Кіріспе

Британдық автомобиль өндіруші, американдық суперкомпрессор өндіруші.

The Rootes Group немесе Rootes Motors Limited – британдық автомобиль өндіруші және, дербес, ірі мотор таратушылар мен дилерлер бизнесі болды. Лондонның батыс бөлігінен басқарылған өндіріс орталық Англияда, ал тарату және дилерлік бизнес Англияның оңтүстігінде орналасқан. 1928 жылдан басталатын он жылдық ішінде, өте табысты тарату және қызмет көрсету бизнесі арқасында өркендеген Уильям мен Реджинальд Рутс ағайындылары, сататын өнімдерін жақын бақылауға алу үшін өндіріске енуге ниеттенді. Prudential Assurance компаниясының қаржылық қолдауымен екі ағайынды Hillman, Humber, Singer, Sunbeam, Talbot, Commer және Karrier сияқты танымал британдық мотор өндірушілерді сатып алып, оларды Rootes компаниясының 60 пайыз үлесіне тиесілі Humber Limited компаниясы арқылы басқарды.

Басқа өндірушілердің дилері мен дистрибьюторы

Rootes компаниясы 1913 жылы Уильям Рутс өзінің әкесінің Hawkhurst мотор бизнесінен тәуелсіз автокөлік сату агенттігі ретінде құрылды. 1914 жылы Рутс өзінің қызметін Мейдстоунға көшірді, онда ол әуе қозғалтқыштарын жөндеу жөнінде келісімшарт жасады. 1917 жылы ол Rootes Limited компаниясын құрып, әкесі 1897 жылы құрған Мейдстоун филиалын сатып алды, ұшақ қозғалтқыштарын жөндеу және ұшақ бөлшектерін өндіру бизнесін кеңейту мақсатында. 1919 жылы автомобильдер мен коммерциялық көліктерді тарату қайта жаңғыртылды және қызметтер Лондонға және елдің басқа аймақтарына тарады. 1924 жылға қарай Rootes Ұлыбританиядағы ең ірі жүк көлігі және автомобиль дистрибьюторына айналды. Олар Девоншир Хаус Пикадиллидегі көрме залында Rolls Royce, Daimler, Sunbeam, Austin, Hillman, Fiat немесе Clyno компанияларының өндірісіндегі 145 фунт стерлингтен 3000 фунт стерлингке дейінгі бағадағы жаңа автомобильдерді ұсына алатындарын жариялады.

Өндіруші: Humber Limited

Шетелдегі сатуларға айрықша күш салынды және экспорттық мүмкіндіктер автомобиль жасауға көшуді қажет ететіні анық болды. 1928 жылы бұл алдымен Hillman Motor Car Company Limited компаниясының бақылау үлесін сатып алу арқылы, бір жылдан кейін Humber Limited және Commercial Cars Limited компанияларын сатып алу арқылы іске асырылды. Hillman және Commer компаниялары Humber Limited-тің толыққанды еншілес компанияларына айналдырылды, ал Рутс ағалардың үлесі ақырында Humber акцияларының 60 пайызын құрады.

Rootes Securities Limited компаниясы

Rootes Limited компаниясы 1933 жылы Rootes Securities Limited деп қайта аталды. Ұлы депрессия кезінде нарықта қолжетімді болған көптеген кәсіпорындар сатып алынды: Karrier Motors Limited 1934 жылы, Sunbeam Motor Company Limited 1934 жылы, Clement Talbot Limited 1934 жылы және British Light Steel Pressings Limited 1937 жылы – барлығы сатып алынып, Humber Limited компаниясының еншілес кәсіпорындары болды. Лондонның Mayfair каросерияларын жасаушылары және Rolls Royce мен Daimler дилерлері Thrupp & Maberly Limited 1926 жылы сатып алынған.

