Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық кәсіпкер және саясаткер (1831–1894)
American businessman and politician (1831–1894)
Джеймс Грэм Фэйр (3 желтоқсан 1831 – 28 желтоқсан 1894) – АҚШ-қа ирландиядан көшіп келген, өте табысты тау-кен инженері және кәсіпкер. Оның Невададағы күміс кендеріне салған инвестициялары оны миллионер етті, ол Комсток кенінен байыған әйгілі «күміс патшаларының» бірі болды. Кейіннен Фэйр Калифорнияда жылжымайтын мүлікке инвестиция салып, теміржол құрылысына қатысты. 1881 жылы ол Невада штатынан АҚШ сенаторы болып сайланды. Көптеген басқа да ірі «тоналған барондар» протестанттар (эпископальдық немесе пресвитериандық) болған, ал Фэйр өзі кедей отбасында дүниеге келсе де, Рим католигі болып қайтыс болды.
James Graham Fair (December 3, 1831December 28, 1894) was an Irish immigrant to the United States who became a highly successful mining engineer and businessman. His investments in silver mines in Nevada made him a millionaire, and he was one of the famous "silver kings" who became wealthy on the Comstock Lode. Fair later became a real estate investor and railroad builder in California. In 1881, he was elected a United States Senator from Nevada. Nearly all other major so called robber barons were Protestants (Episcopal or Presbyterian) while Fair himself died a Roman Catholic though born into poverty to Anglican parents.
Ерте өмір
Джеймс Фэйр 1843 жылы әкесімен бірге АҚШ-қа келді және Иллинойстағы фермада өсті. Ол 1850 жылы Калифорнияға көшіп кетер алдында бизнес саласында кең білім алды, онда ол Педэр өзені аймағында алтын іздеудің орнына, кварцтағы алтынды іздеді. Оның назары Невадаға ауысты, онда ол Карсон өзенінде кен сатуды жүргізді және Комсток Лод аймағында әртүрлі шахта басшысы лауазымдарын иеленді. 1867 жылы ол Невада штатының Вирджиния қаласындағы Хейл және Норкросс кенішінің бастығы болды. Ол үш ирландтық әріптесімен серіктестік құрды: Джон Уильям Маккей және Сан-Францискодағы салон иелері Джеймс С. Флод және Уильям С. О'Брайен. Компания ресми түрде Flood and O'Brien деп аталды, бірақ көпшілік оны «Bonanza Firm» деп білді. Төрт жігіт АҚШ-та ашылған алғашқы маңызды күміс кені – Комсток Лодтағы күміс кендерінің үлесінен үлкен байлық жинады. Жиырма жыл ішінде Комсток Лод жүз миллион доллардан астам өнім өндірді. Серіктестер Комстоктағы әртүрлі кен орындарын басқарды, бірақ олардың ең үлкен жетістігі 1873 жылы болды, олардың Consolidated Virginia кенішіндегі кеншілер «үлкен бонанза» деп аталған үлкен кен қорын тапты. Фэйр өзінің үлесін теміржолдар мен жылжымайтын мүлікке инвестициялады, осылайша жеке капиталын 50 миллион долларға жеткізді. Фэйрді қабілетті шахта бастығы және тапқыр бизнесмен деп мойындағанмен, оны көпшілік жақсы көрмеді және оған «Слиppery Jim» деген лақап таңды. Ол Comstock-тан түскен табысының көп бөлігін теміржолдарға және Сан-Францискодағы жылжымайтын мүлікке салды. Фэйр мен Маккей Сан-Францискодағы Невада банкінің иелері болды, бұл Уильям Чапман Ралстонның Калифорния банкіне қарсылас болды; Ралстонның қаржылық империясының құлауынан кейін Невада банкі күміс бумының шарықталу кезінде Америкадағы ең ірі банкке айналды.
