар ретінде ұсынылды.

Хира Ратан Манек

Хира Ратан Манек (1937–2022) 1995 жылдың 18 маусымынан бастап тек сумен, ал кейде шай, кофе және айранмен күн көріп өмір сүргенін айтты. Манек денсаулығының кіндігі – күнге қарау екенін мәлімдеп, йогтар, ежелгі египеттіктер, ацтектер, майялар және американдықтар осы өнерді меңгергенін жеткізді. Ол және оның қолдаушылары медициналық сарапшылар оның күнге қарап күш алу қабілетін растағанын, ал бұл әдіс оның инициалдарымен – "HRM құбылысы" деп аталғанын айтты. Бірақ 2011 жылы түсірілген "Күнді жеңіз" деректі фильмінде ол Сан-Францискодағы бір ресторанда мол тамақ ішіп жатқанда камераға түсірілді. Манек әйелі Вимала қайтыс болғаннан кейін бір ай өтпей, 2022 жылдың наурыз айында дүние салды.

Рей Маор

Израильдік "The Real Face" (פנים אמיתיות) телешоуының жүргізушісі Амнон Леви ұсынған теледидарлық деректі фильмде израильдік индияшы Рэй Маор (ריי מאור) сегіз күн, сегіз түн бойы тамақ пен сусыз өмір сүргендей көрінді. Деректі фильмде ол кішкентай виллада тұрып, үнемі бейнебақылау астында болды, сондай-ақ күнделікті қан тексерулерімен медициналық бақылауда ұсталды. Деректі фильмде Маордың тәжірибе барысында көңіл-күйі жақсы болғаны, сегіз күннен кейін салмақ жоғалтқаны, тәжірибеге дейін, оның барысында және одан кейін жасалған қан сынақтарында ешқандай өзгеріс байқалмағаны, ал Тель-Авивтегі Сураски медициналық орталығының кардиологы Илан Китсис оның нәтижесіне "таңырқады" деп айтылды.

Индуизм

Кейбір индуистік діни мәтіндерде қазіргі терминдерде инедия, брахтаризм немесе Жарық арқылы күш алу деп аталатын қасиеттілер мен уақытты шешіп алғандардың тәжірибелері туралы мәліметтер бар. Вальмикидің Рамаяна кітабының ІІІ кітабында, VI әнінде, Шарабанганың ашрамына келген Раманың төңірегіне жиналған уақытты шешіп алғандар мен қасиетті адамдар туралы айтылады. Олардың арасында "ай мен күннің сәулесімен тіршілік ететін қасиеттілер" және "ауа толқындарымен күш алатындар" болды. Сол кітаптың XI әнінде Мандакарни есімді уақытты шешіп алған адам туралы айтылады: "Себебі ол, ұлы votarist, қатаң ережелермен қатаң өмір сүрді – Он мың жыл ауамен тамақтанды" (ағылшын тіліндегі цитаталар Ральф Т. Гриффиттің аудармасынан алынған). Парамаханса Йогананданың 1946 жылғы "Менің өмірбаяным, Йог" кітабында брахтаризмнің екі тарихи мысалы, Хари Гири Бала және Тереза Нейман туралы егжей-тегжейлі айтылады. Девраха Баба тамақсыз өмір сүрген деген мәлімдемелер бар. Кейбір брахтариандар адамдар тек пранамен, индуизмдегі өмірлік күшпен ғана күш ала алады деп санайды. Аюрведа бойынша, күн сәулесі прананың негізгі көздерінің бірі болып табылады, ал кейбір тәжірибешілер адамның күн сәулесімен ғана тіршілік ете алуы мүмкін деп есептейді.

Даоизм

Бигу (дәнді тағамдардан бас тарту) – түрліше түсіндірілетін ораза ұстау тәсілі. Ол белгілі бір дәнді тағамдарды жемеуден бастап, барлық дәнді тағамдардан бас тартуға, тіпті ешқандай тамақ ішпеуге дейін, және тек ауа жұтып күш алуға дейін жетеді.

Джайнизм

Джайнизмді ұстанатындар түрлі оразалар ұстайды. Кейбір джайнизм монахтары мен жамағат мүшелері бірнеше ай бойы үздіксіз ораза ұстайды. Мұндай оразалар алты ай немесе одан да ұзаққа созылуы мүмкін. Сахадж Муни Махарадж есімді джайнизм монахы 1998 жылдың 1 мамырында 365 күндік оразасын аяқтаған деседі. Тағы бір джайнизм монахы, Хансаратна Виджей, 2015 жылы 494 күн ішінде 423 күндік оразаны аяқтады деген хабар бар. Ол бұрын 2013 жылы 108 күн, ал 2014 жылы 180 күн ораза ұстағанын мәлімдеген. Көптеген адамдар алты ай бойы ораза ұстағанын айтады.