Меншік және бақылау, Rootes отбасы

"Rootes Motors Limited" – бұл Rootes Securities Limited холдинг компаниясының 1949 жылғы 16 қарашада қабылдаған жаңа атауы. 1917 жылғы бастапқы капиталдың басым бөлігін екі Рутс ағасы ұсынған. Содан кейін, бизнестің кеңеюі ұзақ мерзімді пайдамен қаржыландырылды, қажет болған жағдайда, мысалы, Hillman сатып алу үшін, The Prudential Assurance Company Limited және негізінен Midland Bank банкінен алынған несиелермен толықтырылды. 1949 жылғы 24 қарашада Rootes Motors Limited акциялары 3,025,000 фунт стерлингке тең сомаға жұртшылыққа ұсынылды. Rootes енді биржада тіркелген компанияға айналды және жаңа капитал Prudential мен Midland Bank несиелерін өтеді. Дегенмен, ұсынылған акциялар – артықшылықты акциялар еді. Акционерлік капитал Rootes отбасының қолында қалды, енді оларға Prudential қосылды, ол ұсынылған 1,000,000 фунт стерлингтік жай акциялардың барлығын сатып алды. Бұған қоса, Rootes Acceptances экспорттау бизнесінде және Automobile Products of India Limited компаниясында сыртқы үлестер болды. Осы кезде қызметкерлердің саны 17,000 адамды құрады. Rootes өзінің еншілес компанияларының орташа есеппен 80 пайызына ие болды. Өндірістік еншілес компаниялар Humber Limited арқылы басқарылды, олардың үлесі жартылай болатын. Өндіріс үш зауытта Ковентриде, сондай-ақ Лутон, Криклвуд және Актонда жүзеге асырылды. Австралияда толық меншіктегі құрастыру зауыты болды, ал Аргентина, Ирландия Республикасы және Үндістанда серіктестермен бірлесіп ұқсас нысандарға иелік етілді. Пикадиллидегі Девоншир Хаусынан бастапқы бизнес, маркетингтік еншілес компания, Кенттегі бес филиалда, олардың Солтүстік Кенсингтон сервистік бөлімшесінде, Бирмингем және Манчестер филиалдарында, сондай-ақ кейде бірлесіп иелік ететін шет елдердегі дистрибьюторлық компанияларға бағыт берді. 1954 жылғы қарашада және 1959 жылғы қарашада артықшылықты акциялар мен облигациялардың кезекті шығарылымдары жасалды. Rootes Acceptances Limited экспорттық қаржыландыру бөлімшесі сатылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Рутс, көптеген британдық автокөлік өндірушілер сияқты, қару-жарақ өндірісіне қатысты. 1940 жылы үкіметтің «көлеңкелі фабрика» бағдарламасы аясында Рутс Ковентриге жақын Дунсмордағы Райтон қаласында үлкен құрастыру зауытын салды, бастапқыда ұшақтарды өндірді, алғашқы үлгілерінің бірі – «Бристоль Бленхайм». Өндіріске Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің (RAF) ауыр бомбалаушысы «Хэндли Пейдж Галифакс» та кірді. Бұл ұшақтар 1941-1943 жылдары Ливерпуль маңындағы Спейк әуежайындағы және Стаффордширдегі Блайт Көпіріндегі «көлеңкелі фабрикаларда» құрастырылды. Рутс «Хамбер» және «Коммер» машиналарының негізінде әскери көліктерді де өндірді. Соғыстан кейін Рутс бизнестік шешімдерді қабылдауда қателік жасады. Ол Вольфсбургтегі «Volkswagen» зауытына барып, оны соғыс өтемақысы ретінде бағалағанда, оның және «Beetle» автокөлігінің ешқандай құндылығы жоқ деп есептеді.

Соғыстан кейінгі сатып алулар

1950 жылдың екінші жартысында ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп, танымал болған "Тиллинг Стивенс Лимитед" және оның еншілес компаниясы "Вулкан Моторс" коммерциялық көліктер мен автобус өндірушілері сатып алынды. Rootes компаниясының "Singers" үлгісі, Hillmans маркасымен жасалған, сәл жоғары деңгейдегі шағын автомобильдерді іздейтін тұтынушыларға бағытталған.

