Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық Wickes класының эсминшісі
American Wickes class destroyer
USS Leary (DD 158) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминші. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза болғаннан кейін «Диңгез кресімен» марапатталған лейтенант Кларенс Ф. Лиридің құрметіне аталған. 1919 жылы қолданысқа берілген, ол бірнеше флоттық жаттығулар мен оқу круиздерін, сондай-ақ 1922 жылдан 1930 жылға дейін қызметтен шеттетілу кезеңін бастан өткерді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол соғысқа көмек көрсету үшін Исландияға, Кариб теңізіне және Батыс Африкаға бірнеше конвойлерді сүйемелдеді, кейіннен суастына қарсы күрес кемесі ретінде жаңартылды. 1943 жылдың 24 желтоқсанында Солтүстік Атлантикада Card кемесін сүйемелдеп келе жатқанда, ол үш рет торпедаланды және 98 теңізші қаза болды.
USS Leary (DD 158) was a in the United States Navy during World War II. She was named for Lieutenant Clarence F. Leary, posthumously awarded the Navy Cross in World War I. Commissioned in 1919, she saw a number of fleet exercises and training cruises, as well as a period of decommissioning from 1922 to 1930. With the outbreak of World War II, she escorted a number of convoys to Iceland, the Caribbean, and west Africa to support the war effort, later being upgraded to serve as an anti submarine warfare vessel. On 24 December 1943, while escorting Card through rough seas in the North Atlantic, she was torpedoed three times by the and sank with the loss of 98 men.
Дизайн және құрылыс
Лири – 1917-1919 жылдар аралығында АҚШ Әскери-теңіз флоты салған 111 эсминецтің бірі. Ол және оның тоғыз әпкесі Нью-Йорк кеме жасау корпорациясының Камдендегі кеме жасаушылықтарында, Нью-Джерси штатында, Bethlehem Steel компаниясының техникалық талаптары мен егжей-тегжейлі жобалары бойынша салынды. Оның стандартты суыруы , жалпы ұзындығы 96 метр (314 фут), ені 9 метр (30 фут) және сусыру тереңдігі 4 метр (12 фут) болды. Сынақтар кезінде Лиридің жылдамдығы жетті. Ол 4 дюймдік/50 калибрлі төрт зеңбірек, 3 дюймдік/23 калибрлі екі зеңбірек және 12 торпедалық түтікпен қаруланған. Оның құрамында 176 офицер мен сарбаз болды. Ол екі Curtis бу турбинасымен, төрт Yarrow қазандығымен қозғалды. Лиридің техникалық сипаттамалары туралы мәліметтер белгісіз, бірақ ол Wickes класындағы эсминецтердің тобының бірі болды, бұл кемелер бейресми түрде "Liberty Type" деп аталды, оларды Parsons немесе Westinghouse турбиналарын қолданған Bath Iron Works компаниясының жобалары бойынша салынған эсминецтерден ажырату үшін. "Liberty" типіндегі эсминецтер қызметте нашарлап, 1929 жылы осы топтың барлық 60 кемесі Әскери-теңіз флотынан шығарылды. Бұл кемелердің нақты өнімділігі, әсіресе отын экономиясы жағынан, жоспарланған техникалық сипаттамалардан әлдеқайда төмен болды, көпшілігі жобалық стандартқа сәйкес емес, жылдамдыққа жетпеді. Сондай-ақ, класс кемелердің бұрылуы мен салмағында да мәселелерге тап болды. Ол Кларенс Ф. Лири есімімен аталған алғашқы кеме болды. Кейіннен "Лири" деген тағы бір кеме 1945 жылы құрастырылып, қолданысқа енгізілді.
Leary was one of 111 s built by the United States Navy between 1917 and 1919. She, along with nine of her sisters, were constructed at New York Shipbuilding Corporation shipyards in Camden, New Jersey using specifications and detail designs drawn up by Bethlehem Steel. She had a standard displacement of an overall length of 314 feet (96 m), a beam of 30 feet (9 m) and a draught of 12 feet (4 m). On trials, Leary reached a speed of She was armed with four 4"/50 caliber guns, two 3"/23 caliber guns, and twelve torpedo tubes. She had a regular crew complement of 176 officers and enlisted men. She was driven by two Curtis steam turbines powered by four Yarrow boilers. Specifics on Learys performance are not known, but she was one of the group of Wickes class destroyers known unofficially as the 'Liberty Type' to differentiate them from the destroyers constructed from detail designs drawn up by Bath Iron Works, which used Parsons or Westinghouse turbines. The 'Liberty' type destroyers deteriorated badly in service, and in 1929 all 60 of this group were retired by the Navy. Actual performance of these ships was far below intended specifications especially in fuel economy, with most only able to make at instead of the design standard of at The class also suffered problems with turning and weight. She was the first ship to be named for Clarence F. Leary. A subsequent Leary would be commissioned, this one a completed in 1945.
