Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық ғарышкер (1953 жылы туған)
Canadian astronaut (born 1953)
Стивен Гленвуд Маклин (1954 жылдың 14 желтоқсанында туған) – зейнеткерлікке шыққан канадалық ғарышкер. 2008 жылдың 1 қыркүйегінен 2013 жылдың 1 ақпанына дейін Канада ғарыш агенттігінің президенті болды. Ол Онтарио провинциясының Оттава қаласында дүниеге келді және Квебек провинциясының Халл қаласынан Надин Виелгополскиге үйленді. Олардың үш баласы бар. Ол жаяу серуендеуді, каноэмен жүзуді, ұшуды, парашютпен секіруді және гимнастиканы ұнатады. 2013 жылы Ватерлоо университетінің Кванттық есептеу институтының (IQC) қауымдасқан мүшесі ретінде физикалық зерттеулерге қайта оралды.
Steven Glenwood MacLean (born December 14, 1954) is a retired Canadian astronaut. He was the president of the Canadian Space Agency, from September 1, 2008, to February 1, 2013. He was born in Ottawa, Ontario, and is married to Nadine Wielgopolski of Hull, Quebec. They have three children. He enjoys hiking, canoeing, flying, parachuting and gymnastics. In 2013 he returned to physics research as an associate member of the Institute for Quantum Computing (IQC) at the University of Waterloo.
Жеке өмір
Маклин Онтарионың Непиан қаласындағы Меривейл орта мектебінде оқыды. 1977 жылы физика ғылымдарының бакалавр дәрежесін және 1983 жылы физика ғылымдарының докторы дәрежесін Торонтодағы Йорк университетінен алды. 1977 жылы Йорк университетінің Президенттік сыйлығын (Мюррей Г. Росс сыйлығы) алды. Ол 1980 жылы Табиғи ғылымдар және инженерлік зерттеулер кеңесінің аспирантураға арналған стипендиясын, 1981 және 1982 жылдары Онтарионың екі аспирантура стипендиясын, ал 1983 жылы Табиғи ғылымдар және инженерлік зерттеулер кеңесінің докторантурадан кейінгі стипендиясын алды. Ол Йорк университетінің Норман Бетун колледжінің құрметті мүшесі және Монт-Мегантик обсерваториясы директорлар кеңесінің президенті. 1974 жылдан 1976 жылға дейін Маклин Йорк университетінде спорттық басқару және қоғамдық қатынастар саласында жұмыс істеді. 1976-1977 жылдары Канаданың ұлттық гимнастика құрамасының мүшесі болды. 1980-1983 жылдары Йорк университетінде жартылай штатпен сабақ берді. 1983 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Артур Леонард Шаулоутың Стенфорд университетінде қонақ ғалым болды. Ол лазерлік физикамен айналысады, оның зерттеулері электрооптика, бөлшектер мен кристалдардың лазерлік люминесценциясы және көп фотонды лазерлік спектроскопияны қамтиды. 1992 жылдың 22 қазанынан 1 қарашасына дейін Маклин STS-52 миссиясы үшін «Space Shuttle Columbia» ғарыш кемесімен пайдалы жүк маманы ретінде ұшты. Бұл миссия барысында ол «CANEX 2» деп аталатын жеті экспериментті жүргізді, оның ішінде ғарыш көріс жүйесін бағалау да болды. Маклин 2006 жылдың 9 қыркүйегінде ұшырылған және 2006 жылдың 21 қыркүйегінде жерге оралған STS-115 миссиясының миссия маманы болды. Ол «Canadarm2» робот манипуляторын басқарған алғашқы канадалық азамат болды. 13 қыркүйекте ол алғашқы ғарышқа шығуын жасады – P3/4 фермасындағы күн панельдерін іске қосу үшін 7 сағаттық EVA, бұл Крис Хэдфилдтен кейін екінші канадалық болды.
MacLean attended Merivale High School in Nepean, Ontario. He received a Bachelor of Science degree in physics in 1977 and a doctorate in physics in 1983 from York University in Toronto. In 1977, he received the President's Award at York University (Murray G. Ross Award). He is a recipient of a Natural Sciences and Engineering Research Council post graduate scholarship in 1980, two Ontario graduate scholarships, one in 1981 and the other in 1982, and a Natural Sciences and Engineering Research Council postdoctoral fellowship in 1983. He is an honorary fellow of Norman Bethune College at York University and president of the board of directors for the Mont Megantic Observatory project. From 1974 to 1976, MacLean worked in sports administration and public relations at York University. From 1976 to 1977, he was a member of the Canadian National Gymnastics Team. He taught part time at York University from 1980 to 1983. In 1983, he became a visiting scholar at Stanford University under Nobel Laureate Arthur Leonard Schawlow. He is a laser physicist, and his research has included work on electro optics, laser induced fluorescence of particles and crystals and multi photon laser spectroscopy. From October 22 to November 1, 1992, MacLean flew onboard Space Shuttle Columbia as a payload specialist for Mission STS 52. During this mission, he performed a set of seven experiments known as CANEX 2, which included an evaluation of the Space Vision System. MacLean served as a mission specialist on STS 115, which launched on September 9, 2006, and returned on September 21, 2006. He became the first Canadian to operate the robotic arm Canadarm2. On September 13, he performed his first spacewalk, a 7 hour EVA to activate the solar panels on the P3/4 truss – the second Canadian to do so, after Chris Hadfield.
Құрметтер
1994 жылы ол Квебектегі Collège militaire royal de Saint Jean, Йорк университеті, Новая Шотландияның Вольфвилл қаласындағы Акадия университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2006 жылдың қыркүйегінде Оттавада оның атымен Стив Маклин мектебі ашылды. 2010 жылы ол мектеп директорының зейнетке шығуына орай мектепке сапар жасады. Маклин 1983 жылдың желтоқсанында алғашқы алты астронавттың қатарына ілікті. 1984 жылдың ақпанында оқу-жаттығуларын бастады. 1987 жылдан 1993 жылға дейін Маклин CSVS бағдарламасын басқарды. 1993-1994 жылдары Халықаралық ғарыш станциясының бас ғылыми кеңесшісі қызметін атқарды. Сондай-ақ, ол 1987-1993 жылдары Advanced Space Vision System бағдарламасын басқарды. Маклин Канада Корольдік географиялық қоғамының құрметті мүшесі.
In 1994, he received an honorary doctorate from the Collège militaire royal de Saint Jean in Quebec, York University, Acadia University in Wolfville, Nova Scotia. In September 2006, Steve MacLean Public School was opened in Ottawa, named after him. In 2010 he visited the school on the occasion of the principal's retirement. MacLean was chosen as one of the first six astronauts in December 1983. He began to do training in February 1984. From 1987 to 1993 MacLean worked as a program manager for CSVS. MacLean was the chief science advisor for the International Space Station from 1993 to 1994. He was also program manager for the Advanced Space Vision System in 1987 to 1993. MacLean is an honorary Fellow of the Royal Canadian Geographical Society.