Соғыстан кейінгі дамуы

Соғыстан кейін Rootes компаниясы әлемнің түкпір-түкпірінде, әсіресе Австралазияда (Rootes Australia) және Таяу Шығыста спутниктерді құрастыру операцияларын да қаржылады. Бұл іс-шаралардың ең танымал мысалы – Hillman Hunter моделі негізінде Иранда жасалған Paykan. 1950 жылы ол Мейдстоун (Кент) қаласында орналасқан жүк көліктері мен автобустар өндіруші Tilling Stevens компаниясын сатып алды. Rootes компаниясы өзінің ішкі нарықтағы басты бәсекелестерінен сәл қымбатқа саудаланатын автомобильдердің кең ауқымын табысты сатты, бұл олардың дизайны мен жасалу сапасының жоғары деңгейде болуымен түсіндірілді. Studebaker стилисті Raymond Loewy Rootes компаниясының дизайн бойынша кеңесшісі болды; оның ықпалы 1956 жылғы Audax автомобильдерінің қатарында анық көрінеді, оның ішінде заманауи Hillman Minx және Isuzu Motors компаниясы лицензия бойынша Жапонияда Isuzu Hillman Minx ретінде шығарған модель де бар.

Инженерлік инновациялар

Рутс 1954 жылы Сульцер ағайындарының тұжырымдамасына негізделген суперзарядталған дизельді қозғалтқышты енгізді. Бұл Commer TS3 2 тактілі 3 цилиндрлі қозғалтқыш болды, әр цилиндрде бір-біріне қарама-қарсы орналасқан 2 поршень болды, олар коленвалды иістіктер арқылы қоздырды. 3,25 литрлік қозғалтқыш, қазіргі 4 тактілі дизельдік қозғалтқыштардың екі еседен астам сыйымдылығымен тең қуатты дамытты. Қозғалтқыш Commer жүк көліктерінде, сондай-ақ өнеркәсіптік қолданыс үшін де пайдаланылды. 1968 жылы Chrysler компаниясының сатып алуынан кейін өндіріс тоқтатылды.

Қашықтықты рационализациялау

Хиллман сатып алынған кезде ірі көліктер шығарып тұрған. Хиллман еншілес компанияға айналғаннан кейін көп ұзамай сегіз цилиндрлі қозғалтқышты енгізді, бірақ Ұлы Депрессия күшейген кезде ол өндірістен алынды. Олардың 2 1/2 және 3 литрлік машиналары 1930 жылдардың ортасында жаңа дизайнмен қайта жасалды және «Хамбер Снайп» деп аталды, ал олардың кішкентай «Минкс» моделі Rootes компаниясының негізгі, күнделікті сұранысқа ие моделі болды. Sunbeam спорттық көліктерге деген қызығушылығын сақтап, соғыстан кейін шағын және орта көлемді машиналарға көшті. Хамбер үлкен, сәнді жолаушылар көліктерін, «Снайп» және оның түрлерін, сондай-ақ «Сceptre» компакт моделімен аяқталатын орта көлемді сәнді көліктерді жасады. Орта көлемді Хамберлердің орнын соғыстан кейінгі Sunbeam машиналары толтырды. Commer және Karrier коммерциялық көліктер брендтері болды. Commer компаниясы фургон, жүк көліктері, тракторлар және автобус шассилерінің толық спектрін өндірді, сондай-ақ Hillman моделінің негізінде жасалған шағын көліктерді құрастырды. Karrier көбінесе коммуналдық және арнайы мақсаттағы жүк көліктері, фургондар мен автобустарды ұсынды, бірақ соңында Commer компаниясының моделіне сәйкес келетін көліктерді де қамтыды.

Күн сәулесі жолбарысы

1960 жылдары Sunbeam Alpine кабриолеті АҚШ нарығында орташа табысқа ие болды. Rootes компаниясы Alpine-нің сатылымын қуаттырақ модельмен арттыруға болатынын ойлады. Осының нәтижесінде 1964 жылы Ford V8 қозғалтқышымен жабдықталған, V8 негізіндегі Tiger моделі ұсынылды. Кэролл Шелби Tiger прототипін жасауға қатысты. 1967 жылы модель өндіріске түсті, бірақ Chrysler көлігіне Ford қозғалтқышын орнату дұрыс емес деп есептелгендіктен, одан аз ғана санды шығарды. Tiger-ге Chrysler V8 қозғалтқышын орнату мүмкіндігі де қарастырылды, бірақ олардың қозғалтқыштары Ford-тің қозғалтқыштарынан ірі әрі ауыр болды, сондай-ақ артқы жағына орнатылған таратуыш (дистрибьютор) шектеулі сату көлемін ескере отырып, өте қымбат шасси дизайнын қажет ететін еді.