Қызмет тарихы
Лири 1918 жылдың 6 наурызында суға қойылып, 1918 жылдың 18 желтоқсанында іске қосылды. Оны Кларенс Ф. Лиридің анасы Анна Лири қадағалап тұрды. 1919 жылдың 5 желтоқсанында комиссияға берілді. 1920 жылдың 28 қаңтарында Бостоннан шығып, Кариб теңізінде сынақ сапарына түсті. 1921 жылдың қаңтарында Тынық мұхит флотына қосылып, ақпан айында Перу жағалауында кең ауқымды жаттығуларға қатысты. Наурыз айында Лири Панама каналы арқылы өтіп, Кубадағы Гуантанамо әскери-теңіз базасының командиріне баяндады. Ол АҚШ Әскери-әуе күштерінің теңіздік нысандарға қарсы бомбалау сынақтарын жүргізу кезінде Билли Митчелл бақылауында болды. 1922 жылдың маусымына дейін Кариб теңізінде жаттығуларын жалғастырды. 1930 жылдың 1 мамырында Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласында қайтадан іске қосылып, Тынық мұхит және Атлант мұхит флоты арасында кезектесіп, жаттығулар жүргізіп, бірнеше флоттық мәселелерге қатысты. 1935 жылдан кейін көп бөлігі резервтік офицерлер мен мичмандарға оқу-жаттығу рейстерін жүргізумен айналысты. 1937 жылдың сәуір айында кемежайда күрделі жөндеуден өтіп, радармен жабдықталды. Лири – АҚШ теңіз күштерінің радармен жабдықталған алғашқы кемесі. Бұл бір айға созылған уақытша тәжірибелік орнату болды. 1939 жылдың қыркүйегінде Лири мен Гамильтон Жаңа Англия жағалауында неміс суасты қайықтарына қарсы үздіксіз патрульдік күзетуді ұйымдастырды. 1941 жылдың 9 қыркүйегінде Исландияға сүйемелдеу миссиясын бастады. DANFS мәліметтері бойынша, ол 1941 жылдың 17-25 қарашасында Солтүстік Атлант мұхитында британдық конвойды сүйемелдеген кезде неміс суасты қайығымен радиолокациялық байланыс орнатқан алғашқы кеме болды. Бұл қараша айында Нью-Йорк кемежайындағы күрделі жөндеуіне қайшы келеді. Бұл кезеңде кеме қайта қаруланды және радар орнатылған болуы мүмкін. Оның қараша айының ортасында Солтүстік Атлант мұхитында байланыс орнатып, кейін 29 қарашада жоспарланған ұзақ жөндеуге оралуы күмәнді. Ол 4 желтоқсанда тағы бір конвоймен жолға шықты. Жапонияның Перл-Харборға шабуылынан кейін АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Лири конвойларды үздіксіз сүйемелдеу міндетін атқарды. 1942 жылдың 26 ақпанынан кейін ол бір жыл бойы конвойларды мұхиттың ортасынан Исландия порттарына дейін сүйемелдеді. 1943 жылдың 7 ақпанында Бостонға бағыт алды. Осы кезеңде Бостон кемежайында күрделі жөндеуден өтіп, суастына қарсы күрес кемесіне айналды. 1 наурызда Бостоннан Гуантанамоға аттанып, R-5 кемесімен суастына қарсы жаттығулар жасады. Содан кейін сүйемелдеу міндетін қайта бастап, Тринидадқа және Кариб теңізіндегі бірнеше порттарға бірнеше рет сапар жасады. 25 маусымда Нью-Йоркке оралғаннан кейін Атланттық конвойларды сүйемелдеуге кірісіп, екеуін Аруба арқылы Алжир мен Касабланкаға сәтті жеткізді. Кейіннен ол 21.41 топтамасына қосылып, капитан Арнольд Дж. Избелл басқаруымен Card кемесін сүйемелдеді. 1943 жылдың 24 желтоқсанында топтама Солтүстік Атлант мұхитында дауылға тап болды. Сағат 01:58-де Лири оң жақтағы бағытында суасты қайығын анықтады. Командирі Джеймс Э. Кис оны шайқасқа дайындалуға бұйырғаннан кейін, бірақ эсминец реакция жасамас бұрын, G7es торпедасымен соққыға ұшырады. Торпеда оң жағына тиіп, машина бөлімінде жарылып, барлық адамдар қаза болды және екі ұстама шахтасына зақым келтірді. Кеме тез арада 20 градусқа оңға қарай бұрылып, ауыр теңізде қимылдай алмады. Топтаманың білмеуімен, екінші неміс суасты қайығы U 382 Лириге шабуыл жасады, бірақ сәтті болмады. Біраз уақыттан кейін Кис экипажға кемені тастап кетуді бұйырды. U 275 кемесі тағы екі торпедамен соққы берді, кеме тез батып, корпусы бірінші батты. Ол өзімен бірге 98 адамды, соның ішінде Кисті де алып кетті. Тірі қалғандарды оның "Шенк" кемесі құтқарып алды. Екінші торпедадан кейін үш-төрт минуттан кейін бас офицер, лейтенант Р. Б. Уотсон кемені тез тексерді, оның барысында палубаны қалың, жабысқақ зат жапқан. Ол екі теңізшінің торпеда түтігінде отырып, Бостонның қаймақ пірігін тыныш жеп отырғанын көріп таң қалды. Аспазшы бір топқа ғана пісіріп қойған еді, жарылыс оның көп бөлігін палубаға шашыратып жіберді. Лири Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызына ие болды. Экипаждың қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі әрекеттері үшін Кис өлімнен кейін "Диңгез Флотының айқасы" орденімен марапатталды. Кейіннен Гиринг класының эсминеці Джеймс Э. Кис оның құрметіне аталды.
