Кіріспе

Неміс күнделікті газеті

Frankfurter Allgemeine Zeitung (; FAZ; "Франкфурттың жалпы газеті") – 1949 жылы неміс газеті ретінде құрылған. Ол Франкфурт қаласында күнделікті жарияланады. Оның жексенбілік басылымы Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (; FAS) болып табылады. Газеттің өз тілшілер желісі бар. Оның редакциялық саясаты бір редактормен емес, төрт редактордың бірлескен еңбегімен анықталады.

Тарих

FAZ-тің алғашқы саны 1949 жылғы 1 қарашада жарық көрді; оның негіздеуші редакторлары Ханс Баумгартен, Эрих Домбровски, Карл Корн, Пол Сете және Эрих Велтер болды. Велтер 1980 жылға дейін редактор қызметін атқарды. Кейбір редакторлар 1943 жылы тыйым салынған Frankfurter Zeitung газетінде жұмыс істеген. Дегенмен, FAZ редакциясы алғашқы санында бұл газеттің мұрагері екенін немесе оның дәстүрін жалғастыратынын нақты жоққа шығарды: 1950 жылдың 30 қыркүйегіне дейін FAZ Майнц қаласында басылды. Көбінесе FAZ газетінің тақырыптары қара әріптермен жазылған, ал алқапқа суреттер жарияланбаған. Сирек кездесетін ерекшеліктердің бірі – 1990 жылғы 4 қазанда (Германияның біртүлігі күні) Берлин Рейхстагының алдында қуанышпен қарсы алынған халықтың суреті, сондай-ақ 2001 жылғы 12 қыркүйекте (11 қыркүйек оқиғасынан кейін) Дүниежүзілік сауда орталығының құлауын және АҚШ президенті Джордж Буштың суреті болды. 2000 жылдардың басында FAZ Берлин және Мюнхен қалаларына арналған жеке бөлімдермен қарқынды дамыды. Аптасына алты күн шығатын, сегіз беттік ағылшын тіліндегі басылым The International Herald Tribune (The New York Times Company компаниясына тиесілі) газетіне қосымша ретінде таратылды; мақалалар таңдалып, FAZ-дың Франкфурттағы қызметкерлері бас газеттің сол күнгі санынан аударған. Алайда, 2002 жылы FAZ тобы 60,6 миллион еуро зиянға ұшырады. 2004 жылы жеке бөлімдер алынып тасталды. Ағылшын тіліндегі басылым аптасына бір рет шығатын таблоидқа дейін азайтылды. Қазіргі уақытта FAZ IBM Networked Interactive Content Access (NICA) бағдарламалық қамтамасы және Unisys Hermes жүйесі арқылы электрондық түрде шығарылады. Оның ерекше түсініктемелері үшін Fraktur цифрлық қаріпіне тапсырыс берілді. Бұл қаріп жоғарыда аталған макеттың өзгеруіне байланысты қолданудан шығарылды. 1996 жылғы неміс орфографиялық реформасымен бекітілген жаңа орфографияны 1999 жылғы 1 тамызда енгізгеннен кейін, газет бір жыл өткен соң бұрынғы орфографияға оралды, бұл реформа тілді меңгеруді жақсарту және тілдің біртүлігін нығайту мақсатына жете алмады деп мәлімдеді. Жаңа орфографияға бірнеше өзгерістер енгізілгеннен кейін, FAZ оны қабылдады және 2007 жылғы 1 қаңтардан бастап (жеке нұсқада) қолдана бастады. 1999 жылғы желтоқсан айында Германияның болашақ канцлері Ангела Меркель Frankfurter Allgemeine Zeitung газетінде партияны қампқан "трагедия" (CDU донорлық дауы) туралы өкініш білдіріп, бұрынғы канцлер Гельмут Кольді кінәлады және жаңа бағыт ұстауға шақырды.

Бағдарлау

Оның саяси бағыты либералды-консервативті, бірақ кейде түрлі пікірдегі сарапшыларға да пікір білдіруге мүмкіндік береді. 2013 жылғы сайлауда газет ХДС/ХСС одағын жақтады.

Меншік

Компанияның құқықтық формасы GmbH (жауапкершілігі шектеулі серіктестік) болып табылады; тәуелсіз Fazit Stiftung [de] (Fazit қоры) компанияның басым акционері болып табылады, оған акциялардың 93,7%-ы тиесілі. FAZIT қоры 1959 жылы FAZ-дың сол кездегі иесі Allgemeine Verlagsgesellschaft mbH-ді жеке қорға трансформациялау арқылы құрылды. Оның "иелігінде" тоғыз адамға дейін болады, олар өз үлестерін сата немесе сатып ала алмайды, бірақ оны қалған акционерлер бекіткен мұрагерге тегін беруге міндетті. Қордың жарғысында осылай делінген: ФАЗ-дың "абыройы мен жеке басының қасиеттері" ФАЗ-дың "тәуелсіздігін" қамтамасыз ете алатын тұлғалар ғана жаңа мүше ретінде қабылданады. Қазіргі жеті адамнан тұратын топқа белсенді немесе бұрынғы бас директорлар, компания иелері, директорлар кеңесінің мүшелері және корпоративтік заңгерлер кіреді. Бұл қор сонымен қатар "Frankfurter Societät" компаниясының акцияларының 90%-дан астам үлесіне ие, ал ол өз кезегінде "Frankfurter Societätsdruckerei" баспаханасының және "Frankfurter Neue Presse" аймақтық газетінің иесі болып табылады.

Айналым

F. A. Z. – Германиядағы бірнеше танымал ұлттық газеттердің бірі (Süddeutsche Zeitung, Die Welt, Die Zeit, Frankfurter Rundschau және Die Tageszeitung). 2011 жылы газет штатында 40 шетелдік тілші жұмыс істеді. 1993 жылы газеттің таралымы 391 013 дананы құрады. 2001 жылы таралымы 409 000 данаға жетті. 2007 жылы күнделікті басылымның таралымы 382 499 дананы көрсетті. 2016 жылы (IVW II/2016) күнделікті басылымның таралымы 256 188 дананы құрады.

Тыйым салу

2006 жылы FAZ газеті "Исламды қорлау" деп танылған мақалалар жариялағаны үшін Египетте тыйым салынды. 2008 жылдың ақпан айында Мұхаммед пайғамбарды бейнелейтін карикатураларды жариялағандықтан, газетке Египетте қайтадан тыйым салынды. 2012 жылдың қараша айында газет Испанияда экономикалық дағдарыс кезінде Германияға испандық көші-қонға қарсы пікір білдіргені үшін күшті сынға ұшырады. 2019 жылдың шілдесінде FAZ веб-сайты, Spiegel Online сияқты басқа да ірі неміс БАҚ-тарымен бірге, Қытайдың Ұлы өрт қабырғасымен тоқтатылды. Тыйым салынғанының нақты себептері әлі анықталған жоқ, бірақ FAZ бұл 2019-2020 жылдарғы Гонконгтағы наразылықтар туралы хабарлауымен байланысты болуы мүмкін деп есептейді.