Хиллман Имп және Линвудқа көшу

1963 жылы Rootes Hillman Imp-ті ұсынды, бұл инновациялық толық алюминий OHC қозғалтқышы бар, Coventry Climax қозғалтқышының дизайнына негізделген (алғашқыда өрт сөндіру сорғысы үшін пайдаланылған) шағын артқы қозғалтқышты седан. Бұл Rootes компаниясының BMC-дің танымал Mini машинасына жауабы болды, ал оны құрастыру үшін Пейсли мен Эльдерсли арасындағы шекарада жаңа зауыт (Линвуд зауыты деп аталды) салынды. Линвудқа көшуге британ үкіметі мәжбүр етті, ол "өнеркәсіптік даму сертификаттары" (IDC) принципін енгізді, бұл депрессиялық аймақтарда зауыттар салуға мүмкіндік берді. Линвуд жұмысшылерінің автокөлік құрастыруда тәжірибесі болмады, нәтижесінде автомобильдердің сапасы мен сенімділігі нашарлады. Тағы бір мәселе – компоненттерді жеткізушілер әлі де Мидлендс аймағында орналасқан еді, және компания Linwood-тен Ryton-ға жартылай дайын қозғалтқыш қорытпаларын тасымалдауға және оларды өңдеуге, содан кейін Linwood-қа қайтаруға шығыс жұмсады. Дайын Imp машиналары оңтүстікке, Ryton-ға қайта оралды, бұл 600 мильдік (966 км) саяхатты құрады. Imp-тің өзі жетілмеген еді, және құрастыру сапасы мен сенімділік проблемалары, сонымен қатар сатып алушылардың дизайнға деген салқындығы нашар сатуға әкелді. 1963–65 жылдары үміттендірерлік бастама бергенімен, Imp жақсы сатылмады. Линвудтағы жиі ереуілдер мен кепілдік талаптарының өсуі Rootes компаниясын басқа модельдерді әзірлеуге жеткілікті қаражатсыз қалдырды.

Жарыс тарихы

1950 жылдары Рутстың насияттау стратегиясының бір бөлігі Ұлыбритания мен Еуропаның маңызды авто-раллилеріне қатысу болды. Стирлинг Мосс және Шила ван Дамм олардың ең жақсы жүргізушілері еді, ал 1955 жылғы Монте-Карло раллиінде Sunbeam Talbot 90 машинасының жеңісі ең үлкен жетістік деп есептелді. 1968 жылы Рутс Лондон-Сидней марафонына зауыттық команда жіберді. Hillman Hunter көлігін басқарған Эндрю Коуэн, үлкен қаржылық мүмкіндіктерге ие болған басқа зауыттық командалардың күшті бәсекесіне қарамастан, күтпеген жеңіске жетті.

Бизнес стратегиясы

Уильям Рутстың бизнестегі ерекше дағдысы маркетинг саласында еді. "Ол – көрнекті сату шебері еді". Рутс ағайындыларының өндіріс бизнесі берік, сенімді, сапалы жасалған және тартымды сыртқы түрімен орта сегменттегі көліктерімен ең жақсы танымал болды. Rootes-тің белгілі модельдеріне Hillman Minx, оның ізбасары Hillman Hunter, Humber Super Snipe және Sunbeam Alpine кіреді. Уильям Рутс әр нарықтық сегмент үшін нақты брендтерді пайдалана отырып, Rootes тобын құрды.

Басқарушылық алмасу

1964 жылы Лорд Рутс қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Уильям Джеффри Рутс екінші Лорд Рутс атағын алып, «Рутс Моторс» компаниясының жаңа төрағасы болды. 1967 жылдың 1 мамырында Лорд Рутс Вулвергемптон қаласында туған, сол кезде Ұлыбританиядағы «Massey Ferguson» компаниясының бас директоры болған Гилберт Хантты «Рутс Груп» компаниясының жаңа бас директоры етіп тағайындады. Ханттың тағайындалуы осы кезеңде бизнеске үлесін арттырып, бақылауды күшейтіп жатқан «Chrysler» корпорациясының қолдауымен жасалды.