Born to a poor Irish family in Clogher, County Tyrone, James Fair came with his father to the United States in 1843 and grew up on a farm in Illinois. There he received an extensive education in business before moving to California in 1850, where he prospected the Feather River country for gold embedded in quartz rather than pan for placer gold. His attention shifted to Nevada, where he operated a stamp mill on the Carson River and landed various mine superintendent positions around the Comstock Lode region. He became superintendent of the Hale and Norcross Mine in Virginia City, Nevada in 1867. He formed a partnership with three fellow Irishmen: John William Mackay and the San Francisco saloon owners James C. Flood and William S. O'Brien. The company was formally Flood and O'Brien, but popularly known as the "Bonanza Firm". The four made large fortunes in shares in silver mines on the Comstock Lode, the first major silver district discovered in the United States. In twenty years time the Comstock Lode produced over one hundred million dollars. The partners controlled and operated various mines on the Comstock, but their greatest success came in 1873 when miners in their Consolidated Virginia mine found the large ore body that became known as "the big bonanza." Fair invested his portion in railroads and real estate, bringing his private fortune up to $50 million. Although Fair was acknowledged to be a capable mine superintendent and a shrewd businessman, he was not well liked, and carried the nickname "Slippery Jim." He invested much of his income from the Comstock in railroads and San Francisco real estate. Fair and Mackay owned the Nevada Bank of San Francisco, a rival to William Chapman Ralston's Bank of California; after the collapse of Ralston's financial empire, the Nevada Bank was for a time the largest bank in America at the height of the silver boom.
Оңтүстік Тынық мұхит жағалауы темір жолы
1876 жылы Фэйр бірнеше адаммен серіктестік құрып, тар жолды Оңтүстік Тынық мұхиты жағалауы теміржолын құрды. Қазіргі Неварк қаласының жанынан басталатын бұл желі Сан-Франциско шығанағының шығыс жағымен, Сан-Хосе және Лос-Гатос қалалары арқылы, содан кейін Санта-Крус таулары арқылы 6200 футтық, тағы 5000 футтық және алты қысқа туннельден өтетін бағыт бойынша оңтүстікке қарай созылды. Шамамен алты жүз қытай жұмысшысы жол тазалау, тегістеу, рельс төсеу және туннель қазу жұмыстарына жұмылдырылды. Осы соңғы жұмыста 31 жұмысшы көбінесе жер асты газ жарылысынан қаза тапты. Оңтүстік бөлігінде теміржол Фелтон қаласындағы Санта-Крус және Фелтон теміржолын сатып алды. Таулар арқылы өтетін желі 1880 жылдың мамыр айында аяқталды. Оңтүстік Тынық мұхиты жағалауы теміржолы бірден табысқа ие болды және көп ұзамай пайда әкеле бастады. 1886 жылы Southern Pacific компаниясы SPC компаниясын 6 миллион долларға сатып алды. Кейіннен Southern Pacific оны стандартты өлшемге ауыстырып, 1940 жылға дейін пайдаланды, содан кейін таулық бөлігі тоқтатылды.
In 1876, in partnership with several others, Fair established the narrow gauge South Pacific Coast Railroad. From its beginning near present day Newark, the line extended down the east side of San Francisco Bay, through San Jose and Los Gatos and southward over the Santa Cruz Mountains over a route that entailed a 6,200 foot tunnel, another 5,000 foot tunnel and six shorter ones. Some six hundred Chinese workers were employed in clearing, grading, laying track and tunneling. In that last activity, thirty one workers lost their lives, primarily from explosions of underground natural gas. At its southern end, the railroad acquired the Santa Cruz & Felton Railroad in Felton. The line over the mountains was completed in May 1880. The South Pacific Coast Railroad was immediately successful and soon profitable. In 1886, Southern Pacific purchased SPC for six million dollars. Southern Pacific later converted it to standard gauge and operated it until 1940, when the over the mountains portion of the line was abandoned.
Саяси мансап
Фэйр 1881 жылы Невада штатының заң шығарушы органымен АҚШ Сенатына сайланды. Вашингтонда оған қызығушылық көп болған жоқ, ол Сенатта күміс мәселелерін қолға алып, күмістің айналымнан шығарылуына қарсы қозғалыс күш алып жатқан кезде осы бағытта жұмыс істеді. Фэйр бір мерзім қызметтенгеннен кейін 1887 жылы Сан-Францискоға қайтып оралды.
Fair was elected by the Nevada legislature to the U. S. Senate in 1881. He was not much interested in Washington, where he promoted silver issues in the Senate at a time when a movement was afoot to demonetize silver. Fair served one term after which he moved back to San Francisco in 1887.