Leary was laid down on 6 March 1918 and launched on 18 December 1918. She was sponsored by Mrs. Anne Leary, the mother of Clarence F. Leary. She was commissioned on 5 December 1919. She departed Boston on 28 January 1920, underwent her shakedown cruise in the Caribbean and then conducted training operations along the East Coast of the United States. In January 1921, she joined the Pacific Battle Fleet, and through February took part in a large scale battle exercise off the coast of Peru. In March, Leary transited the Panama Canal and reported to the commander of Naval Station Guantanamo Bay, Cuba. She then was on station during bombing tests conducted by the U. S. Army Air Forces against naval targets, overseen by Billy Mitchell. She resumed her training exercises off the Caribbean until June 1922, when in accordance with the Washington Naval Conference, she was decommissioned at the Philadelphia Naval Yard. Recommissioned on 1 May 1930 with a home port in Newport, Rhode Island, Leary alternated between the Pacific Fleet and the Atlantic Fleet, carrying out training maneuvers and taking part in several fleet problems. After 1935, most of her time was taken up conducting training cruises for reserves and midshipmen. In April 1937, she underwent a shipyard overhaul, including being equipped with a radar. Leary was the first U. S. navy vessel to be equipped with the device. This was a temporary, month long experimental installation. In September 1939, Leary and Hamilton established a continuous patrol off the coast of New England against German U boats. On 9 September 1941, she began escort missions to Iceland. DANFS reports that she was also the first to make radar contact with a German U boat, while escorting a British convoy in the North Atlantic on 17 25 November 1941. This is at odds with her overhaul at the New York Navy Yard in November. This was a yard period where she was rearmed, and might have actually had radar installed. For her to have made contact in the North Atlantic sometime in mid November, then return for an extensive yard period, with plans dated November 29, is unlikely. She is supposedly out on another convoy run on December 4. With the entry of the United States into World War II following the Japanese attack on Pearl Harbor, Leary undertook regular convoy escort duties. After 26 February 1942, she spent a year escorting convoys from a mid ocean meeting point to Icelandic ports. On 7 February 1943, she left for Boston and reassignment. During this time, she was given a shipyard overhaul at Boston Navy Yard and converted into an anti submarine warfare ship. On 1 March, she left Boston for Guantanamo Bay, and undertook anti submarine exercises with R 5. She then resumed escort duty, and made several trips to Trinidad and several Caribbean ports. Returning to New York on 25 June, she began escorting transatlantic convoys, and successfully escorted two of them through Aruba and to Algiers and Casablanca. She later joined Task Group 21.41 under the command of Captain Arnold J. Isbell and escorting Card. On 24 December 1943, the task group was caught in a storm in the North Atlantic when at 01:58 in the morning, Leary made a ping on a U boat off her starboard bow. After her commander, James E. Kyes, ordered her to battle stations but before the destroyer could react, she was struck by a G7es torpedo fired by the The torpedo struck her starboard side and detonated in the after engine room, killing all of the men there and damaging both propeller shafts. She quickly developed a 20 degree list to starboard, and was unable to move in the heavy seas. Unbeknownst to the task group, a second German submarine, U 382 was launched in fired at Leary but missed. Soon after, Kyes ordered the crew to abandon ship. Two additional torpedoes from U 275 rocked the ship, and it rapidly sank, stern first. She took 98 men with her, including Kyes. Survivors were picked up by her sister ship, Schenck. Three or four minutes after the second torpedo hit, the executive officer, Lt. R. B. Watson, concluded a quick inspection of the ship, during which he found a thick, gooey substance covering the deck. He was astonished to see two seamen sitting on a torpedo tube, calmly eating Boston cream pie. The cook had just baked a batch, the explosion spattering most of it on the deck. Leary received one battle star for her service in World War II. For his actions in ensuring the safety of his crew, Kyes was posthumously awarded the Navy Cross. The Gearing class destroyer James E. Kyes was later named for him.