Chrysler (1967 78)

1964 жылдың маусым айында Rootes Motors компаниясы Chrysler Corporation компаниясы өздерінің қарапайым акцияларының 30 пайызына ие болады және қазіргі акционерлерге нарықтық бағадан екі есе қымбатқа, дауыс беру құқығы жоқ артық акциялардың 50 пайызын нарықтық бағадан үш есе қымбатқа ұсынғанын жариялады. Сатып алу британдықтардың бақылауында қалады. Айналым аяқталғаннан кейін Руотс отбасының үлесі әлі де Chrysler Corporation-ның үлесінен жоғары болады. Сатып алу 1964 жылдың қазан айында аяқталды. 1966 жылы қарапайым акциялардың үлесі 45 пайызға, дауыс беру құқығы жоқ акциялардың үлесі 65 пайызға дейін артты, ал 1967 жылдың қаңтарында Rootes Motors капиталының шамамен үштен екісіне дейін жетті. Rootes Motors Limited компаниясының жаңа атауы – Chrysler UK Limited 1970 жылдың 30 маусымында түн ортасында күшіне енді. Rootes компаниясының құлдырауы Лондондағы BLSP зауытындағы еңбек қатынастарының проблемаларынан туындаған шығындармен және одан туындаған жеткізу тізбегіндегі қиындықтармен басталғаны айтылады. 1960 жылдардың ортасында Rootes компаниясы АҚШ-тың Chrysler Corporation компаниясымен біріктірілді, бұл қиындыққа тап болған Imp машинасының коммерциялық сәтсіздігінен кейін үлкен шығынға ұшырады. Компанияның қаржы жылы 31 шілдеде аяқталады, ал 1967 жылдың 31 шілдесінде аяқталған жылы Rootes салықтан бұрын 3,8 миллион фунт стерлинг табыс тапты. Бұл 1964 жылдан бергі алғашқы табыс болды және 1966 жылы аяқталған жылғы 10,7 миллион фунт стерлинг шығынымен салыстырылды. 2007 жылдың 1 қаңтарында, өзінің бизнес тобындағы басқа 40 дилерлік орталықтармен бірге, атауы Rootes Maidstone-нан Robins & Day Maidstone-ға өзгертілді. Robins & Day компаниясы Peugeot UK-ге толыққанды тиесілі және басқарылады, көптеген автосаудагерлер франчайзингтік жүйеде жұмыс істейтініне қарамастан. Rootes компаниясының Ковентри қаласының тарихына қосқан үлесі Уорвик университетінде Rootes Hall деп аталатын, университет қалашығындағы ең ірі жатақханалардың бірінің атында бейнеленген. Атау 1990 жылдардың басында Клемент Талбот зауыты орналасқан Ладброк Гроув жерінде салынған тұрғын үй кешеніне апаратын қысқа жолға берілген. Жаңадан құрылған ауданның басты кіреберісі Шрусбери көшесі, ол Клемент Талботтың негізін қалаушы, Шрусберидің 20-шы графы Чарльз Четвинд Талботтың құрметіне аталған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Клемент Талбот зауытының ғимараттары Rootes Group компаниясының Лондон әкімшілігі мен қызмет көрсету орталығына айналдырылды, кейіннен Warwick Wright компаниясы сатып алды. Түпнұсқа ғимараттардың бірі – Талбот әкімшілік блогы қазір Лэдброк Холл деп аталады, оның басты кіреберісінің үстінде графтың гербі орналасқан. Sunbeam студиясы 1938-1939 және 1945-1946 жылдары қысқа мерзімге сол жерде өндірілген Sunbeam Talbot машинасының құрметіне аталған. Тұрғын ауданда кішкентай саябақтың екі жағында Хэмбер Драйв және Хиллман Драйв деп аталатын қысқа көшелер бар, сондай-ақ Күн сәулесі жарты айы бар.