Жеке өмір
1861 жылы Фэйр пансионат ұстаған Тереза Руниге үйленді. Ол 1883 жылы "жинақталған ізгіліксіздік" негізімен ажырасып, төрт баласын өзі тәрбиеледі, сонымен қатар үлкен мүліктік өтемақы алды. 1890 жылы оның үлкен қызы "Тесси" Сан-Франциско тарихындағы ең сәнді тойда Norddeutsche Lloyd кеме компаниясының Херман Ольрикске тұрмысқа шықты. Фэйр шақырусыз қонақ бөлмесінде болды. Дегенмен, Тессиге үйлену тойына бір миллион доллар сыйлады. Оның өсиетімен екі қызына, миссис Герман Оелрикске (туған аты Тереза "Тесси" Элис Фэйр) және Вирджиния Грэм Фэйрке (кейін Уильям Киссам Вандербильтке үйленді), сондай-ақ аман қалған ұлы Чарльз Льюис Фэйрге 40 миллион доллар сенімділікпен тапсырылды. Чарльз Льюис Фэйр 1902 жылдың 14 тамызында Францияда автокөлік апатында 35 жасында қаза тапты, бұрын әкесінен мұрагерлік құқығын жоғалтқан болатын. Фэйрдің қайтысынан кейін, миссис Нетти Крейвенс оның әйелі екенін мәлімдеді. Ол сотта өзінің дәлелдерін ұсынды, бірақ сотты ұтып ала алмады. Айова штатына көшіп, өмірінің соңғы күндерін психиатриялық емханада өткізді. Кейін әйелдер құқығын қолдаушы Фиби Кузинс те Фэйрмен қарым-қатынаста болғанын айтты.
In 1861, Fair married Theresa Rooney, who had been keeping a boarding house. She divorced him in 1883 on grounds of "habitual adultery" and brought up their four children on her own, with a very considerable settlement. In 1890, his eldest daughter "Tessie" was married to Hermann Oelrichs of Norddeutsche Lloyd shipping lines in the grandest wedding that San Francisco had seen. Fair remained in his hotel suite without an invitation. He gave Tessie a million dollars as a wedding gift nonetheless. His will left $40 million in trust to his two daughters, Mrs. Hermann Oelrichs (née Theresa "Tessie" Alice Fair) and Virginia Graham Fair (who later married William Kissam Vanderbilt II), and his surviving son, Charles Lewis Fair, who died in a car accident in France on August 14, 1902, at age 35, having been disinherited by his father. After Fair's death, Mrs. Nettie Cravens came forward claiming to be his wife. She presented her evidence to a court at trial, but lost the case. She moved to Iowa and lived in obscurity, spending her last days in a mental institution. Later, women's rights advocate Phoebe Couzins also claimed a relationship with Fair.
Өлім және мұра
Фэйр 1894 жылы Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында қайтыс болды және бастапқыда Лорел-Хилл зиратында жерленді; зират жабылғаннан кейін ол Калифорния штатының Кольма қаласындағы Киелі Крест зиратына қайта жерленді. Фейрмонт Сан-Франциско қонақ үйі Фэйрдің қыздары Тереза Фейр Оелрикс және Вирджиния Фейр Вандербильт оның құрметіне салған ескерткіш ретінде салынды. Құрылыс 1902 жылы басталды, бірақ олар 1906 жылы, 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісіне бірнеше күн қалғанда өз үлестерін сатты. Фэйр Санта-Круз, Калифорнияда Фейр даңғылының атымен, ал Сан-Францискода Бернал Хайтс ауданындағы Фейр даңғылымен еске алынады.
Fair died on 1894 in San Francisco, California, and was originally buried in Laurel Hill Cemetery; after the cemetery closed he was re buried in Holy Cross Cemetery in Colma, California. The Fairmont San Francisco hotel was built as a grand monument to Fair by his daughters Theresa Fair Oelrichs and Virginia Fair Vanderbilt, who named it in honor of their father. Construction began in 1902, but they sold their interests in 1906, days before the 1906 San Francisco earthquake. Fair is remembered in Santa Cruz, California in the naming of Fair Avenue, and in San Francisco with Fair Avenue in Bernal Heights.