Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кальций метаболизмі бұзылыстары организмде кальций жетіспесе немесе артық болса пайда болады. Адам организмінде кальцийдің қан сарысуы деңгейі салыстырмалы түрде тар шекте реттеледі. Нормалы физиологияда, паратиреоид гормоны, D витамині және кальцийді сезу рецепторының әрекеттері арқылы жасушадан тыс кальций деңгейі қатаң диапазон ішінде сақталады. Кальций метаболизмі бұзылыстары гипокальциемияға, қан плазмасындағы кальций деңгейінің төмендеуіне немесе гиперкальциемияға, қан плазмасындағы кальций деңгейінің жоғарылауына алып келуі мүмкін.
Disorders of calcium metabolism occur when the body has too little or too much calcium. The serum level of calcium is closely regulated within a fairly limited range in the human body. In a healthy physiology, extracellular calcium levels are maintained within a tight range through the actions of parathyroid hormone, vitamin D and the calcium sensing receptor. Disorders in calcium metabolism can lead to hypocalcemia, decreased plasma levels of calcium or hypercalcemia, elevated plasma calcium levels.
Гипокальциемия
Гипокальциемия жиі кездеседі және ешқандай белгісіз, байқалмай өтуі мүмкін, немесе ауыр жағдайларда күрт белгілерімен көрініс беріп, өмірге қауіп төндіруі мүмкін. Гипокальциемия сияқты гиперкальциемия да ауыр емес, белгісіз болуы мүмкін, немесе ауыр белгілерімен, өмірге қауіп төндіретін жағдайға әкелуі мүмкін. Гиперкальциемияның ең көп кездесетін себептері – гиперпаратиреоз және қатерлі ісіктер, сирек жағдайларда D витаминінің зияны, туыстық гипокальциуриялық гиперкальциемия және саркоидоз. Гиперпаратиреоз көбінесе постменопаузалық әйелдерде кездеседі. Гиперпаратиреоз паратиреоид безіндегі ісік немесе аденома салдарынан, немесе гипокальциемияға байланысты паратиреоид гормонының деңгейінің артуынан туындауы мүмкін. Қатерлі ісікпен ауырған адамдардың шамамен 10% гиперкальциемияға шалдығады. Гиперкальциемия көбінесе сүт безінің қатерлі ісігі, лимфома, простата безінің қатерлі ісігі, қалқанша безінің қатерлі ісігі, өкпе қатерлі ісігі, миелома және тоқ ішектің қатерлі ісігі кезінде кездеседі. Бұл ісіктің паратиреоид гормонына ұқсас пептид бөліп шығаруынан немесе сүйек тіндеріне тікелей зақым келтіру арқылы кальцийдің босауынан туындауы мүмкін. Гиперкальциемияның белгілеріне анорексия, тәбет жоғалту, құсу, іш қату, іш ауруы, шаршаңқылық, депрессия, санасының шатасуы, полиурия, полидипсия және денедегі жалпы ауырулар жатады.
Hypocalcemia is common and can occur unnoticed with no symptoms or, in severe cases, can have dramatic symptoms and be life threatening. Like hypocalcemia, hypercalcemia can be non severe and present with no symptoms, or it may be severe, with life threatening symptoms. Hypercalcemia is most commonly caused by hyperparathyroidism and by malignancy, and less commonly by vitamin D intoxication, familial hypocalciuric hypercalcemia and by sarcoidosis. Hyperparathyroidism occurs most commonly in postmenopausal women. Hyperparathyroidism can be caused by a tumor, or adenoma, in the parathyroid gland or by increased levels of parathyroid hormone due to hypocalcemia. Approximately 10% of individuals with cancer experience hypercalcemia due to malignancy. Hypercalcemia occurs most commonly in breast cancer, lymphoma, prostate cancer, thyroid cancer, lung cancer, myeloma, and colon cancer. It may be caused by secretion of parathyroid hormone related peptide by the tumor (which has the same action as parathyroid hormone), or may be a result of direct invasion of the bone, causing calcium release. Symptoms of hypercalcemia include anorexia, nausea, vomiting, constipation, abdominal pain, lethargy, depression, confusion, polyuria, polydipsia and generalized aches and pains.
Плазмадағы кальций
Биологиялық белсенді кальций мөлшері кальций байланысқан белок – сарысу альбуминінің деңгейіне байланысты өзгереді, сондықтан иондалған кальций деңгейі жалпы кальцийге қарағанда жақсы көрсеткіш болып табылады; алайда, альбумин деңгейі белгілі болса, жалпы кальцийді түзетуге болады. Нормалды иондалған кальций 1,12–1,45 ммоль/л (4,54–5,61 мг/дл) құрайды. Жалпы кальцийдің нормасы 2,2–2,6 ммоль/л (9–10,5 мг/дл). Жалпы кальцийдің 8,0 мг/дл-ден төмен деңгейі гипокальциемия болып саналады, ал 1,59 ммоль/л-ден төмен деңгейі (6 мг/дл) көбінесе өлімге алып келеді. Жалпы кальцийдің 10,6 мг/дл-ден жоғары деңгейі гиперкальциемия болып саналады, ал 3,753 ммоль/л-ден жоғары деңгейі (15,12 мг/дл) көбінесе өлімге алып келеді.
The amount of biologically active calcium varies with the level of serum albumin, a protein to which calcium is bound, and therefore levels of ionized calcium are better measures than a total calcium; however, one can correct a total calcium if the albumin level is known. A normal ionized calcium is 1.12 1.45 mmol/L (4.54 5.61 mg/dL). A normal total calcium is 2.2 2.6 mmol/L (9 10.5 mg/dl). Total calcium of less than 8.0 mg/dL is hypocalcaemia, with levels below 1.59 mmol/L (6 mg/dL) generally fatal. Total calcium of more than 10.6 mg/dL is hypercalcaemia, with levels over 3.753 mmol/L (15.12 mg/dL) generally fatal.